769 lessons Geschiedenis basisschool groep 6

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Water in NederlandWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Geef de rivier de ruimte | Wereldoriëntatie | Ik wil meer weten! Geef de rivier de ruimte | Begrijpend lezen | Begrijp ik de tekst?Water: hebben we genoeg voor later? | Burgerschap 1 | Hoe zit dat? Water: hebben we genoeg voor later? | Burgerschap 2 | Gespreksvoering De watersnoodramp | Geschiedenis | Hoe zat dat? Gevaarlijk water | Taal | Ook taal!Onderzoeksverslag | Schrijven Aantekenschema's: Trein schemaKast schemaArtikel schemaBloemschemaDenkstappenkaart:Middel-doelSamenvatten en chronologisch navertellenGespreksregel van de week: Ik spreek verstaanbaar.Observatiecriterium van de week: De leerling maakt een plaatje in het hoofd van onderwerpen uit de tekst.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Thema: Klimaat

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Het weerWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Van zee naar regen en weer terugWereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Van zee naar regen en weer terug Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Zo ben jij de zon te slim af Burgerschap | Mondelinge communicatie | Zo ben jij de zon te slim af Ook taal! | Begrijpend lezen | Spreekwoorden over het weerGeschiedenis | Begrijpend lezen | In de wolkenAantekenschema's: BriefDenkstappenkaart:WoordbetekenisOorzaak-gevolgGespreksregels van de week: Ik neem beleefd de beurt. (Ik geef duidelijk, maar vriendelijk aan dat ik graag iets wil zeggen.)Observatiecriterium van de week: De leerling past herstelstrategieën toe als het de inhoud niet meer begrijpt .Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

1000-1500Steden als Zwolle, Kampen en Deventer waren in de Middeleeuwen rijke handelssteden. Ze zijn lid van de Hanze: eerst een samenwerkingsverband van kooplieden, later ook een handelsnetwerk van steden. Dat is nog altijd goed te zien, bijvoorbeeld aan de mooie huizen, de stadspoorten en hoge muren rond de stad. Als Hanzesteden werkten ze samen met andere steden.

Na deze les: kan ik de tijd van de Hanzesteden plaatsen op de tijdbalk. weet ik wat het verbond van Hanzesteden is, welke steden hierbij horen en hoe het ontstaan is. kan ik uitleggen hoe de samenwerking in de handel tussen de Hanzesteden verliep. weet ik wat een koggeschip is. begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een scène uit een script over een toneelstuk over de tijd van de Hanzesteden schrijven.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Rond de zeventiene eeuw is de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het rijkste land ter wereld. Dat komt vooral door de handel over zee. Andere landen zijn jaloers, en vallen de Nederlandse vloot vaak aan. Maar dan krijgen ze met Michiel de Ruyter te maken! Wie dat is? In deze lessenserie leggen we je alles uit!

Na deze les: weet ik wie Michiel de Ruyter was en met welke zeeslagen hij beroemd is geworden. weet ik dat de zeventiende eeuw een tijd was van grote zeeslagen en zeehelden.begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een sfeerverslag schrijven over een zeeslag uit de zeventiende eeuw.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Rond de zeventiene eeuw is de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het rijkste land ter wereld. Dat komt vooral door de handel over zee. Andere landen zijn jaloers, en vallen de Nederlandse vloot vaak aan. Maar dan krijgen ze met Michiel de Ruyter te maken! Wie dat is? In deze lessenserie leggen we je alles uit!

Na deze les: weet ik wie Michiel de Ruyter was en met welke zeeslagen hij beroemd is geworden. weet ik dat de zeventiende eeuw een tijd was van grote zeeslagen en zeehelden.begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.

Na deze les kan ik een sfeerverslag schrijven over een zeeslag uit de zeventiende eeuw.

Rond de zeventiene eeuw is de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het rijkste land ter wereld. Dat komt vooral door de handel over zee. Andere landen zijn jaloers, en vallen de Nederlandse vloot vaak aan. Maar dan krijgen ze met Michiel de Ruyter te maken! Wie dat is? In deze lessenserie leggen we je alles uit!

