groep 5/6 | Lesplan 3 'Creatief ontwerpen en programmeren voor een Smartlife'

Dit lesplan is onderdeel van een voorbeeldcurriculum op het gebied van Computational thinking. Het heeft als doel leerkrachten een steuntje in de rug te geven en hen te inspireren welke lessen en activiteiten je eventueel in kan zetten om de leerdoelen rondom digitale geletterdheid te behalen.

Alle lessen in het lesplan zijn kosteloos te gebruiken. De leerlijn digitale geletterdheid van FutureNL, TU Delft en Openbaar Onderwijs Groningen vormt de kapstok voor de lesplannen.

Tip: Begin met een les die jou aanspreekt en richt je vooral op de kennismaking en het plezier!

CodeUur, Q42, Blink en SIDN fonds hebben supergave lessen gemaakt met als thema Smart Life. In deze vijf lessen leer je om op een creatieve manier je digitale vaardigheden in te zetten. Dit noemen we Computational Thinking. Computational Thinking leert je dus om te begrijpen waarom en hoe je kunt programmeren om, in dit geval, je eigen leefomgeving zo leuk mogelijk te maken.

De vijf lessen van een uur zijn gemaakt voor leerkrachten van kinderen van 8-12 jaar. Het lesmateriaal bestaat o.a. uit coole filmpjes voor op het digibord, werkbladen en een bronnenboek. Er is geen basiskennis van programmeren voor nodig. Je kan gelijk aan de slag!

Het lesmateriaal bestaat o.a. uit materiaal voor op het digibord, werkbladen, en een bronnenboek.

In deze les bekijken de kinderen de slimme oplossingen die er in hun directe omgeving zijn. Bijvoorbeeld een appje dat waarschuwt voor slecht weer of een lamp die aangaat als het buiten donker is. De kinderen ontwerpen een toepassing die hun leven aangenamer, grappiger of beter maakt. Daarbij gebruiken ze hun kennis over programmeren. Want de slimme toepassingen werken allemaal door het gebruik van computers.

Voorbereiding
- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.

Zet onderstaande digi-les klaar op het digi-bord.
In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.

In het bronnenboek staan allerlei handige en grappige programmaatjes en apparaatjes die het bedrijf Q42 heeft ontwikkeld. Al deze zaken zijn bedoeld om je leven smarter te maken.

De kinderen bekijken een filmpje over een smart home. Het is een kijkje in de toekomst, maar veel bestaat al. Daarna gaan ze programmeren met de programmeertool CT-3000. Zij doen dat in het Junior Computer Lab onder leiding van Lukas van het programmeerbedrijf Q42.

CT-3000 is speciaal voor dit thema ontwikkeld. Het is een echte programmeertaal die lijkt op JavaScript, waar veel programmeurs mee werken. Zo krijgen de kinderen een realistisch beeld van wat programmeren inhoudt. Het enige verschil is dat ze in dit geval rechts op het preview-scherm zien wat ze hebben geprogrammeerd. Met dit programma simuleer je dus een smart home-toepassing.

- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.

- Bekijk de programmeertool CT-3000 en probeer het zelf uit.

- Bekijk het filmpje van dia 6 en lees de manual door. Print de manual eventueel uit, zodat de kinderen deze eventueel ook na kunnen lezen.

- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.

In het bronnenboek staat een quiz waarmee kinderen zelf ontdekken hoeveel zij al weten van computers en programmeren. Je kunt ze dit testje eventueel voor de les laten maken.

Website
Een website voor het comfortabel maken van je leven is IFTTT.com.

IFTTT staat voor: if this than that . Ook deze website maakt weer gebruik van als-dan en van slimme voorwerpen die worden gekoppeld aan een computer, iets waar de kinderen inmiddels vertrouwd mee zijn.

Bekijk de 'recepten' op de site van IFTTT en kijk of je er een kunt installeren.

