Les 004

• Nederlands
• Enseignement Secondaire

Vandaag

Literaire termen 

Het diner

Hoe lees ik?

Vraag 1

Wat is focalisatie?

1. De plaats waar het verhaal zich afspeelt
2. De persoon door wiens ogen we gebeurtenissen waarnemen
3. Een tegenstelling in de tekst
4. Een terugkerend symbool

Uitleg

Focalisatie gaat over wie waarneemt. Je vraagt dus: door wiens ogen, gedachten of gevoelens krijgen we de gebeurtenissen te zien?

Welk effect kunnen korte zinnen hebben?

1. Ze vertragen altijd het verhaal
2. Ze geven veel achtergrondinformatie
3. Ze kunnen tempo en spanning verhogen
4. Ze maken een tekst automatisch grappig

Uitleg

Korte zinnen kunnen een tekst sneller en gejaagder laten klinken, bijvoorbeeld bij spanning of paniek.

Wat kan herhaling in een literaire tekst doen?

1. Een gedachte of gevoel benadrukken
2. De setting veranderen
3. Een nieuw personage introduceren
4. Het perspectief automatisch veranderen

Uitleg

Door een woord, zin, beeld of geluid te herhalen, kan de schrijver er extra nadruk op leggen.

Een personage zit alleen in een donker huis. We lezen steeds:

“Tik. Tik. Tik.”

Wat kan dit geluid vooral doen?

1. Humor creëren
2. Spanning en stilte benadrukken
3. De tijdsprong uitleggen
4. Het perspectief veranderen

Uitleg

Kleine geluiden vallen in een stille omgeving extra op en kunnen daardoor spanning creëren.

Een personage bewaart jarenlang het kapotte horloge van haar overleden vader.

Waar kan dit horloge voor staan?

1. Alleen voor de tijd
2. Voor herinnering en verlies
3. Voor focalisatie
4. Voor zinslengte

Uitleg

Een concreet voorwerp kan een diepere betekenis krijgen. Dat noemen we symboliek.

Een kamer wordt eerst omschreven als “warm en gezellig” en later als “donker en verstikkend”. Wat laat de woordkeuze vooral zien?

1. Een verandering van verleden naar tegenwoordige tijd
2. Een nieuwe verteller
3. Een verandering in de gevoelens van het personage
4. DEen andere spellingregel

Uitleg

Een concreet voorwerp kan een diepere betekenis krijgen. Dat noemen we symboliek.

Een eenzaam personage bevindt zich ’s avonds op een leeg en koud station. Welke functie kan de setting hebben?

1. De zinnen korter maken
2. Een nieuw personage aankondigen
3. Het verhaal automatisch in de ik-vorm zetten
4. De eenzaamheid versterken

Uitleg

De omgeving kan passen bij de gevoelens van een personage en zo de sfeer versterken.

Een personage zegt: 'Het gaat prima met me.' Maar ondertussen bijt hij op zijn nagels. Wat laten zijn handelingen zien?

1. Dat hij de verteller is
2. Dat hij waarschijnlijk gespannen is
3. Dat de setting verandert
4. Dat er sprake is van symboliek

Uitleg

De schrijver hoeft gevoelens niet letterlijk te noemen. Handelingen kunnen laten zien hoe een personage zich werkelijk voelt.

Tijdens een begrafenis schijnt buiten fel de zon en spelen kinderen lachend. Welk begrip past hierbij?

1. Focalisatie
2. Contrast
3. Herhaling
4. Symboliek

Uitleg

Het verdriet van de begrafenis staat tegenover de vrolijke buitenwereld. Dat contrast kan het verdriet juist sterker maken.

Welke vraag helpt het meest bij het analyseren van focalisatie?

1. Door wiens ogen beleven we deze situatie?
2. BWelke kleuren worden gebruikt?
3. Wanneer speelt het verhaal?
4. Welke woorden worden herhaald?

Ouders moeten hun kind altijd beschermen.

Als je kind iets ernstigs doet, moet je dat altijd melden.

Familie gaat soms boven eerlijkheid.

ik-verteller = onbetrouwbare verteller

“Mijn broer Serge vindt zichzelf geweldig. Zoals altijd praatte hij de hele avond vooral over zichzelf.”

Kan ik Paul vertrouwen?

A 4

 

De openingszin 

Openingzinnen

1. Al het geluid verdween om haar heen op het moment dat Dana door de voorruit keek.

2. Nick loopt heen en weer.

3. Roos kijkt ongeduldig naar Femke, die in  de aula bij de koffieautomaat met Jesse staat te praten.

Openingzinnen

4. 'Laat hem los!', schreeuwt een jongen die ik niet kan zien.

5. Halfeen 's nachts, we rijden langs het rimpelloze water van het Noordzeekanaal.

6. Beste leerlingen van H1A, hierbij sturen we jullie het programma van de schoolreis naar Canterbury.

Welk genre?

Bijvoorbeeld:   spannend

                               grappig

                               romantisch

Is het realistisch (echt) of niet?

Is het fictie of informatief?

Wat zijn je verwachtingen?

Schrijf je verwachtingen op

Als jullie verschillende verwachtingen hebben, bespreek dan de verschillen

Het Diner

• Boek/Film/Herman Koch
• Eerste indruk 
• Structuur: aperitief/voorgerecht/ etc. Flashbacks
• Personages en hun relaties

Het Diner

• Citaten 
• De centrale vraag: in hoeverre zijn ouders verantwoordelijk voor de daden van hun kinderen (en ben je bereid je kinderen te beschermen)

Noem drie woorden die bij je opkomen als je aan dit boek denkt

Structuur: Hoe vond je de indeling? Makkelijk doorlezen? Rol Flashbacks?

"Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar". (Blz. 20)

1. Waar
2. Niet waar

Houd je van lange diners met een gerant? "Bovendien was er die pink". (Blz. 27)

Ja

Nee

Les 004