Thema 10, blok 2

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 3

De Sovjet-Unie

Blok 2

Woensdag 3 december

Planning

• Introductie nieuwe blok

• Doelen van de les

• Voorkennis activeren

• Instructie

• Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

• Afsluiten

Doelen van de les

• Je kunt verstellen wat de ideeën van Karl Marx zijn.

• Je kunt uitleggen hoe Lenin de ideeën van Karl Marx gebruikte voor de opbouw van de Sovjet-Unie.

• Je kunt vertellen wat communisme is.

• Je kunt uitleggen wat een planeconomie en een vijfjarenplan is.

Begrippen

• Communisme

• Vijfjarenplan

• Planeconomie

Sovjet-Unie

Het Russische Rijk

• 1721 - 1917

  • Rusland lang geregeerd door een tsaar: Russische vorst. 

• Het uitbreiden van het rijk was het doel. 

• Mensen leefden van landbouw

  • Boeren waren arm

    • Men zocht werk in de stad (arbeiders)

Russische rijk -> Sovjet-Unie

• 1900: Rusland veel landbouw

• Groot verschil arm en rijk

• Februari 1917: Februari revolutie

  • 
    

• Socialisten wilden eerlijke verdeling macht en welvaart

  • Karl Marx

Toen en daar
Karl Marx (1818-1883)

• Bron: Shutterstock / Kamira

Bedacht het communisme

Uitgangspunten:

• Geld en bezit zijn niet eerlijk verdeeld

Rijken werden rijker, armen armer

• Arbeiders bevrijden van onderdrukkers: rijke ondernemers en geestelijken.

• Samen in opstand voor een beter leven.

Lenin gebruikte de ideeën van Marx opbouw Sovjet Unie

Russische rijk -> Sovjet-Unie

Februari 1917: februari revolutie

• Russen kwamen in opstand tegen de tsaar

Oorzaken

• Oneerlijke verdeling

• Slachtoffers WO1

Gevolg

• Tsaar trad af

  • Veel onrus

Russische rijk -> Sovjet-Unie

Oktober 1917: oktober revolutie

• Lenin greep de macht

Oorzaken

• Onvrede huidige regering

Gevolgen

• Communistische regering

  • Landbouwgrond & fabrieken van de staat

    • Eerlijke verdeling

• Unie van republieken (staat zonder vorst)

  • Sovjet-Unie

Het ontstaan van de Sovjet-Unie

Lenin spreekt fabrieksarbeiders toe.

Sovjet-Unie

• Sovjet Unie

  • Moskou hoofdstad

  • Bestond uit Rusland en nog 14 andere republieken

  • Communistisch

Waar zijn de arbeiders?

• Sovjet Unie kreeg een Planeconomie

  • Staat bepaalde hoeveel producten en diensten waar gemaakt werden.

• Lenin werd opgevolgd door Jozef Stalin.

• In 1928 kwam het eerste vijfjarenplan

  • Gevolgen

    • Veel fabrieken nodig om goederen te produceren.

    • Boeren moesten arbeiders worden.

Een arbeider en een boer feliciteren elkaar met de overwinning van de revolutie. Nu werken ze samen om het vijfjarenplan uit te voeren.

Planeconomie

vijfjarenplan

Leg uit...

Waar zijn de arbeiders?

• Voor uitvoer communistische samenleving zijn arbeiders nodig

• Problemen Sovjet unie:

  • Agrarisch land weinig fabrieksarbeiders

  • Boeren voelden zich niet aangetrokken tot communisme

  • Veel verschillende culturen en talen

Dus: Lenin probeerde eenheid te creëren

• Russische bevolking centraal

• Helden vereren

• Godsdienst verboden (naar het idee van Marx)

Welke eigenschappen van het communisme zie je terug in de Sovjet-Unie?

Wat ga je doen?

1

Verlengde instructie

2

Zelfstandig aan het werk

Voor nu...

• Verlengde instructie

  • Stel concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe

• Tijdlijn maken van gebeurtenissen

  • Schrijf ook op wat de gebeurtenissen inhouden

• Maken opdrachten

  • HW zie SOM

Klaar? Gemaakte werk nakijken

De Sovjet-Unie

Blok 2

Dinsdag 9 december

Planning

• Doelen van de les

• Voorkennis activeren

• Instructie

• Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

• Afsluiten

Doelen van de les

• Je kunt uitleggen waarom de brugers in de Sovjet-Unie weinig vrijheid hadden.

• Je kunt uitleggen, met een voorbeeld, waarom de planeconomie niet goed werkte in de Sovjet-Unie.

Noem twee kenmerken van het communisme

Zet op de juiste volgorde

1

Februari revolutie

2

Bewind onder Stalin

3

Bewind onder Lenin

4

Tsarenrijk

5

Oktober revolutie

De Sovjetmens

• Bron: Hollandse Hoogte / Egbert Hartman

Bewind van Stalin

• Voor of tegen de staat

  • Tegen: vermoord of dwangarbeid in dwangkampen.

• Geheime politie hield burgers in de gaten.

  • Kritiek was verboden 

Schooltv: EenVandaag in de klas - Goelag: Russische strafkampen onder Stalin

De Sovjetmens

• Door het opgroeien in de Sovjet-Unie werd je een Sovjetmens 

  • Hele wereldbeeld werd gevormd door communisme

    • School

    • Sport

    • Werk 

  • Je best doen werd beloond. 

De Sovjetmens

• De staat had regels voor alles: plannen vanuit Moskou

  • Mislukten vaak

    • Geen rekening met andere delen van de SU

Hoe werd de vrijheid in de SU beperkt?

Het einde van de Sovjet-Unie

• Vlak na WO2 welvaart in de Sovjet-Unie

• Vooral ontwikkeling ruimtevaart gaf boost 

  • 1957 eerste satelliet in de ruimte

  • 1961 Joeri Gagarin eerste mens in de ruimte

    • Gaf de VS de kriebels: kan de Sovjet-Unie ons vanuit de ruimte aanvallen?

Het einde van de Sovjet-Unie

Jaren 70 achteruitgang welvaart 

• Planeconomie werkte niet meer

• Materialen en voedsel tekort

• Mensen afhankelijk eigen groentetuin illegale handel

• Machthebbers wilde controle houden

Het einde van de Sovjet-Unie

• Michail Gorbatsjov de laatste leider van de Sovjet-Unie gaf de russen meer vrijheid. Dit hielp niet. 

• 1991 viel de Sovjet-Unie uit elkaar in 15 nieuwe landen 

• Rusland nog steeds grootste land wereld

• Belangrijk voor de ruimtevaart

• Heeft veel aardolie en aardgas

Waarom werkte het vijfjarenplan niet goed?

Hoe heeft deze mislukking mede geleidt tot het uiteenvallen van de SU?

Tijdbalk van de Sovjet-Unie 1917-1991

Voor nu...

• Verlengde instructie

  • Stel concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe

• Maken opdrachten

  • HW zie SOM

Klaar? Gemaakte werk nakijken

Volgende les

Laatste les voor de toets!

• Bereid concrete vragen voor

  • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe

• Woensdag niet aanwezig? Stuur een mail!

  • Zorg dat je de toets nog voor de vakantie maakt!

De Sovjet-Unie

Blok 2

Dinsdag 16 december

Planning

Les voor de toets

• Concrete vragen stellen

  • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe

• Mindmappen