lesson plan
In periode 1 maak je kennis met de geschiedenislessen op de middelbare school. Je gaat leren over wat het vak geschiedenis is, hoe historici de tijd verdelen, hoe de eerste mensen leefden en hoe zij hun samenleving opbouwden tot echte wereldrijken.
Periode 1
Ready to use this lesson plan? Use the button below to save a copy of this lesson plan in your account. After doing so, you will be able to modify the lessons as you wish.
Wat is Geschiedenis (H1)
Jagers en Boeren (H2)
Grieken en Romeinen (H3)
Hoofdstukken die worden behandeld in deze periode zijn: hst 1 t/m hst 3.
LesplanNING en LeerDoelen periode 1
Welke lessen je krijgt deze periode en wat je gaat leren vind je hier in de leerdoelenkaart.
week 1: OP ZOEK NAAR HET VERLEDEN (H1)
Deze les maak je kennis met het vak Geschiedenis en leer je welk 'gereedschap' jij nodig hebt om het verleden te bestuderen (Hoofdstuk 1)
Voor proefwerk 1 hoef je van dit Hoofdstuk alleen de betekenissen van de kernbegrippen uit dit hoofdstuk te kennen.
Week 2 EN 3: LEVEN van de NATUUR (H 2)
Orientatie (2.0) en Op zoek naar voedsel (2.1)
In deze les gaan we op zoek naar de eerste mensen en hoe we denken dat ze hebben geleefd.
WEEK 4: JAGERS Worden boer (H2)
De uitvinding van de landbouw vindt op een aantal plaatsen ter wereld, min of meer, tegelijkertijd en onafhankelijk van elkaar plaats. In zowel het Midden-Oosten als Zuidwest-Azië. Behalve het domesticeren van dieren, als sedentatie, betekende het ontstaan van landbouwsamenlevingen ook het ontstaan van sociale verschillen in rijkdom en macht.
WEEK 5 en week 6: De OUDE egypteNAREN (H2)
Het onderwerp over de Oude Egyptenaren spreekt leerlingen altijd enorm aan: het is herkenbaar, mysterieus en spannend. Voor geschiedenisleraren is het daarnaast een perfect onderwerp om de kenmerken van een landbouwsamenleving uit te leggen.
Door het ontstaan van landbouwsamenlevingen, zoals in Egypte, nemen de sociale verschillen sterk toe. Bij dit onderwerp is dat goed te zien aan bijvoorbeeld de verschillende beroepen die ontstaan en welke mate van aanzien en welvaart bij die beroepen hoort. Voor de meeste leerlingen zal dit dan ook het onderwerp zijn waarbij de maatschappijpiramide zijn intrede doet.
WEEK 7: DE OUDE GRIEKEN (H3)
De bakermat van de Westerse beschaving, zoals de Griekse Oudheid regelmatig wordt genoemd, heeft zijn sporen nagelaten in de geschiedenis. Of het nu de Olympische Spelen, kunst, filosofie, politiek of mythologie is, onderdelen van de Oude Grieken kom je vandaag de dag in Nederland nog steeds tegen. Al dan niet in een aangepaste variant.
De Griekse samenleving was zeker niet de eerste hoogontwikkelde cultuur in de geschiedenis: het vorige onderwerp ging immers over de hoogontwikkelde cultuur van de Oude Egyptenaren. Maar het is wel de eerste Europese hoogontwikkelde cultuur met 'moderne' kenmerken die wij, deels, hebben overgenomen.
Het onderwerp over de Oude Grieken wordt niet altijd in het VMBO behandeld. Meestal omdat het soms als 'te moeilijk' wordt gezien. Dat is jammer, want de ervaring leert dat vrijwel alle leerlingen dit een boeiend onderwerp vinden. Wel is het zo dat er een weloverwogen keuze gemaakt moet worden wélke onderdelen allemaal worden behandeld. ieuwe tekst
WEek 8: Van dorpje tot wereldrijk en LEVEN in ROME (H3)
Nog meer dan de Grieken hebben de Romeinen gezorgd voor het ontstaan van de Westerse cultuur in dit deel van Europa. Immers, met de komst van de Romeinen in ons land in de eerste eeuw voor Christus (58 v. Chr.), eindigde in deze streken de prehistorie en begon de historie: de geschreven geschiedenis. Resten van de Romeinse bezetting, die bijna 400 jaar duurde, zijn in Nederland nog te vinden, al zijn deze lang niet zo aanwezig als in bijvoorbeeld Italië en Frankrijk.
Het Romeinse Rijk spreekt enorm tot de verbeelding bij de leerlingen. En dat is ook niet zo vreemd: indrukwekkende legers die uitzwermden over grote delen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, gladiatoren die vochten in het Colesseum en Julius Caesar die met 23 messteken wordt vermoord in de Senaat!
Week 9: HEt EINDE VAN HET ROMEINSE rijk (H3)
Het is bijna niet voor te stellen dat het Romeinse Rijk bijna duizend jaar bestond. En dat het Oost-Romeinse Rijk vervolgens nog eens duizend jaar langer bestond. Deze enorme perioden kunnen wellicht het beste aan de hand van een tijdbalk worden getoond.
Hoewel de splitsing van het Romeinse Rijk noodzakelijk was, bleek het natuurlijk ook gewoon uitstel van executie. Het einde van het West-Romeinse Rijk is er één van geleidelijk verval: machtsstrijd, corruptie en verkeerd bestuur zorgen er uiteindelijk voor dat de verschillende volken, ‘barbaren’ die opgejaagd waren door de Hunnen, het Romeinse Rijk kunnen binnenvallen. Nieuwe tekst
WEEK 9: EEN NIEUWE GODSDIENST
Het is goed om te weten dat deze les geen godsdienstige benadering van het christendom is. Het betreft hier een historische benadering die het belang van het christendom in de historische context van het Romeinse Rijk plaatst. Uiteraard kunnen hier, afhankelijk van de signatuur van de school, eigen keuzes in worden gemaakt.
Het contact tussen de Romeinen en de volken die leven in het Midden-Oosten begint met de verovering van de streek Palestina rond 63 v. Chr. Het grootste struikelblok tussen beide culturen is het al dan niet aanhangen van één of meerdere goden. Dit zorgt voor Joodse opstanden en resulteert uiteindelijk in de diaspora. Dat gaat te ver voor dit onderwerp, maar het komt in latere leerjaren ongetwijfeld terug.
Belangrijk voor de leerlingen is te begrijpen dat het christendom voortkomt uit het Jodendom en dat beide religies belangrijke kenmerken delen, waarvan het monotheïsme wellicht de voornaamste is.
Het christendom kent een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Waar de religie in eerste instantie met geweld werd bestreden, wordt het later toegestaan en vervolgens zelfs staatsgodsdienst.
Onderwerpen:
het ontstaan van het christendom
de positie van de christenen en het christendom in het Romeinse Rijk
Personen:
Jezus van Nazareth
Nero
Constantijn de Grote
EXTRA LESSTOF
Oefentoets Hoofdstuk 2: Leven van de natuur
Oefentoets Hoofsdstuk 3: De Oude Grieken
Oefentoets Hoofdstuk 3: De Romeinen
Verdieping: Leven in Rome
Verdieping: Pompei
Verdieping: Kunst van de Oude Grieken
