12 bouwstenen: Wetenschappelijke inzichten 20/3/2026

• Verpleegkunde
• Hoger onderwijs

12 bouwstenen: Wetenschappelijke inzichten

Hoeveel zin heb je om aan deze les deel te nemen?

😒🙁😐🙂😃

Vergadering 27 februari 

- Wat is een goede les voor studenten en voor docenten?

- Hoe leren studenten het meest effectief?

- Jullie resultaten per bouwsteen

kitos-my.sharepoint.com

(Veel) toetsing: Formatief 

• Nagaan of studenten het begrepen hebben(6)
• Studenten stellen verdiepende vragen (10)
• Leerdoelen zijn bereikt (12?)
• Laat leerstof actief verwerken (5)
• Veel verschillende oefentypes (9)
• Wat met "Spreid oefening met leerstof in de tijd?"

Inzichten uit de wetenschap

• Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit
• De expert denkt anders dan de beginner
• Generieke vaardigheden: Het doel is niet altijd het middel
• Leren is niet helemaal hetzelfde als presteren
• Wat de effectiefste leraren doen is ... gewoon goed lesgeven

     

Inzicht 1: Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit

Hoe leert de mens:

Werkgeheugen:

de plaats waar het denken en het bewustzijn plaatsvindt, een mentale werkplaats. Dat geheugen is jammer genoeg beperkt: we kunnen niet aan veel dingen tegelijkertijd denken. Ga ervan uit dat we maar twee tot zes nieuwe elementen kunnen verwerken in ons werkgeheugen. We houden die elementen in ons geheugen maar minder dan 30 seconden vast als we er niets mee doen. Ons werkgeheugen ontvangt zowel sensorische prikkels uit de omgeving als informatie uit het langetermijngeheugen. hoe meer informatie uit het langetermijngeheugen voorhanden is, hoe gemakkelijker voor ons werkgeheugen om er nieuwe informatie aan te verbinden

Inzicht 1: Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit

Hoe meer informatie in ons lange termijngeheugen hoe beter je kan bijleren en informatie kan koppelen.

• extrinsieke belasting = alle belasting die niet te maken heeft met het lesonderwerp.     Bijvoorbeeld onduidelijke instructies, filmpje dat meer zorgt voor afleiding, leslokaal,...
• Intrinsieke belasting = de complexiteit van het lesonderwerp op zich

Werkgeheugen of mentale bandbreedte of korte termijngeheugen niet overbelasten maar optimaliseren

Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit

  76408353 of 19141945

Noteer de twee voorgaande cijfers

Noteer welke voorwerpen je zag op de afbeelding

Noteer welke voorwerpen je zag op de afbeelding

Noteer de twee voorgaande cijfers

Inzicht 2: Expert-beginner

De expert denkt anders dan de beginner: 

• Leerling: Kan nieuwe informatie nog niet koppelen aan bestaande voorkennis
• Leerkracht: Vakkennis, vakdidactische kennis en pedagogisch didactische kennis

Wat je weet bepaalt wat je ziet en niet omgekeerd!

Instructie is vaak een interactie tussen iemand die al iets weet (een expert) en iemand die nog niets weet (een beginner). Om grondige kennis te verwerven is een expert nodig. de leraar als expert beschikt over grondige vakkennis, over veel gedetailleerdere en complexerere kennisschema's in het brein. leerlingen hebben deze kennisschema's nog niet opgebouwd. 

Inzicht 3: Generieke vaardigheden

• Kennis is niet al wat telt! 
• Vier generieke vaardigheden:

1. Kritisch denken
2. Leesstrategieën
3. Studeervaardigheden
4. Probleemoplossende vaardigheden

• Het aanbieden van relevante leerstof, samen met goede instructies, versterkt het ontwikkelen diepgaande kennis 

Besluit: Diepgaande kennis en begrip is de grondstof waarmee je vaardigheden toepast en ontwikkelt.

Vier generieke vaardigheden:

* kritisch denken

* leesstrategieén

* studeervaardigheden

* probleemoplossende vaardigheden.

We weten uit wetenschappelijk onderzoek dat de vaardigheden als kritisch denken, samenwerken en problemen oplossen belangrijk zijn. Maar we weten dat ze moeilijk of niet over te brengen zijn naar een andere context wanneer je geen kennis hebt van die andere context. 

het aanbieden van relevante leerstof in verschillende vakken, samen met goede instructie, versterkt het ontwikkelen van diepgaande kennis. Die heb je nodig om bovenvermelde vaardigheden te ontwikkelen. 

Inzicht 4: Leren is niet hetzelfde als presteren

Leren doe je op lange termijn en presteren op korte termijn.

Inzicht 5: Een effectieve leraar

Geeft gewoon goed les. 

Je les analyseren kun je doen door de twaalf bouwstenen voor een effectieve les te gebruiken. 

Zie checklist 12 bouwstenen

Volgende vergadering 8 april

Bouwsteen 1: activeer voorkennis