Na deze les: weet ik wie Michiel de Ruyter was en met welke zeeslagen hij beroemd is geworden. weet ik dat de zeventiende eeuw een tijd was van grote zeeslagen en zeehelden.begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een sfeerverslag schrijven over een zeeslag uit de zeventiende eeuw.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Rond de zeventiene eeuw is de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het rijkste land ter wereld. Dat komt vooral door de handel over zee. Andere landen zijn jaloers, en vallen de Nederlandse vloot vaak aan. Maar dan krijgen ze met Michiel de Ruyter te maken! Wie dat is? In deze lessenserie leggen we je alles uit!

Na deze les: weet ik wie Michiel de Ruyter was en met welke zeeslagen hij beroemd is geworden. weet ik dat de zeventiende eeuw een tijd was van grote zeeslagen en zeehelden.begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een sfeerverslag schrijven over een zeeslag uit de zeventiende eeuw.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: VluchtelingenWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Vluchtelingen wereldwijd Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Vluchtelingen wereldwijd Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Het klokhuis: Vluchtelingenopvang Burgerschap | Mondelinge communicatie | Het klokhuis: Vluchtelingenopvang Geschiedenis | Begrijpend lezen | Wie zijn de Nederlanders? Ook taal! | Literaire tekst | Sara's mysteries: Het verloren slangenzwaardAantekenschema's: Er kan nog meer bijDenkstappenkaart: VisualiserenGespreksregels van de week: Ik laat iemand in z'n waarde en geef geen oordeel.Observatiecriterium van de week: De leerling schematiseert informatie uit de tekst.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

1000-1500Steden als Zwolle, Kampen en Deventer waren in de Middeleeuwen rijke handelssteden. Ze zijn lid van de Hanze: eerst een samenwerkingsverband van kooplieden, later ook een handelsnetwerk van steden. Dat is nog altijd goed te zien, bijvoorbeeld aan de mooie huizen, de stadspoorten en hoge muren rond de stad. Als Hanzesteden werkten ze samen met andere steden.

Na deze les: kan ik de tijd van de Hanzesteden plaatsen op de tijdbalk. weet ik wat het verbond van Hanzesteden is, welke steden hierbij horen en hoe het ontstaan is. kan ik uitleggen hoe de samenwerking in de handel tussen de Hanzesteden verliep. weet ik wat een koggeschip is. begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een scène uit een script over een toneelstuk over de tijd van de Hanzesteden schrijven.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Thema: Oorlog en herdenken

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Drijven en ZinkenWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Drijven of zinken?Wereldoriëntatie | Proefjes | Drijven of zinken? Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Wat vind jij? Stellingen over zwemles Burgerschap | Mondelinge communicatie | Wat vind jij? Stellingen over zwemles Ook taal! | Begrijpend lezen | Ronnie de roerdomp en het geheim van het moerasGeschiedenis | Begrijpend lezen | Scoops Titanic museumAantekenschema's: Tekstschema: betoogDenkstappenkaart:WoordbetekenisGespreksregels van de week: Ik laat de ander uitpraten.Observatiecriterium van de week: De leerling kan woordbetekenissen uit de context of woordbouw afleiden.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Na 80 jaren van oorlog en beproeving begon in de piepjonge Republiek een tijd van ongekende voorspoed en welvaart. Deze module duik jij met jouw leerlingen in de eeuw die het Nederland van nu heeft gevormd. Het doel van deze module is jouw groep 6, 7 of 8 te doen begrijpen wat de impact is geweest van deze bijzondere tijd vol hoogte- en dieptepunten. Ze doen dit aan de hand van theorie, beeldmateriaal, praktijk en groepsopdrachten.Alle lessen binnen deze module zijn een toevoeging op het online lesmateriaal van Schoolblocks. Ben je benieuwd naar dit lesmateriaal? Stuur dan een mailtje naar info@schooblocks.nl of neem een kijkje op www.schoolblocks.nl

