Hart en hartfunctie

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Het hart en hartfunctie

 het circulatiestelsel

 

Doel van de les

Aan het eind van deze les:

• Ken je de anatomie van de bloedvaten (arteriën, venen en capillairen) en het hart.
  
• Kan je de eigenschappen en functies van beschrijven de bloedvaten en het hart.
  
• Kan je uitleggen hoe de bloedsomloop werkt.
  
• Kan je uitleggen waarom het menselijk lichaam circulatie nodig heeft.
  

Wat weet je over het hart?

Het hart 

Het hart is de pomp die de bloedcirculatie op gang houdt!

• Holle spier
  
• Het cor (hart) ligt in de borstholte, iets links 
• Aan weerszijden van het hart liggen de longen.
  
• De vorm van het hart is stomp kegelvormig, het hart ligt met de punt naar beneden en enigszins naar links gericht.
  
• De onderzijde van het hart ligt op het diafragma (middenrif).
  
• Het hart is aan de bovenzijde, de rechterzijde en de achterzijde verbonden met de grote bloedvaten waardoorheen het bloed naar het hart toe of van het hart af stroomt.

Uitleg het hart

Je ziet hier het buitenaangezicht van het hart.

                                         Bouw van het hart

Deze binnenste laag is een dun laagje dekweefsel. Het endocard zorgt voor een gladde binnenkant waar het bloed soepel langs kan stromen, zonder dat er stolsels ontstaan. Ook de kleppen zijn met endocard bekleed.

myocard. Dit is de middelste en dikste laag die bestaat uit hartspierweefsel. Dit spierweefsel levert de pompkracht door samen te trekken.

pericard (hartzakje). Dit is een dubbele laag om de hartspierlaag heen ter bescherming. 

Wanden hart

De wand van het hart bestaat van binnen naar buiten uit:

• het endocard, een laag endotheel;
  
• het myocard, bestaande uit onwillekeurig, dwarsgestreept spierweefsel; het vormt bijna de gehele wand;
  
• Het hart ligt in het pericard (hartzakje), dat wordt gevormd door een stug, niet-elastisch bindweefselvlies.

Bouw van het hart 

Hartruimtes: 

• twee boezems (atria)
• twee kamers (ventrikels)

• Slagaders: lichaamsslagader 

(aorta) en longslagader

• Aders: holle ader en longaders

4 hartkleppen

Boezems en kamers

Boezem het hart in

Kamer het hart uit

Let op de hartkleppen!

Zitten de boezems boven of onder in het hart?

1. boven
2. onder

Sleep de onderdelen naar het hart!

Rechter-

boezem

Rechter-kamer

Linker-

boezem

Linker-kamer

Het hart 

Het hart is de pomp die de bloedcirculatie op gang houdt!

Bloeddruk = Tensie

• Diastole: ontspanning van het hart (onderdruk)
  
• Systole: samentrekken van het hart (bovendruk).
  
• Normaalwaarde 120/80
  
• Hypertensie
  
• Hypotensie 

Voor een effectieve hartslag moeten de boezems en de kamers niet tegelijk, maar op een verschillend moment samentrekken. Tijdens de systole trekken beide kamers samen. Hierdoor wordt het bloed naar de slagaders gepompt. Tijdens de diastole ontspannen de kamers en vullen zich met bloed. Het bloed wordt door de boezems naar de kamers gepompt.

Hartkleppen

Kleppen tussen de boezem en de kamer: hartkleppen

Hartkleppen tussen de kamer en de bloedvaten: halvemaanvormige kleppen
(aortaklep, longslagaderklep)

Anatomie van het hart

Kleppen

Wat is de functie van de hartkleppen?

1. scheiden van O2 arm en O2 rijk bloed
2. het maken van de hartslag
3. voorkomen van terugstromen van bloed
4. hebben geen functie

bloedsomloop

kleine bloedsomloop

grote bloedsomloop

Bloedvaten

• De bloedvaten vormen de leidingen waar het hart het bloed doorheen pompt.

• Onderverdeling:
  
• Arteriën (slagaderen), die zuurstofrijk bloed bevatten (met uitzondering van de longslagader); de stroomrichting van het bloed is van het hart af;
  
• Venen (aderen) bevatten zuurstofarm bloed (behalve de longvenen); de stroomrichting van het bloed is naar het hart toe;
  
• Capillairen (haarvaten), die de verbinding vormen tussen de kleinste arterietakken enerzijds en de kleinste venentakjes anderzijds.

Wat is de functie van de bloedsomloop?

1. zorgen voor transport van de verbranding
2. zorgen dat het bloed rood is
3. zorgen dat je niet doodbloed als je een wond hebt
4. zorgen dat alle cellen zuurstof en voeding krijgen

Hoe loopt de kleine bloedsomloop

1. Van het hart naar longen en terug
2. Van de longen naar het hart

Kransslagaders

Kransslagaders:

• Elke spier heeft zuurstof en voedingsstoffen nodig
• De hartspier ontvangt deze via de kransslagaders
• Ontspringen uit de aorta

Kransaders:

• Via de kransaders wordt het
  bloed teruggevoerd naar de rechterboezem.  

Vanuit welke bloedvaten krijgt de hartspier zuurstof?

1. Hartaders
2. Hartslagaders
3. Kransaders
4. Kransslagaders

Hoe wordt zuurstofrijk bloed in het lichaam gepompt?

1. Vanuit de linkerboezem in de longader
2. Vanuit de linkerkamer in de aorta
3. Vanuit de rechterboezem in de holle ader
4. Vanuit de rechterkamer in de longslagader

Linkerboezem

Rechterboezem

Linkerkamer

Rechterkamer

Halvemaanvormige kleppen

Holle ader

Aorta

Hartkleppen

Aan de slag 

Oefeningen in teams (na uitleg) op biologiepagina
Zelftoets Thieme (anatomie hart/bloedvaten)

Lage score -> Opdrachten Thieme