Les 25 28 maart 2026 (gedeelde les)

• Nederlands
• Secondary Education
• Age 12

Les 25 28 maart 2026 (VO2)

L25 Wat doen we vandaag? 

Welkom! 

1. WWF world hour 

2. (VO1) Herhaling Spelling paragraaf 10: deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord. 

3. Cursus 7 Spelling §11 (VO1) en §13 (VO2): werkwoordsvormen en werkwoordstijden. 

1. Boekbespreking Toon

5. Lesafsluiting

earth hour

Zaterdag 28 maart één uur het licht uit voor de aarde. WWF nodigen jou van harte uit voor onze speciale livestream: 

https://www.earthhour.org/

Aandacht voor de aarde

Waarom verdient de aarde aandacht?

Een speciaal evenement

Het doel van Earth Hour is

dat mensen echt bezig zijn

met de aarde en de natuur.

Wat ook gebeurt door Earth

Hour is een besparing van

stroom. Doordat miljoenen

mensen hun licht uitdoen,

wordt er wereldwijd in dat

uur minder stroom gebruikt.

Dat is niet het belangrijkste

van Earth Hour, maar

natuurlijk ook fijn.

Elk jaar doet Astronaut

André Kuipers ook mee

met Earth Hour. In 2012 niet

vanaf de aarde, maar vanuit

het ruimteschip ISS! Op een

paar honderd kilometer

boven de aarde ging ook 1

uur lang het licht uit.

Er zijn meer ideeën van

mensen om aandacht te

vragen voor de aarde en

duurzaamheid. Zo bestaan

er dagen als ‘Koop Niets

Dag’, waarbij je die dag geen

nieuwe spullen mag kopen.

Of de ‘Nationale Week

Zonder Vlees’.

Meedoen met Earth Hour.

Iedereen kan meedoen met Earth Hour. Het is op zaterdag 28 maart van 20:30-21:30 uur. Je hoeft je er niet voor aan te melden en mag

ook best een andere tijd kiezen. Overleg het thuis maar eens! Ouders

kunnen op internet meer informatie vinden.

 Werkwoordspelling

Hoe vind ik de persoonsvorm in een zin?

Hoe vind je de persoonsvorm in een zin? 

• Vragend maken
• Tijd veranderen
• Getal veranderen

tegenwoordige tijd

ik : ik-vorm                                    zwem                      word

jij : ik-vorm + t                              zwemt                     wordt

hij/zij/het: ik-vorm + t              zwemt                     wordt 

wij: infinitief                                 zwemmen             worden

jullie: infinitief                             zwemmen             worden

zij: infinitief                                  zwemmen              worden

verleden tijd zwakke werkwoorden

ik : ik-vorm + de/te                      beloofde              bakte

jij : ik-vorm + de/te                      beloofde              bakte

hij/zij/het: ik-vorm + de/te      beloofde               bakte

wij: ik-vorm + den/ten               beloofden            bakten

jullie: ik-vorm + den/ten           beloofden            bakten

zij: ik-vorm + den/ten                beloofden             bakten

Verleden tijd zwakke ww

verleden tijd van 'doden'? neem de ik-vorm: 

ik dood

en voeg dan toe: de(n) of te(n). Pas het 'k ex-kofschip toe om te kijken of het 'de(n)' of 'te(n)' is. 

Ik doodde 

Stam eindigt op:

t-k-f-s-ch-p

dan te(n)

lachen

stam = lach

ik lachte

wij lachten

't(ex)Kofschip:

Verleden tijd van zwakke werkwoorden

Voltooid deelwoord

werken

stam = werk

ik werkte

wij werkten

reizen

stam = reiz (!)

ik reisde

wij reisden

Sterke werkwoorden

Bij sterke werkwoorden verandert de klinker in de verleden tijd en eindigt het voltooid deelwoord op 

-en:

lezen - las - gelezen

lopen - liep - gelopen

helpen - hielp - geholpen

wijzen - wees - gewezen

Herhaling werkwoorden en voltooid deelwoord (VO1)

deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord 

Voltooid deelwoord

De handeling is afgerond (= voltooid).

Er staat in de zin een hulpwerkwoord bij van "hebben", "zijn" of "worden".
Het heeft gevroren. Wij zijn gestart. Jullie worden gekozen.

Het voltooid deelwoord begint vaak met ge-.
Maar dat hoeft niet:
De muis werd verslonden. Hij heeft een programma ontwikkeld.

Onvoltooid deelwoord

• Onvoltooid = nog niet afgerond, nog bezig.
• Geeft aan hoe iemand bezig is.

Ik wil juichend over de finishlijn gaan.

Huilend liep de leerling de klas uit.

• Spelling: infinitief + d: lachen + d > lachend

Dansend, springend, fluisterend, nadenkend.

Deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord

• Van een vd en od kun je een bijvoeglijk naamwoord maken.
• Gebruik de normale spellingsregels. Schrijf zo kort mogelijk.
  
• Dus: alleen voor de uitspraak soms -dd of -tt.
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• Let op: vd op -en blijft op -en: gevouwen > het gevouwen blaadje
  
  
  

Deelwoord als bijvoeglijk naamwoord:
Het ... (landen) vliegtuig

1. gelandde
2. gelande
3. gelanden
4. gelandte

Deelwoord als bijvoeglijk naamwoord
De ... (opduiken) armband

1. opgedoke
2. opgedoken
3. opgedokene

Cursus 7 Spelling: par 11. werkwoordstijden (VO1, Herhalling VO2)

ott

ovt

vtt

vvt

Werkwoordsvormen

Je hebt geleerd dat werkwoorden verschillende vormen kunnen hebben. Hier staan ze nog eens op een rijtje:

• infinitief (het hele werkwoord, de wij-vorm): werken, lopen
• persoonsvorm tegenwoordige tijd (pvtt): werk, loop,
• persoonsvorm verleden tijd (pvvt): werkte, liep
• gebiedende wijs (gw): werk, loop
• voltooid deelwoord (vd): gewerkt, gelopen
• onvoltooid deelwoord (ovd): werkend, lopend. 