In hoofdstuk één introduceren we de Gouden Eeuw. We bekijken hoe het kon dat zo'n klein landje het rijkste en machtigste land van Europa en de wereld kon worden. We bezoeken de stapelmarkt om te zien hoe goederen van over de héle wereld verhandeld werden en Amsterdam het centrum van de wereld werd.We gaan in op de zwarte bladzijden van de Gouden eeuw; armoede, oorlog en de slavenhandel komen hierbij aan bod.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Bossen en ontbossingWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Actualiteit | Begrijpend lezen | 'Ik voelde de hitte en overal was rook'Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Hoe belangrijk is het bos?Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Hoe belangrijk is het bos? Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Een koekje van andermans olie Burgerschap | Mondelinge communicatie | Een koekje van andermans olie Ook taal! | Begrijpend luisteren | Het verdwijnen van de Amazone heeft ook gevolgen voor jou!Geschiedenis | Begrijpend lezen | Gedoe om oerbossen in Europa Schrijfvaardigheid | Een onderzoeksverslagAantekenschema's: TreinschemaBloemschemaDenkstappenkaart:WoordbetekenisHoofd- en bijzakenGespreksregels van de week: De ander begrijpt mij (mijn zinnen zijn grammaticaal correct en dus begrijpelijk).Observatiecriterium van de week: De leerling schematiseert informatie uit de tekst.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Wij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Energieke experimenten| Begrijpend lezen | In de krantEnergie in Nederland | Wereldoriëntatie | Ik wil meer weten! Energie in Nederland | Begrijpend lezen | Begrijp ik de tekst?Biogas en compost in Costa Rica | Burgerschap 1 | Hoe zit dat? Biogas en compost in Costa Rica | Burgerschap 2 | Gespreksvoering Literaire tekst: Palmen op de Noordpool | Taal | Ook taal!De industriële revolutie in een notendop | Geschiedenis | Hoe zat dat? Aantekenschema's: Cornell schema TreinschemaStekkerschemaDenkstappenkaart:TegenstellingChronologieGespreksregel van de week: Mijn lijf laat zien dat ik luister.Observatiecriterium van de week: De leerling gebruikt voorkennis tijdens het lezen.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

1800 - 1900De negentiende eeuw noemen we ook wel de tijd van burgers en stoommachines. In dit tijdvak werd er een democratie gevormd en ontstonden de eerste emancipatiebewegingen. Aletta Jacbos speelde hierin een grote rol. Maar wie was deze bijzondere vrouw eigenlijk? En wat heeft zij betekent voor Nederland zoals we ons land nu kennen? In deze les leren de leerlingen er alles over.

WereldoriëntatieNa deze les: weet ik wie Aletta Jacobs was en welke belangrijke rol zij speelde eind negentiende eeuw.weet ik dat Aletta de eerste Nederlandse vrouw was die mocht studeren aan de universiteit.weet ik dat Aletta de eerste vrouwelijke arts was in Nederland.kan ik in eigen woorden uitleggen wat 'feminisme' betekent en dat Aletta een voorvechter voor het vrouwenkiesrecht was.begrijp ik de belangrijke woorden die met Aletta Jacobs te maken hebben.kan ik een script schrijven van een scène uit een toneelstuk over Aletta Jacobs.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Het jodendomWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Geschiedenis | Begrijpend lezen | Wat is het jodendom? Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Wat is heilig in het jodendom? Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Wat is heilig in het jodendom? Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Welke joodse feesten zijn er? Burgerschap | Mondelinge communicatie | (Geloofs)overtuigingen Ook taal! | Literaire tekst | De 10 geboden. Schrijfvaardigheid | Een gedragsaanwijzing schrijven (De 10 geboden)Aantekenschema's: Cornell schemaDenkstappenkaart: Verbanden tussen tekstdelen begrijpenGespreksregels van de week: Ik laat de ander in z’n waarde en geef geen oordeel.Observatiecriterium van de week: De leerling vat elke alinea samen.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Water in NederlandWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Geef de rivier de ruimte | Wereldoriëntatie | Ik wil meer weten! Geef de rivier de ruimte | Begrijpend lezen | Begrijp ik de tekst?Water: hebben we genoeg voor later? | Burgerschap 1 | Hoe zit dat? Water: hebben we genoeg voor later? | Burgerschap 2 | Gespreksvoering De watersnoodramp | Geschiedenis | Hoe zat dat? Gevaarlijk water | Taal | Ook taal!Onderzoeksverslag | Schrijven Aantekenschema's: Trein schemaKast schemaDenkstappenkaart:Middel-doelSamenvatten en chronologisch navertellenGespreksregel van de week: Ik spreek verstaanbaar.Observatiecriterium van de week: De leerling maakt een plaatje in het hoofd van onderwerpen uit de tekst.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Thema: Europa

