13.3 In evenwicht (excursie)

• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Planning 

Afronden 13.1 en 13.2. Zijn er nog vragen over de longen. Checken met enkele vragen over functies van de longen.

Uitleg waterbalans en homeostase in organismen (13.3)

Zelfstandig werken aan 13.3 

         * Volgende week: 13.4: Nieren/6.5: Lever en H13 afronden
            met een puzzelboekje (verplicht practicum)
         * Donderdag het 10e uur: kwt biologie (herkansing P2?)

         

13.3 In evenwicht

leerdoelen:

9. Je beschrijft de invloed van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel op de
     homeostase van het inwendige milieu.

10 Je beschrijft de temperatuurregulatie van het lichaam.

11  Je beschrijft hoe het lichaam de samenstelling van de weefselvloeistof
      constant houdt.

12 Je benoemt de uitscheidingsorganen in het lichaam en beschrijft hun
      functie.

Homeostase in elke cel, in elk organisme

Elk lichaam van elk mens en dier zorgt ervoor - via receptoren = inwendige zintuigen, hormonen en zenuwen - dat alle ‘waarden’ in balans zijn. Dus het schommelt voortdurend tussen bepaalde 'gezonde' grenzen:

- Temperatuur

- Bloeddruk en osmotische druk (water en opgeloste stoffen in balans) 

- Kleine stoffen in en om de cellen zoals O2 en CO2 en allerlei ionen.

- Voedingsstoffen in het organisme: glucose – aminozuren – vetzuren enz.

- Afvalstoffen in het organisme die onschadelijk gemaakt moeten worden en
   verwijderd moeten worden zoals Ammoniak, alcohol en radicalen.

Veel processen in het lichaam worden goed geregeld en alle 'waarden' van het bloed en de weefsels worden bijna constant gehouden en zorgen voor homeostase: het is een dynamisch evenwicht.

Dynamisch evenwicht

.

Door de regelkringen krijg je een dynamisch evenwicht.

Komt een waarde boven de norm dan gebeuren er automatisch dingen die zorgen dat de waarde verlaagt. 

Wordt de waarde te laag dan gebeuren er automatisch dingen die zorgen dat de waarde weer verhoogt. 

De waarde schommelt rondom de norm = dynamisch evenwicht

Homeostase

Het behouden van deze balans noemt men homeostase.

Het evenwicht dat onstaat is een dynamisch evenwicht dat schommelt rondom een normwaarde, dankzij een regelkring.

Homeostase

13.3 In evenwicht

leerdoelen:

9. Je beschrijft de invloed van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel op de
     homeostase van het inwendige milieu.

10 Je beschrijft de temperatuurregulatie van het lichaam.

11  Je beschrijft hoe het lichaam de samenstelling van de weefselvloeistof
      constant houdt.

12 Je benoemt de uitscheidingsorganen in het lichaam en beschrijft hun
      functie.

Veel processen in het lichaam worden goed geregeld en alle 'waarden' van het bloed en de weefsels worden bijna constant gehouden en zorgen voor homeostase: het is een dynamisch evenwicht.

Homeostase

Dit gebeurt voor veel aspecten (temperatuur, hormoonlevels, bloedsuikerspiegel, bloeddruk, etc) door middel van een regelkring met negatieve terugkoppeling.

Binas 87A

www.bioplek.org

Hoe heet de eigenschap van het lichaam om inwendige stabiliteit te handhaven?

1. fysiologie
2. controle
3. lichaamstemperatuur
4. homeostase

Wat is homeostase?

1. een negatieve terugkoppeling van een regelkring
2. een positieve terugkoppeling van een regelkring
3. het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het lichaam
4. De samenwerking tussen hormoonstelsel en zenuwstelsel

Insuline

of glucagon

Lever: Vorming of afbraak glycogeen

Glucose-receptoren

Alvleesklier

5-8 mmol/L

In welk orgaan wordt de homeostase gecoördineerd?

1. hypothalamus
2. hypofyse
3. lever
4. nieren

Wat is de reactie van de huid via het cz als de koude-zintuigen in de huid geprikkeld worden?

1. zweten en bloedvat-spieren trekken samen
2. zweten en bloedvat-spieren ontspannen
3. kippenvel en bloedvat-spieren trekken samen
4. kippenvel en bloedvat-spieren ontspannen

Welke biologische term wordt gebruikt voor de remmende werking die onder andere met pijl 2 wordt aangegeven?

1. feedback loop
2. negatieve terugkoppeling
3. inhibitie
4. homeostase

Welke twee hormonen zorgen voor de homeostase bij de bloedsuikerspiegel

1. Glucagon & Glycogeen
2. Glucagon & Insuline
3. Glycogeen & Insuline
4. Glucose & Glycogeen

Alvleesklier

Glucose

Glycogeen

Insuline

Glucagon

Bloedsuikerspiegel gaat omlaag

Bloedsuikerspiegel gaat omhoog

Lever

zelf aan de slag

13.1 en 13.2 nakijken en 13.3 opdrachten maken.

Belangrijk: Sta stil bij wat je niet snapt! Stel vragen!

Herkansing biologie? Kom naar KWT (vandaag 10e uur)

* Volgende week: 13.4: Nieren/6.5: Lever 

   H13 afronden met een puzzelboekje (verplicht practicum)