Deel 8 Stomazorg & monster afname

• Verpleging en verzorging
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 1

Werkproces 1.3

Stomazorg, monster afname

“Voor deze workshops/les wordt de applicatie LessonUp gebruikt. Deze app download je op basis van vrijwilligheid op je eigen privé-device. Door het downloaden van de applicatie maak je het mogelijk om beperkte persoonsgegevens ( lees: jouw naam en antwoorden) uit te wisselen met de docent van SVRZ gedurende deze les. Hierop is de AVG van toepassing.”

Overzicht 

• wat is een stoma
• waarom een stoma
• complicaties
• materiaal gebruik
• praktijk uitleg met filmpjes
• monster afname
• welke monsters nemen we af?
• hoe nemen we de monsters af

STOMA ZORG

Waar denk je aan bij het woord stoma

Wat betekent het woord stoma

1. Gat
2. Opening
3. Open
4. darm

Met een stoma kun je

1. Nog via de natuurlijke weg ontlasting krijgen
2. Niet meer via de normale weg ontlating krijgen

Waarom krijgt/heeft een client een stoma

Een stoma wordt aangelegd wanneer er een aandoening van de darmen is, waardoor de ontlasting niet meer via de anus het lichaam kan of mag verlaten. In dit geval is het noodzakelijk een stoma aan te leggen. Voorbeelden van aandoeningen: Een ziekte zoals darmkanker of colitis ulcerosa (ontsteking van de dikke darm)

Wat is een colostoma

1. stoma van urine
2. stoma van dunne darm
3. stoma van de dikke darm
4. stoma van de anus

Maag ->

<- Endeldarm

what goes in, must come out... but how?

Kronkel darm

Stijgende dikkedarm

Twaalfvingerige darm

Dalende dikkedarm

Nuchtere darm

Dwarslopende dikkedarm

Bochtige Dikkedarm

Begrippen

Colostoma

Ileostoma

Urostoma

Enkelloops stoma

Dubbelloops stoma

wat weten we hier al van?

Soorten

Urostoma

Enkelloops of eindstandig stoma

Enkelloops eindst. stoma

• Blijvend
• Deel van de darmen verwijderd
• 1 opening
• Eindpunt van de darm

Dubbelloops stoma

Dubbelloops stoma

• Twee darmopeningen (ontlasting/slijm) 
  
• Vaak tijdelijke aanleg stoma
  
• Dunne of dikke darm
  
• Indicatie darm tot rust laten komen na ok of ontstekingen

Noem 4 complicaties van een stoma en omschrijf bij elke complicatie waardoor deze wordt veroorzaakt

Materiaal keuze

eendelige ileostoma verzorgen

tweedelig systeem verwijderen en nieuw opplakken

www.coloplast.nl

afplakken filter fimpje

Welke mentale complicaties kun je bedenken?

schaamte (door bijv. geur)

isolatie

schaamte bij intimiteit

www.coloplast.nl

colon stoma plug allen te gebruiken bij stevige ontlasting verminderd schaamte gevoelens. 

Tips en weetjes

• Verwijder plakresten niet. Een volgende huidplaat lost de plakresten op.
• Gebruik geen ontharingscrème. 
• Niet elke huidplaat hoeft verwarmd te worden 
• Plak de nieuwe huidplaat in iets andere richting dan de voorgaande huidplaat, ter ontlasting van de huid.
• Tijdens de verzorging kan steeds opnieuw ontlasting, slijm of urine uit de stoma vloeien.
• De beste tijd om een ileostoma te verzorgen is 's morgens, voordat de cliënt heeft gegeten. De uitvloed van de stoma is dan gering.

Monsters verzamelen

Welke materialen kun je afnemen?

• Urine
• Feces
• Sputum
• Neus- keeluitstrijk
• Bloed
• Wondvocht
• Liquor
• Drainvocht 
• Uitstrijkje

2 Blitster

1 Opname materiaal

5 aanvraagformulier

1,2,3,4,5

6 Poly Medische  Etui

3 Absorberend papier

4 Safetybag

2 & 3

1

De verzendenveloppen(PolyMed etui met ritssluiting) worden als compleet setje aangeleverd :

blister,

afnamemateriaal,

safetybag,

absorberend papier, en

aanvraagformulier speciaal voor medische microbiologie.

1 Plaatst het afgenomen patiënten materiaal in de blister en verpak het samen met het absorptiemateriaal in de safetybag.

Het geheel kan in de verzendenvelop.

Let op dat het juiste adres op het kaartje staat.

Streef bij het afnemen van onderzoeksmateriaal naar een zo representatief mogelijk monster en gebruik het juiste afnamemateriaal.

Wat is het beste moment om urine op te vangen?

1. ochtend
2. middag
3. avond
4. maakt niet uit

Wat is een midstream urine?

1. urine die je steriel moet opvangen
2. Midden plas
3. Waarbij je eerst de client wast
4. alle antwoorden zijn goed

Hoelang mag je urine buiten de koelkast bewaren

1. 1 uur
2. 3 uur
3. 12 uur
4. 24 uur

Urine monster 

• Kleur - densimeter 
  
• Concentratie - soortelijk gewicht
• Glucose - glucosurie of ketonurie
• Eiwit - albuminurie of proteinurie 
• Urinesediment (niet opgeloste deeltjes)
• Urinekweek
• 12 en 24u urine 

Waar let je op afname via katheter

Katheter vervangen bij een urine kweek

Afname punt desinfecteren

15-30 minuten afklemmen

Niet uit de urinezak haal deze eraf of gebruik afname punt

vang ongeveer 5 cc op in steriel potje

katheter mag niet langer dan 7 dagen geleden gezet zijn!

Katheter afnamepunt

Ontlasting (Faeces) monster 

Aantonen bloedverlies
Eiwit of vet vertering, verteringsstoornis
Diagnostiek pancreatitis, colitis. 
Diagnostiek wormen, maden, worm eieren

Hoe kun je het ophoesten van sputum vergemakkelijken?

1. Stoomapparaat
2. Venevelaar
3. Kloppen op de borst
4. S' morgens voor het ontbijt afnemen.

Wat is de reden om een wondkweek af te nemen?

wond swab met afbreek wattenstaaf

Afsluiting

Vragen?                              Doelen bereikt?      Wat vond je van de les?

Tijd om te oefenen