Het is fascinerende tijd en zeker geen middelmatige tussenperiode: de middeleeuwen. De negatieve status die dit tijdperk in de geschiedschrijving heeft gekregen is zeker niet altijd terecht. Zeker, de middeleeuwen hadden zo hun momenten met hun langdurige oorlogen, dodelijke ziekten, almachtige kerk en onwetende burgers. Maar als je de ontwikkelingen in de middeleeuwen volgt zie je dat West-Europa langzaamaan vanuit de donkere nadagen van het Romeinse Rijk weer opkrabbelt. Zover is het nog niet bij de eerste deel van de middeleeuwen. Voor dit tijdvak, dat van Monniken en Ridders, hebben we gekozen voor de meer universele term: Vroege Middeleeuwen, hoewel deze benaming niet altijd meer wordt gehanteerd in de methoden.De Vroege Middeleeuwen kenmerken zich door het ontstaan van Frankische Rijk, met zijn bekendste koning Karel de Grote, dat voortkwam uit het vacuüm dat door de val van het West-Romeinse Rijk was nagelaten; door het leenstelsel als oplossing en ondergang voor het nieuwe bestuur; maar ook door de Angelsaksische missionarissen die zichzelf in levensgevaarlijk situaties brachten met de kerstening van delen van Europa. Het is de tijd van ridders, die als een soort huurlingen de vorsten helpen in oorlogen. Van het hofstelsel met vroonhof en horigen. En van monniken die in kloosters monnikenwerk leveren in scriptoria. Kortom: het is écht een fascinerende tijd.

In deze les wordt eerst ingegaan op de naam en periodisering van de middeleeuwen. Voor het gemak wordt in de methoden meestal uitgegaan van twee tijdvakken, Monniken en Ridders en Steden en Staten, die rond het jaar 500 beginnen en duizend jaar later eindigen in 1500 voor Christus. Dat is natuurlijk een versimpeling, en ook historici kunnen elkaar nog regelmatig in de haren vliegen als het gaat om de periodisering. De tijdbalk in deze les gaat uit van de val van het West-Romeinse Rijk als startpunt en de ‘ontdekking’ van Amerika door Columbus als eindpunt. Dit had ook de val van Constantinopel kunnen zijn, maar als je kijkt naar de benaming van de tijdvakken vóór (Tijd van Grieken en Romeinen) en ná (Tijd van Ontdekkers en Hervormers), dan is de keuze in deze les logischer.Op zich is deze les niet heel groot, maar dat wil niet zeggen dat het eenvoudig is voor leerlingen. Het feodale stelsel is best ingewikkelde materie, zeker als je er diep op zou ingaan. Voor leerlingen is deze light-versie meer dan voldoende om het systeem te begrijpen: voor een vorst als Karel de Grote was het land te groot om alleen te besturen, door gebruik te maken van leenmannen was (of leek) dit eenvoudiger. Er wordt ingegaan op de rechten en plichten van de leenmannen, maar ook op de nadelenOnderwerpen:De opkomst en ondergang van het Frankische RijkHet leenstelselPersonen:Karel de GroteLodewijk de Vrome

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Bewust etenWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen: Weet wat je eet | Wereldoriëntatie | Ik wil meer weten! Weet wat je eet | Begrijpend lezen | Begrijp ik de tekst?Reclames | Burgerschap 1 | Hoe zit dat? Reclames | Burgerschap 2 | Gespreksvoering Groene pannenkoeken | Taal | Ook taal!Aan tafel: menu vol culturen | Geschiedenis | Hoe zat dat? Aantekenschema's: 'Kast'Denkstappenkaart:OpsommingGespreksregel van de week: Ik kijk de ander aan.Observatiecriterium van de week: De leerling is gemotiveerd voor de volgende onderwerpen: bewust eten.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

Wilt u nog meer lessen over Vincent? Kijk dan op www.vangoghmuseum.nl/opschool voor ruim 30 gratis online lessen over Vincent van Gogh, of ga naar het eigen kanaal van het Van Gogh Museum in LessonUp.

