lesson plan
Bovenbouw gr 7/8 | Lesplan 'Creatief ontwerpen en programmeren voor een Smartlife'
Ready to use this lesson plan? Use the button below to save a copy of this lesson plan in your account. After doing so, you will be able to modify the lessons as you wish.
Lesplan | Bovenbouw gr 7/8 | Computational Thinking
Dit lesplan is onderdeel van een voorbeeldcurriculum op het gebied van Computational thinking. Het heeft als doel leerkrachten een steuntje in de rug te geven en hen te inspireren welke lessen en activiteiten je eventueel in kan zetten om de leerdoelen rondom digitale geletterdheid te behalen.
Alle lessen in het lesplan zijn kosteloos te gebruiken. De leerlijn digitale geletterdheid van FutureNL, TU Delft en Openbaar Onderwijs Groningen vormt de kapstok voor de lesplannen.
Tip: Begin met een les die jou aanspreekt en richt je vooral op de kennismaking en het plezier!
LEsmateriaal Smartlife
CodeUur, Q42, Blink en SIDN fonds hebben supergave lessen gemaakt met als thema Smart Life. In deze vijf lessen leer je om op een creatieve manier je digitale vaardigheden in te zetten. Dit noemen we Computational thinking. Computational thinking leert je dus om te begrijpen waarom en hoe je kunt programmeren om, in dit geval, je eigen leefomgeving zo leuk mogelijk te maken.
De vijf lessen van een uur zijn gemaakt voor leerkrachten van kinderen van 8-12 jaar.
Het lesmateriaal bestaat o.a. uit:
- coole filmpjes voor op het digibord
- werkbladen (+ antwoorden)
- een bronnenboek
- en een docentenhandleiding
Er is geen basiskennis van programmeren voor nodig. Je kan gelijk aan de slag!
Les 1: Smartlife 'Slimme oplossingen'
In deze les bekijken de kinderen de slimme oplossingen die er in hun directe omgeving zijn. Bijvoorbeeld een appje dat waarschuwt voor slecht weer of een lamp die aangaat als het buiten donker is. De kinderen ontwerpen een toepassing die hun leven aangenamer, grappiger of beter maakt. Daarbij gebruiken ze hun kennis over programmeren. Want de slimme toepassingen werken allemaal door het gebruik van computers.
Bijzondere benodigdheden
Post-it’s (geeltjes) in verschillende kleuren
Lesorganisatie | Indicatie lesopbouw
10 minuten klassikaal
25 minuten zelfstandig
10 minuten klassikaal
Lesdoelen
De kinderen leren dat computers ons leven aangenamer te maken. Ze leren ook dat sommige bedrijven, zoals Q42, zich erop toeleggen om zulke slimme toepassingen te programmeren.
Lesdoelen op het digibord
Dit ga je doen:
- Je ontmoet Lukas, de master.
- Je wordt lid van zijn Junior Computer Lab.
- Je onderzoekt wat jullie al weten over smart leven.
Daarmee ontdek je ...
- dat er slimme mogelijkheden zijn geprogrammeerd om jouw leven smart te maken;
- dat dit alleen kan als de voorwerpen ook slim zijn en met de computer kunnen communiceren.
Praktische voorbereiding
Voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.
- Bekijk vantevoren de filmpjes op dia's 3 en 7 in de digi-les. Helaas kun je niet meer mee doen aan de prijsvraag.
Digi-les met filmpjes!
- Zet onderstaande digi-les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.
Bronnenboek & achtergrondinformatie
In het bronnenboek staan allerlei handige en grappige programmaatjes en apparaatjes die het bedrijf Q42 heeft ontwikkeld. Al deze zaken zijn bedoeld om je leven smarter te maken.
Filmpjes
Moet leren programmeren, naast schrijven en rekenen, een vaste plek in het lesprogramma op de basisschool krijgen? In landen als India en Estland gebeurt het al:
Les 2: smartlife 'CT3000'
De kinderen bekijken een filmpje over een smart home. Het is een kijkje in de toekomst, maar veel bestaat al. Daarna gaan ze programmeren met de programmeertool CT-3000. Zij doen dat in het Junior Computer Lab onder leiding van Lukas van het programmeerbedrijf Q42.
