Les 2: De hoofdletters

• Nederlands
• Secundair onderwijs

De hoofdletters

Lesdoelen

- Je kan hoofdletters correct gebruiken aan het begin van een zin en bij aanhalingen.

- Je kan persoonsnamen en aardrijkskundige namen correct schrijven met hoofdletter.

- Je kan namen van talen, feestdagen, instellingen en belangrijke gebeurtenissen correct met hoofdletter schrijven.

- Je kan herkennen wanneer een woord géén hoofdletter krijgt (bv. dagen, maanden, windstreken, perioden).

- Je kan het verschil uitleggen tussen soortnamen en eigennamen en dit correct toepassen.

Mist er in deze zin een hoofdletter?

Ik vertrek pas in juni.

1. JA
2. NEE

Mist er in deze zin een hoofdletter?

In de middeleeuwen werd dit kasteel gebouwd.

1. JA
2. NEE

Mist er in deze zin een hoofdletter?

Het schip voer naar het oosten van het land.

1. JA
2. NEE

Mist er in deze zin een hoofdletter?

Tijdens de kerstvakantie gaan we skiën.

1. JA
2. NEE

Mist er in deze zin een hoofdletter?

Het christendom is wereldwijd verspreid.

1. JA
2. NEE

Je schrijft een kleine letter …

- bij eigennamen die soortnamen geworden zijn  (saxofoon,  pizza margherita) 

- bij seizoenen, dagen, maanden en windstreken (herfst, zaterdag, juli, oosten)

- bij afleidingen en samenstellingen van feestdagen (kerstbal, paasei)

- bij historische periodes, stromingen en godsdiensten (middeleeuwen, de romantiek, christendom)

Kies de juiste schrijfwijze

1. italiaan
2. Italiaan

Kies de juiste schrijfwijze

1. kerstmis
2. Kerstmis

Kies de juiste schrijfwijze

1. de islam
2. de Islam

Kies de juiste schrijfwijze

1. de planeet mars
2. de planeet Mars

Kies de juiste schrijfwijze

1. een limburgs accent
2. een Limburgs accent

Kies de juiste schrijfwijze

1. de maan
2. de Maan

Kies de juiste schrijfwijze

1. vrijdag
2. Vrijdag

Kies de juiste schrijfwijze

1. een cola
2. een Cola

Kies de juiste schrijfwijze

1. kerstvakantie
2. Kerstvakantie

Kies de juiste schrijfwijze

1. het communisme
2. het Communisme

Kies de juiste schrijfwijze

1. de golfoorlog
2. de Golfoorlog

Kies de juiste schrijfwijze

1. moederdag
2. Moederdag

Kies de juiste schrijfwijze

1. een kerstman
2. een Kerstman

Kies de juiste schrijfwijze

1. de maand maart
2. de maand Maart

Kies de juiste schrijfwijze

1. winter
2. Winter

Je schrijft een hoofdletter …

- bij persoonsnamen (Kristl Van der Heyden) 

- bij aardrijkskundige namen en afleidingen (de Schelde, West-Vlaams, Leuvenaar) 

- bij talen, dialecten en feestdagen (Frans, Brabants, Pasen) 

- bij instellingen, kranten, firma’s, voertuigen (het Museum voor Schone Kunsten, de Eurostar, Het Nieuwsblad) 

- bij historische gebeurtenissen (Tweede Wereldoorlog)

Je schrijft een hoofdletter …

- bij sommige titels (Hare Majesteit, Zijne Excellentie) 

- bij namen van sterren, sterrenbeelden, planeten en satellieten (Mars, Spoetnik)

- bij namen van het opperwezen  (God, Allah, Jehova, Hij beschermt ons.)

- bij letteraanduidingen die verwijzen naar de vorm (O-benen, T-shirt)

Aandacht

Hoofdletter bij sterren en planeten, 

MAAR maan, aarde en zon niet. 

Hoofdletter aan het begin van een zin, 

MAAR niet bij een getal (23 leerlingen zitten in de klas.)

MAAR niet bij een apostrof ('s Morgens eet ik niets.)

Aandacht

Een afleiding van een persoonsnaam krijgt een kleine letter. 

bv. een colbert, brailleschrift, een sint-bernardshond, röntgenstralen

Alleen als het voorwerp het product is van de arbeid of creativiteit van de genoemde persoon, behouden we de hoofdletter. Dat geldt bijvoorbeeld voor schilderijen, boeken, kledingstukken of voorwerpen die een persoonsnaam als merknaam hebben. bv. een Rubens, een Mariabeeld, de Nobelprijs

Naam van een krant of tijdschrift

1. kleine letter
2. hoofdletter

Talen en dialecten

1. kleine letter
2. hoofdletter

Hoofdletter of niet?

skype

1. kleine letter
2. hoofdletter

Een windstreek
schrijf je met een hoofdletter?

1. JA
2. NEE

Een godsdienst schrijf je met een hoofdletter.

1. JA
2. NEE

Welke woord krijgt een hoofdletter?

1. het zuiden
2. antwerpen
3. kerstbal
4. januari

Welk woord moet met een hoofdletter geschreven worden?

1. moslim
2. vasten
3. ramadan
4. offerfeest

Een historische gebeurtenis schrijf je met een hoofdletter.

1. JA
2. NEE

Een uniek hemellichaam schrijf je met een hoofdletter.

1. JA
2. NEE

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig?
Nieuwe smartphone samsung geliefd bij jongeren

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig?
Verkleedwinkels in aalst zien omzet stijgen tijdens carnaval en halloween

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig?
Met uitsterven bedreigd op de belgische scholen: de coopertest

Welk(e) woord(en) heeft/hebben een hoofdletter nodig?
In reims kun je de heerlijkste champagne proeven.