Werkwoordstijden

Je ziet vaak aan de zin wanneer een gebeurtenis zich afspeelt. Soms zie je dit door 'tijdwoorden' als morgen, gisteren, straks etc. Je kunt het ook aan de werkwoorden in een zin zien.

Deze werkwoordstijden kun je bepalen door te kijken naar de persoonsvorm. Je kijkt nu dus niet naar tijdwoorden.

Werkwoordstijden zijn belangrijk om teksten te lezen en te schrijven en voor het leren van een vreemde taal.

Een overzicht van de werkwoordstijden

Woordsoorten: werkwoordstijden

Benoem de werkwoordstijd.

Ik volg de les.

1. ott
2. vtt
3. ovt
4. vvt

Benoem de werkwoordstijd.
Had je de afwas al gedaan?

1. ott
2. ovt
3. vtt
4. vvt

Benoem de werkwoordstijd.

Ik had spinazie gegeten.

1. ott
2. vtt
3. ovt
4. vvt

Benoem de werkwoordstijd.
Ik heb gitaar gespeeld.

1. ott
2. ovt
3. vtt
4. vvt

VO2 herhaling Spelling par 11 (PV in samengestelde zin). 

Hoeveel persoonsvormen staan er in deze zin?

De gids heeft ons door de grotten geleid.

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4

Hoeveel persoonsvormen staan er in deze zin?

Een narcis is een bolgewas dat gemakkelijk verwildert.

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4

Hoeveel persoonsvormen staan er in deze zin?

Toen hij hoorde dat zijn moeder ziek was, is hij direct naar huis gegaan.

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4

Cursus 7 Spelling: par 13. werkwoordstijden (VO2)

ott

ovt

vtt

vvt

maar nu ook toekomende tijd: ottt, ovtt, vttt, vvtt. 

Werkwoordstijden

Het Nederlands kent acht werkwoordstijden. 

• onvoltooid tegenwoordige tijd (ott): 
• onvoltooid verleden tijd (ovt): 
• voltooid tegenwoordige tijd (vtt): 
• voltooid verleden tijd (vvt): 
• onvoltooid tegenwoordig toekomende tijd (ottt): 
• onvoltooid verleden toekomende tijd (ovtt):
• voltooid tegenwoordig toekomende tijd (vttt):
• voltooid verleden toekomende tijd (vvtt);

Zo herken je de werkwoordstijden

1. Staat er een vorm van het hulpwerkwoord hebben of zijn in de zin? Ja? Dan is de zin voltooid. Schrijf een v op plaats 1 van de afkorting. Nee? Dan is de zin onvoltooid. Schrijf een o op de plaats van de afkorting.

2. Staat de persoonsvorm in de tegenwoordige of de verleden tijd? Schrijf een t of een v op de tweede plaats van de afkorting.

3. Staat er een vorm van zullen in de zin? Ja? Dan is de zin toekomend. Schrijf een t op de derde plaats van de afkorting. Nee? Dan is dat niet het geval. Laat de derde plaats van de afkorting open.

4. Schrijf op de laatste plaats de t van tijd. 

voorbeeld:

Voorbeeld: hoe vind je de werkwoordstijd?

Zin: Jullie verhuizen naar Schiedam.

1. Er is geen hulpwerkwoord en geen voltooid deelwoord - dus onvoltooid -> letter o

2. In welke tijd staat de persoonsvorm = tegenwoordige tijd -> t

3. Er staat geen vorm van zullen in de zin -> geen letter op de 3e plek

4. Schrijf de letter t van tijd

De werkwoordstijd van deze zin is: ott (onvoltooid tegenwoordige tijd)

Pierre kon heel goed koken.

1. onvoltooid tegenwoordige tijd (ott)
2. onvoltooid verleden tijd (ovt)
3. voltooid tegenwoordige tijd (vtt)
4. voltooid verleden tijd (vvt)

Verhuizen jullie naar Schiedam?

1. onvoltooid tegenwoordige tijd (ott)
2. onvoltooid verleden tijd (ovt)
3. voltooid tegenwoordige tijd (vtt)
4. voltooid verleden tijd (vvt)

Het gebrek aan aan ingrediënten voor appeltaart zou een probleem kunnen worden.

1. onvoltooid tegenwoordige toekomende tijd (ottt)
2. onvoltooid verleden toekomende tijd (ovtt)
3. voltooid tegenwoordige toekomende tijd (vttt)
4. voltooid verleden toekomende tijd (vvtt)

Het probleem met de handhaving zal niet kleiner geworden zijn.

1. onvoltooid tegenwoordige toekomende tijd (ottt)
2. onvoltooid verleden toekomende tijd (ovtt)
3. voltooid tegenwoordige toekomende tijd (vttt)
4. voltooid verleden toekomende tijd (vvtt)

Boekpresentatie:

Toon

Lesafsluiting

De komende weken is het paasvakantie! daarna weer een online les. 

Jullie huiswerk is:  

▪ Lees in je leesboek

▪ VO2: bereid je voor op een toets over Cursus 7 Spelling - werkwoordspelling §9 t/m §14 door het nog eens nakijken van de stof en het doen van trainingen (zie online leeromgeving). 

Een fijne vakantie gewenst!