themabijeenkomst: hoge verwachtingen
Lesson duration is: 90 minItems in this lesson
Wat vond je van mij?
prettig
onprettig
neutraal
Hoe voelde het voor jou?
Didactiek van de hoge verwachtingen
Doel
Aan het eind van deze bijeenkomst weet je
wat het uiten van hoge verwachtingen voor opbrengst kan geven
ben je in staat te zien wanneer je tijdens de les gebruik maakt van hoge verwachtingen in je communiceren.
kun je uitspraken die duiden op lage verwachtingen omzetten in uitspraken die horen bij hoge verwachtingen
De didactiek van de hoge verwachting in het voortgezet onderwijs is een onderwijsaanpak waarbij docenten bewust hoge verwachtingen uitspreken en hanteren ten aanzien van alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond of eerdere prestaties.
Het gaat erom hoe je leerlingen steunt om die lat te bereiken
Alsof dat leerpotentieel vastligt en je er niets meer aan kan veranderen.
Het is een misverstand dat hoge verwachtingen over de
toekomst gaan. Integendeel, ze gaan over het nu. En je toont ze niet met grote woorden maar met kleine daden.”
Onderzoek naar verwachtingen
Eerste aanzet tot denken over verwachtingen: Merton (1948)
Selffulfilling prophecy: Als je ervan overtuigd bent dat iets waar is, dan ga je zodanig handelen dat die overtuiging ook kan uitkomen.
Het eerste onderzoek; Jacobson & Rosenthal (1968)
Conclusie: overtuiging dat leraren anders omgaan met (groepen) leerlingen en dat dit de leerprestaties beïnvloed.
De afgelopen decennia; Weinstein (1986); Babad (2009); Rubie Davies (2015)
Conclusie: Verwachtingen van leraren hebben niet alleen invloed op cognitieve leerprestaties maar ook op sociaalemotionele ontwikkeling: gedrag, motivatie, welzijn.
Waar laat jij je verwachtingen van leerlingen van afhangen (bewust of onbewust)?
De vorming van verwachtingen
Kleine invloed
Uiterlijk
Broers - zusjes
Naam
Taalgebruik
Persoonlijkheid en sociale vaardigheden
Grote invloed
Eerdere prestaties
Sociale achtergrond (SES)
Gender
Etniciteit
Diagnostische labels
De vorming van verwachtingen
Kenmerken van...
de leerling: eerdere resultaten, motivatie, inzet, diagnose …in mindere mate ook: afkomst, sociale klasse, geslacht, aantrekkelijkheid, spreektaal, gemeenschappelijke achtergrond
de leerkracht: vooroordelen, teacher self-efficacy*, mindset
de klas: klassendynamiek
de school: onderwijskaart, leerling populatie, schoolcultuur
*teacher self-efficacy: zelfeffectiviteit is het vertrouwen van een persoon in de eigen bekwaamheid
Model voor docentverwachtingen
Hoge verwachtingen laat je dus zien door:
Vriendelijkheid
Feedback geven
Vragen stellen
Beperkt aanwijzingen geven
Feedback: kenmerken
Specifiek en niet te lang, en vooral gerelateerd aan een doel (cognitief, sociaal of affectief)
positieve : negatieve feedback = 3:1 (dus in totaal ongeveer drie keer zoveel positieve feedback)
progressiefeedback (positief op de vooruitgang die is geboekt)
discrepantiefeedback: op wat er nog moet om het doel te bereiken (wordt sneller
ervaren als negatief)
inhoud en strategie. inhoud en strategie.
Geef beperkt aanwijzingen als manier om hoge verwachtingen te laten zien.
Geef zo min mogelijk aanwijzingen en wees spaarzaam met hulp, hoe moeilijk dat ook is, als je een student of leerling ziet worstelen. Stel bijvoorbeeld dan toch eerst een vraag...
Categorie 1: informatieve vragen (gesloten vragen, retorische vragen, vragen over regels).
Wat is de hoofdstad van Griekenland?
Wil je je tas even op de grond zetten?
Vind je ook niet dat…….
strategie en modus. Ze leiden veel meer tot diepgaand denken en tot leren.
Categorie 3 vragen
Dit zijn vragen over zelfregulatie en vragen naar metacognitie en metamodus. Deze
vragen gaan over hoe de leerlingen hun eigen leren reguleren, en hun eigen modus.
Vragen over persoonlijke kwaliteiten horen hierbij.
- Van te voren:
o Hoe kun je inschatten hoeveel tijd deze opdracht je gaat kosten?
o Hoe zorg je dat je in de goede leerstand staat als je begint?
- Tijdens:
o Als je merkt dat je tijdens het leren het niet meer snapt, wat doe je dan?
o Wat doe je, als je tijdens het leren merkt dat je geen zin meer hebt en je
moet nog heel veel doen?
- Na:
o Wat maakt dat je dit nu veel beter kunt dan vorige keer?
o Op welke manier beïnvloedde je leerstand het resultaat?
Categorie 2: denkvragen (gericht op inhoud en strategie. )
Waarom zou Athene ooit de hoofdstad van Griekenland zijn geworden?
Hoe ga je dit aanpakken?
Waarom klopt je antwoord?
Wanneer ben je tevreden als je iets geleerd hebt?
Categorie 3 : vragen over hoe de leerlingen hun eigen leren reguleren. Vragen over persoonlijke kwaliteiten horen hierbij.
Van te voren: o Hoe kun je inschatten hoeveel tijd deze opdracht je gaat kosten?
o Hoe zorg je dat je in de goede leerstand staat als je begint?
Tijdens: o Als je merkt dat je tijdens het leren het niet meer snapt, wat doe je dan?
o Wat doe je, als je tijdens het leren merkt dat je geen zin meer hebt en je moet nog heel veel doen?
Na: o Wat maakt dat je dit nu veel beter kunt dan vorige keer?
o Op welke manier beïnvloedde je leerstand het resultaat?
Wat neem je mee?
Boeken
1. Leraren met Hoge verwachtingen – Christine Rubie-Davies
2. Hoge verwachtingen gaan over (n)u – Lia Voerman
