Leesspoor E7: Minder plastic, schonere zee

L E E S S P O O R

Minder plastic, schonere zee

Begrijpend lezen · AVI E7

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsBasisschoolGroep 8

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Introduction

Leerlingen lezen een betogende tekst op AVI-niveau E7 (groep 7 en 8) die een leerling voor de schoolkrant schreef over plastic in zee. Ze leren de bedoeling van de schrijver herkennen, zien waaraan je merkt dat iemand je wil overtuigen en maken invulvragen, open vragen en meerkeuzevragen. Elk tekstdeel kan worden voorgelezen.

Items in this lesson

L E E S S P O O R

Minder plastic, schonere zee

Begrijpend lezen · AVI E7

Over deze les: Leesspoor is een reeks lessen begrijpend lezen op AVI-niveau E3 tot en met E7, voor groep 4 tot en met 7. Elke les heeft dezelfde opbouw: voor het lezen, lezen in drie korte delen, en na het lezen. Zo weten leerlingen snel wat er komt.

Deze les: een informatieve tekst op AVI-niveau E7, met de leesstrategie bedoeling van de schrijver. AVI E7 is het niveau dat een gemiddelde lezer eind groep 7 haalt. Deze les past daarom bij vlotte lezers in groep 7 en in groep 8. Na elk tekstdeel volgen vragen waarvan het antwoord in de tekst staat: invulvragen, open vragen en meerkeuzevragen. De les duurt ongeveer 35 minuten.

Kerndoel: de les sluit aan bij kerndoel 4 voor Nederlands in het primair onderwijs: informatie achterhalen in informatieve teksten. De tekst is geschreven op weg naar referentieniveau 1F lezen.

Voorlezen: bij elk tekstdeel staat een luisterknop. Daarmee kan een leerling de tekst eerst zelf lezen en daarna laten voorlezen, of meelezen met de stem. Image credit: Marek Ślusarczyk (Tupungato), CC BY 3.0

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Dit ga je leren

1

Je kan uitleggen met welke bedoeling een schrijver een tekst schrijft.

2

Je kan aanwijzen waaraan je ziet dat een schrijver je wil overtuigen.

3

Je kan uitleggen waarom plastic een probleem is voor de zee.

Leesstrategie van vandaag: Bedoeling van de schrijver

Leerdoelen: lees de doelen samen voor. Kom er aan het eind van de les op terug: bij de laatste vraag kijkt de klas of de doelen gehaald zijn.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Foto: plastic afval op een strand

K I J K E N V O O R S P E L

Minder plastic, schonere zee

  • Wat zie je op de foto?

  • Wat wil de schrijver van deze tekst jou vertellen, denk je?

Praat met je buur.

1

minute

00

second

Kijk en voorspel: laat de leerlingen één minuut met hun buur praten over de titel en de foto. Schrijf een paar voorspellingen op het bord. Na het lezen kijkt de klas of ze klopten. De timer start je met een klik. Image credit: Marek Ślusarczyk (Tupungato), CC BY 3.0

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Woorden die je gaat lezen

plasticsoep

heel veel kleine stukjes plastic die in zee zweven

afbreken

langzaam uit elkaar vallen tot er niets van over is

overtuigen

zorgen dat iemand jouw mening gaat delen

Woorden vooraf: lees de woorden voor en laat de klas ze nazeggen. Vraag bij elk woord om een voorbeeld uit hun eigen leven. Zo blijft er bij het lezen niets in de weg zitten.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Z O P A K J E H E T A A N

Bedoeling van de schrijver

  1. Een schrijver heeft altijd een bedoeling met zijn tekst.

  2. Hij wil je iets uitleggen, je overtuigen, je iets laten doen of je vermaken.

  3. Woorden als moeten, ik vind, beter en doe mee laten zien dat hij je wil overtuigen.

  4. Vraag jezelf af: wat wil de schrijver dat ik denk of doe?

Voorbeeld

Uitleggen: Een appel bestaat voor een groot deel uit water.

Overtuigen: Je moet elke dag een appel eten, want dat is gezond!

Het woord moet laat zien dat de schrijver je iets wil laten doen.

Strategie: doe de strategie bedoeling van de schrijver één keer hardop voor met het voorbeeld. Denk hardop: wat doe ik eerst, waar kijk ik naar? Daarna oefenen de leerlingen het zelf bij de vragen.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Minder plastic, schonere zee · deel 1 van 3

Ik ben Daan en ik zit in groep 8. Telkens wanneer ik met mijn ouders over het strand wandel, zie ik flessendoppen, rietjes en stukjes plastic tussen de schelpen liggen. Dat vind ik verschrikkelijk, en daarom schrijf ik deze tekst voor de schoolkrant.

Plastic is ontzettend handig, omdat het licht, stevig en goedkoop is. Maar juist doordat het zo sterk is, breekt het in de natuur nauwelijks af. Een plastic fles kan honderden jaren in de oceaan blijven ronddrijven.

