Maori PO 5/6

• Burgerschapskunde
• Aardrijkskunde
• +1
• Basisschool
• Groep 7,8

Introduction

Deze les over de Maori is geschikt ter voorbereiding van een bezoek aan de tentoonstelling over Oceanië of een workshop haka in Museum Volkenkunde. De les sluit aan bij het thema Maori in de Da Vinci methode.

Maori

Voorste slide bij iedere LessonUp les:

Uit welk land komen de Maori?

1. Australië
2. Vanuatu
3. Nieuw-Zeeland
4. Cuba

De Maori kwamen rond het jaar 1300 aan op Nieuw-Zeeland vanuit het midden van Polynesië en werden de eerste bewoners van Nieuw-Zeeland.

De taal van de Maori (Māori) is een officiele taal. Nieuw-Zeeland heeft dus twee officiële talen, Engels en Māori.

Omdat de Maori uit verschillende volken bestaat zijn er naast de officiele Maori taal ook nog andere Maori talen.

Kom wat meer te weten over Nieuw-Zeeland en de Maori.

Nieuw-Zeeland is onderdeel van Oceanië en binnen Oceanië weer onderdeel van Polynesië (zie afbeelding voor de indeling van Oceanië).

De varen is een van de meest voorkomende planten in Nieuw-Zeeland. De Maori hebben een symbool dat is afgeleid van een ontrollende varen. Ze noemen dit 'koru'.

De Maori noemden het land dat wij nu kennen als Nieuw-Zeeland, 'Aotearoa'. Dit betekent 'het land van de lange witte wolk'. 

Je gaat zo een filmpje kijken over de bevolking van Nieuw-Zeeland door de Maori. Het is daarbij belangrijk om te weten dat ''pā'' dorp of fort betekent en dat ''iwi'' volk betekent.

00:30

Vestigde de Maori zich na aankomst voornamelijk op het Noordelijke of Zuidelijke eiland van Aotearoa?

Wie heeft als eerste Europeaan het bestaan van Nieuw-Zeeland ontdekt?

1. James Cook
2. Abel Tasman
3. Columbus
4. Jan Pieterszoon Coen

Dit is een algemene kennisvraag.

Nieuw-Zeeland heeft ongeveer 4,9 miljoen inwoners. Hoeveel inwoners identificeren zich als Maori?

1. ongeveer 554.000
2. ongeveer 776.000
3. ongeveer 928.000
4. ongeveer 4 miljoen

Maori vandaag de dag

De Maori proberen ook om stukken land die zij verloren hebben, terug te krijgen. 

In het verdag van Waitangi staat dat Maori dezelfde rechten hebben als de Britten in Nieuw-Zeeland. Toch is dit nog steeds niet het geval.
In 2004 is de Maori partij, opgericht, die opkomt voor de rechten van de Maori.

Veel onderdelen van de Maori cultuur zoals de taal zijn weer aan het heropleven. Op de volgende slides leer je meer over de cultuur van de Maori.

Spiraal

Spiraal:

De spiraal symboliseert groei, vernieuwing en wedergeboorte.

Vishaak

De vishaak vertegenwoordigt welvaart, geluk en overvloed.

Krul

De Krul symboliseert de band tussen vrienden/ familie 

/geliefden . 

Deze symbolen zie je ook op de boten van de Maori.

Hoe heet een Maori boot?

1. waka
2. haka

Het belang van de waka

Als een Maori die zich voorstelt, vertelt hij  met welke waka zijn voorouders aankwamen in Nieuw-Zeeland.

Hier wordt gewerkt door Maori aan een waka voor Museum Volkenkunde

Hoe maak je een waka?

Waka worden gemaakt van boomstammen. Omdat er grote boomsoorten voorkomen in Nieuw-Zeeland kunnen de Maori grotere boten maken dan de andere bewoners van Polynesië. Sommige waka zijn wel 30 meter lang en kunnen 100 mensen vervoeren.

Waka voor Volkenkunde

Hier zie je een uitsnede van een zijpaneel met verfijnd houtsnijwerk.

Deze boot is in 2010 door de Maori gemaakt voor Museum Volkenkunde in Leiden.

Te Hono Ki Aotearoa

De waka die de Maori hebben gemaakt voor Museum Volkenkunde, Te Hono Ki Aotearoa, is een waka taua, een oorlogskano. De enige waka taua in Europa!

Studenten van de roeivereniging in Leiden zijn opgeleid om erin te kunnen varen. Bekijk het filmpje op de volgende slide om te zien hoe dat eruit ziet.

De tatoeages van de Maori, ta moko

deel 1

deel 2

deel 3

Wist je dat het woord tattoo dat wij nu kennen is afgeleid van het woord tautau uit Tahiti. James Cook maakte daar tattow van en tegenwoordig kennen we het als tattoo of tatoeage. 

Krijgt iedereen ta moko?

1. nee, alleen mannen
2. nee, alleen mensen met een hoge status
3. ja, iedereen die meerderjarig is
4. ja, als je het zelf graag wil.

Bekijk op de volgende slide de legende over de ta moko.

In dit kunstwerk zie je de ta moko goed terug, ook zie je goed het verschil tussen gezichts ta moko bij mannen (rechts) en vrouwen (links).

Wat is een ''haka''?

1. Een kano
2. Een dans
3. Een ritueel
4. Een legende

De haka

Wat is de haka?

Waar komt de haka vandaan?

Ka mate

Wist  je dat er een speciale haka is, voor bij de waka die de Maori voor het museum hebben gemaakt?

Wie hebben de 'ka mate' (haka) wereldwijd bekend gemaakt?

1. All blacks rugbyteam
2. The New Zealand dance company
3. Tall blacks basketbalteam
4. Reclame voor een automerk