CT-3000 is speciaal voor dit thema ontwikkeld. Het is een echte programmeertaal die lijkt op JavaScript, waar veel programmeurs mee werken. Zo krijgen de kinderen een realistisch beeld van wat programmeren inhoudt. Het enige verschil is dat ze in dit geval rechts op het preview-scherm zien wat ze hebben geprogrammeerd. Met dit programma simuleer je dus een smart home-toepassing.
Bijzondere benodigdheden
- Computers met internet, liefst ten minste een per duo of groepje.
- Werk met Chrome of Safari.
Lesorganisatie | Indicatie lesopbouw:
10 minuten klassikaal
35 minuten zelfstandig
5 minuten klassikaal
Lesdoelen
De kinderen ontdekken welke slimme toepassingen er in smart homes zijn bedacht. Ze programmeren zelf een fictief huis slim met het computerprogramma CT-3000. Zij zoeken daarin naar de slimste oplossingen voor problemen die zich in het huis kunnen voordoen.
Lesdoelen op het digibord
Dit ga je doen:
- Je bekijkt hoe slim een smart home is.
- Je programmeert in de Junior Computer Lab je eigen smart home.
Daarmee ontdek je ...
- hoe je programmeert;
- dat je als-dan regels moet gebruiken.
Praktische voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.
- Bekijk de programmeertool CT-3000 en probeer het zelf uit.
- Lees de manual door en bekijk het filmpje van dia 6.
- Print de manual eventueel uit, zodat de kinderen deze ook na kunnen lezen.
Digi-les met filmpjes
- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.
bronnenboek & achtergrondinformatie
In het bronnenboek staat een quiz waarmee kinderen zelf ontdekken hoeveel zij al weten van computers en programmeren. Je kunt ze dit testje eventueel voor de les laten maken.
Extra's
Website
Een website voor het comfortabel maken van je leven is IFTTT.com.
IFTTT staat voor: if this than that . Ook deze website maakt weer gebruik van als-dan en van slimme voorwerpen die worden gekoppeld aan een computer, iets waar de kinderen inmiddels vertrouwd mee zijn.
Bekijk de 'recepten' op de site van IFTTT en kijk of je er een kunt installeren.
Filmpjes
Een grappig filmpje over de nadelen van een smart home 'funny kiss':
LEs 3: Smartlife 'Hack het smart'
De kinderen bekijken de instructie van Lukas om het digibord te hacken. Dan gaan ze weer aan de slag in het Junior Computer Lab. Met CT-3000 veranderen ze een aantal zaken op het digibord. Omdat de kinderen het digibord 'besturen', kun je er geen gebruik meer van maken.
Als je hackt breek je tijdelijk in in de computer van een ander. Hacken kan positief en negatief zijn. Negatief is natuurlijk, als je ongevraagd inbreekt en dingen gaat veranderen.
In deze les gebruiken we het woord hacken op een positieve manier. De kinderen leveren een bijdrage aan de smart klas, door het digibord te hacken en hun reacties te geven op een presentatie die jij als leerkracht geeft.
Bijzondere benodigdheden
- Computers met internetaansluiting, liefst tenminste een per duo.
Lesorganisatie |
Indicatie lesopbouw
30 minuten klassikaal
20 minuten zelfstandig
Lesdoelen
De kinderen ontdekken dat ze niet alleen hun leven thuis slimmer en aangenamer kunnen maken door de inzet van slimme apparaten en programma's. Ook hun leven in de klas kan slimmer, aangenamer en grappiger. Daarvoor gaan ze deze les het digibord 'hacken'. Ze nemen het over via de programmeertool CT-3000.
Lesdoelen op het digibord
Dit ga je doen:
- Je kijkt in het Junior Computer Lab hoe je het digibord kunt hacken.
- Je maakt het digibord smarter.
Daarmee ontdek je ...
- hoe je in het echt iets kunt programmeren dat je leven grappiger of makkelijker maakt.
Praktische voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.
- Lees het bronnenboek door. Deze informatie gebruik je bij de presentatie.
- Maak eventueel voor ieder kind een print van het diploma.