Deel 1: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Stel daarna de vraag op de volgende dia.

Vul de woorden in.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Plastic is licht, stevig en goedkoop. In de natuur breekt het nauwelijks af.

goedkoop
breekt
zwaar

Antwoord: goedkoop, breekt. Het woord zwaar blijft over: plastic is juist licht. Vraag door: is deze zin een feit of een mening? Een feit: Daan legt hier iets uit.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Minder plastic, schonere zee · deel 2 van 3

Onder invloed van golven en zonlicht valt het plastic wel langzaam uiteen in steeds kleinere stukjes. Zo ontstaat plasticsoep: miljoenen minuscule deeltjes die in de zee rondzweven. Vissen, schildpadden en zeevogels denken vaak dat het voedsel is en slikken het in, waardoor sommige dieren zelfs sterven.

Uiteindelijk kan het plastic via de vis op ons eigen bord terechtkomen. Dat bewijst volgens mij dat dit probleem ons allemaal aangaat.

Deel 2: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen twee vragen over dit deel.

Vul de woorden in.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Kleine stukjes plastic in zee heten plasticsoep. Vissen en zeevogels denken dat het voedsel is.

plasticsoep
voedsel
zand

Antwoord: plasticsoep, voedsel. Het woord zand blijft over. Extra vraag voor snelle lezers: welke dieren noemt Daan? Antwoord: vissen, schildpadden en zeevogels.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Hoe kan plastic op ons bord terechtkomen?

Tip: zoek het woord bord in deel 2.

Antwoord: vissen slikken plastic in en die vis kan op ons bord komen. Het staat in de laatste alinea van deel 2. Bespreek: waarom schrijft Daan dit? Zo laat hij zien dat het probleem ook de lezer aangaat.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Minder plastic, schonere zee · deel 3 van 3

Daarom vind ik dat we veel minder plastic moeten gebruiken. Neem een eigen tas mee naar de supermarkt, vul je drinkfles gewoon met kraanwater en ruim afval op als je het op straat of op het strand ziet liggen, ook als het niet van jou is.

Natuurlijk krijgt één persoon de zee niet schoon. Maar als iedereen in onze klas meedoet, maakt dat al een verschil. Doe jij ook mee?

Deel 3: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen drie vragen over de hele tekst.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Waarom blijft plastic zo lang in zee?

Tip: zoek het woord sterk in deel 1.

A

Omdat het bijna niet afbreekt.

B

Omdat vissen het niet opeten.

C

Omdat het heel zwaar is.

D

Omdat het op de bodem ligt.

Antwoord: A. Plastic is zo sterk dat het in de natuur bijna niet afbreekt. B klopt niet: in deel 2 staat juist dat dieren het inslikken.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Noem twee dingen die Daan ons vraagt te doen.

Tip: lees de eerste alinea van deel 3.

Antwoord: twee van deze drie: een eigen tas meenemen, je drinkfles vullen met kraanwater, afval opruimen. Bespreek: aan welke woorden zie je dat Daan je wil overtuigen? Ik vind, moeten, doe jij ook mee?

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Wat is vooral de bedoeling van Daan met deze tekst?

Tip: lees deel 3 nog eens.

A

Hij wil je vermaken met een grappig verhaal.

B

Hij wil je overtuigen minder plastic te gebruiken.

C

Hij wil je uitleggen hoe een fles wordt gemaakt.

D

Hij wil je vertellen wat er in de schoolkrant staat.

Antwoord: B. In deel 1 en 2 legt Daan veel uit, maar in deel 3 zegt hij wat hij vindt en vraagt hij de lezer mee te doen. Bespreek: uitleg kan een middel zijn om te overtuigen.

Leesspoor · AVI E7

1 Voor het lezen

2 Lezen

3 Na het lezen

Heeft Daan jou overtuigd?

1

Ja, ik ga minder plastic gebruiken

2

Een beetje

3

Nee, ik ben niet overtuigd

Terugkijken: kijk na deze vraag samen terug naar de drie leerdoelen van dia 2. Er is geen goed of fout antwoord. Vraag een paar leerlingen: welke zin uit de tekst overtuigde je het meest, of juist niet? Zo bespreek je hoe een schrijver probeert te overtuigen.

Leesspoor · AVI E7

V O L G E N D E L E S

Eerst checken, dan delen

Leesstrategie: Is de bron betrouwbaar?

Leerdoel: Je kan uitleggen waarom je een bericht eerst checkt voordat je het deelt.

Heb jij weleens een bericht gezien dat niet bleek te kloppen?

Volgende les: in de volgende les van Leesspoor E7 lezen de leerlingen "Eerst checken, dan delen" en oefenen ze de leesstrategie is de bron betrouwbaar?. Stel de vraag op de dia alvast, zodat de klas er nieuwsgierig naar wordt. Image credit: Dennis Cortés, CC0

Klik hier

voor meer

Slotdia: hier vind je meer kant-en-klare themalessen van LessonUp.