De kinderen bekijken de instructie van Lukas om het digibord te hacken. Dan gaan ze weer aan de slag in het Junior Computer Lab. Met CT-3000 veranderen ze een aantal zaken op het digibord. Omdat de kinderen het digibord 'besturen', kun je er geen gebruik meer van maken.

Als je hackt breek je tijdelijk in in de computer van een ander. Hacken kan positief en negatief zijn. Negatief is natuurlijk, als je ongevraagd inbreekt en dingen gaat veranderen. In deze les gebruiken we het woord hacken op een positieve manier. De kinderen leveren een bijdrage aan de smart klas, door het digibord te hacken en hun reacties te geven op een presentatie die jij als leerkracht geeft.

- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.

- Lees het bronnenboek door.  Deze informatie gebruik je bij de presentatie.
- Maak eventueel voor ieder kind een print van het diploma.

- Bekijk het programma CT-3000 en en probeer alvast een keer het digibord te verbinden met het programma.

PLACEHOLDER BUTTON MET LINK NAAR CT3000
 
- Lees de manual door en bekijk het filmpje van dia 5.

- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- Verbind het digi-bord met CT3000.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.

PLACEHOLDER Filmpjes YOUTUBE
Hoe ging het honderd jaar geleden in de klas? Hoe gaat het tegenwoordig? 

Over het hacken van computers: 

Over slimme stoplichten, een goede toepassing van programmeren: 

Over de communicatie tussen computers via het internet: 

In les 4 en 5 ontwerpen de kinderen een nieuwe toepassing om hun leven smart te maken. Ze werken hierbij in de teams van het Junior Computer Lab. De kinderen kijken wat anderen hebben bedacht en geven elkaar feedback.

De kinderen gaan in deze les brainstormen. Voor brainstormen zijn handige apps beschikbaar: Popplet is een programma waarin je een online woordweb kunt maken. Je kunt zo eindeloos veel woorden, plaatjes of filmpjes toevoegen. Je kunt het woordweb makkelijk delen via een link of via social media. Een account aanmaken voor Popplet is gratis. Popplet is dus bij uitstek geschikt om samen te brainstormen.

- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.

- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.

In het bronnenboek staan slimme toepassingen van computers voor het volgen en beschermen van dieren. Door zenders, computers en satellieten kunnen bijvoorbeeld trekvogels worden gevolgd.

Website
Zelf een game programmeren?

Nog meer nuttige en nutteloze ideeën om je leven slimmer te maken? Kijk op: 

In les 4 en 5 ontwerpen de kinderen een nieuwe toepassing om hun leven smart te maken. Ze werken hierbij in de teams van het Junior Computer Lab. De kinderen kijken wat anderen hebben bedacht en geven elkaar feedback.

In les 5 bekijken de kinderen een filmpje over computerbloopers van een smart home. Ze verbeteren hun ontwerp naar aanleiding van dit filmpje en het commentaar van Lukas. Zij presenteren hun ontwerp aan de klas en sturen het eventueel op naar Q42.

- Lees de docentenhandleiding door en print het eventueel uit als ondersteuning.
- Print de werkbladen voor de leerlingen uit.
- Print het antwoordenblad uit.

- Zet onderstaande les klaar op het digi-bord.
- In de docentenhandleiding staat precies beschreven wat je kan bespreken en vragen per dia en filmpje.

In het bronnenboek staat een aantal programmeerbloopers. Deze kun je ook gebruiken bij de intro van de les.

Website
Op de website gamewizzards.nl staan diverse apps waarmee kinderen verder kunnen met programmeren.

Filmpjes

Je hebt zojuist het lesplan periode 1 voor groep 5-6 afgerond. WELL DONE!

Je kunt er nu voor kiezen om verder te gaan met een een volgend lesplan of zelf een keuze maken in het totaaloverzicht van al het bestaande lesmateriaal. Zo kun je zoeken aan de hand van een aantal kenmerken die jij belangrijk vindt of vanuit de leerlijn.

Veel plezier en succes!