Technische voorbereiding
- Bekijk het programma CT-3000 en en probeer alvast een keer het digibord te verbinden met het programma.
- Lees de manual door en bekijk het filmpje van dia 5.
DIgi-les met filmpjes
- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- Verbind het digi-bord met CT3000.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.
LEs 4: Smartlife 'Toekomstontwerp'
In les 4 en 5 ontwerpen de kinderen een nieuwe toepassing om hun leven smart te maken. Ze werken hierbij in de teams van het Junior Computer Lab.
De kinderen kijken wat anderen hebben bedacht en geven elkaar feedback.
De kinderen gaan in deze les brainstormen.
Voor brainstormen zijn handige apps beschikbaar:
Popplet is een programma waarin je een online woordweb kunt maken. Je kunt zo eindeloos veel woorden, plaatjes of filmpjes toevoegen. Je kunt het woordweb makkelijk delen via een link of via social media. Een account aanmaken voor Popplet is gratis. Popplet is dus bij uitstek geschikt om samen te brainstormen.
Bijzondere benodigdheden
- Post-it’s in verschillende kleuren
- Tekenspullen e.d.
- Eventueel digitale fotocamera of mobiel
Lesorganisatie |
Indicatie lesopbouw:
10 minuten klassikaal
30 minuten zelfstandig
5 minuten klassikaal
Lesdoelen
De kinderen ontwikkelen een ontwerp voor hun slimme leven. Ze bepalen welke apparaten daarvoor nodig zijn en welke waardes deze apparaten kunnen hebben.
Lesdoelen op het digibord
Dit ga je doen:
- Je ontwerpt in het JCL nieuwe programmeer-oplossingen om jullie leven smarter te maken.
- Je geeft elkaar feedback.
Daarmee ontdek je ...
- dat programmeren in een aantal fases gebeurt: brainstormen, ontwerpen, tests bedenken, programmeren en tests uitvoeren;
- dat je soms tussen de fases heen- en weer gaat.
Praktische voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.
Digi-les met filmpjes
- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.
Bronnenboek & achtergrondinformatie
In het bronnenboek staan slimme toepassingen van computers voor het volgen en beschermen van dieren. Door zenders, computers en satellieten kunnen bijvoorbeeld trekvogels worden gevolgd.
Les 5: Smartlife 'lab-lievelingen'
In les 4 en 5 ontwerpen de kinderen een nieuwe toepassing om hun leven smart te maken. Ze werken hierbij in de teams van het Junior Computer Lab. De kinderen kijken wat anderen hebben bedacht en geven elkaar feedback.
Bijzondere benodigdheden
- Tekenspullen e.d.
Lesorganisatie |
Indicatie lesopbouw:
10 minuten klassikaal
30 minuten zelfstandig
5 minuten klassikaal
Lesdoelen
De kinderen bekijken een filmpje over computerbloopers van een smart home. Ze verbeteren hun ontwerp naar aanleiding van dit filmpje en het commentaar van Lukas. Zij presenteren hun ontwerp aan de klas en sturen het op naar Q42.
Lesdoelen op het digibord
Dit ga je doen:
- Jullie kijken nog een keer kritisch naar jullie ontwerp.
- Jullie verbeteren het in het JCL.
- Jullie presenteren het ontwerp.
Daarmee ontdek je ...
- dat je na het testen je ontwerp vaak moet bijstellen.
Praktische voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.
digi-les met filmpjes
- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.
Bronnenboek & achtergrondinformatie
In het bronnenboek staat een aantal programmeerbloopers.
Deze kun je ook gebruiken bij de intro van de les.
Extra's
Website
Op de site gamewizzards.nl staan diverse apps waarmee kinderen verder kunnen met programmeren.
Filmpjes
Hoe nu verder?
Je hebt zojuist het lesplan Bovenbouw gr 7/8 afgerond. WELL DONE!
Je kunt er nu voor kiezen om verder te gaan met een volgend lesplan of zelf een keuze maken in het totaaloverzicht van al het bestaande lesmateriaal. Zo kun je zoeken aan de hand van een aantal kenmerken die jij belangrijk vindt of vanuit de leerlijn.
Veel plezier en succes!