WELKOM bij de lessen over Vincent van Gogh.Klik op de lessen hieronder om ze gratis te gebruiken. Wilt u nog meer lessen over Vincent? Kijk dan op www.vangoghmuseum.nl/opschool voor ruim 30 gratis online lessen over Vincent van Gogh, of ga naar het eigen kanaal van het Van Gogh Museum in LessonUp.

Wat als er sociale media waren tijdens de Tweede Wereldoorlog?Binnenkort is het weer 5 mei. Dan vieren we dat in Nederland al dik zeventig jaar in vrijheid leven.Kidsweek in de Klas heeft in samenwerking met KPN een actuele les rondom dit onderwerp ontwikkeld. Uw leerlingen kunnen actief aan de les meedoen door het beantwoorden van quiz-vragen. Dit kan op twee manieren:(1) Uw leerlingen schrijven individueel het antwoord op de vraag op een kladblaadje of wisbordje en houden op uw teken hun blaadje of wisbordje in de lucht. (2) Uw leerlingen doen mee met hun eigen device (pc, laptop, tablet of telefoon). U klinkt onderaan het scherm 'eigen device' aan. Uw leerlingen gaan naar www.kidsweekindeklas.nl/leerling en voeren de viercijferige code in die onderaan de les staat. U klinkt op 'deel scherm'. Uw leerlingen zien op hun eigen device het scherm dat u op het bord ziet. Zij voeren individueel de antwoorden in. Op het bord ziet u wat uw leerlingen hebben ingevuld. Veel plezier gewenst!

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

‘De oorlog die aan ons land is voorbij gegaan’. Dat was toch een beetje de positie van de Eerste Wereldoorlog in het Nederlandse geschiedenisonderwijs. Dat is de afgelopen tijd gelukkig veranderd en wordt het belang van deze oorlog ook voor ons leerlingen onderkend. Al is het alleen maar vanwege het feit dat de strijd in de loopgraven inmiddels ruim honderd jaar geleden in ons Europa heeft plaatsgevonden.Maar de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog zijn niet te onderschatten en alleen daarom al van groot belang om een plek te krijgen binnen het Historisch Overzicht vanaf 1848: van de ruim één miljoen Belgische vluchtelingen, naar de opkomst van Adolf Hitler en uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog. Met name dat laatste is voor historici ook vaak de reden om te spreken van één grote wereldoorlog die slechts onderbroken werd door een wapenstilstand van ongeveer twintig jaar.De Grote Oorlog spreekt in eerste instantie niet veel leerlingen aan: het is een grote onbekende en, mede vanwege het ontbreken van tastbare bronnen én bekende speelfilms. Maar als het onderwerp wordt behandeld dan verbazen de leerlingen zich niet alleen over de zinloosheid van een loopgravenoorlog, maar ook over de uitvindingen tijdens de ‘oorlog van de uitvinders’ die steeds gruwelijker wapentuig bracht voor op, onder en boven het slagveld.

In deze les wordt de naam Eerste Wereldoorlog kort behandeld. Het is goed om uit te leggen dat de naam zelf pas later (vermoedelijk rond 1920) werd gebruikt en dat voor de meeste landen die erbij betrokken waren de term Grote Oorlog veel meer passend was. Het was de Oorlog die alle oorlogen zou beëindigen, waarna de kaarten in Europa voorgoed waren geschud.In deze les worden bijna alle oorzaken van de Eerste Wereldoorlog genoemd, maar uiteraard kan hierin een keuze worden gemaakt.Alle oorzaken bij elkaar waren genoeg om een oorlog te beginnen, maar uiteindelijk was het bekende druppel, de aanslag op de Oostenrijkse kroonprins Frans Ferdinand door Servische nationalist Gavrilo Princip, die ervoor zorgde dat de Europese landen met elkaar in oorlog kwamen.Dit onderwerp leent zich dan ook uitstekend om de historische vaardigheid oorzaak, gevolg en aanleiding uit te diepen. Onderwerpen:terminologie van de Eerste Wereldoorlogoorzaken van de Eerste Wereldoorlog: militarisme, nationalisme, modern imperialisme, wapenwedloop, bondgenootschappende verschillende Europese bondgenootschappende aanleiding: de aanslag op Frans FerdinandPersonen:Frans FerdinandGavrilo PrincipVideo's:

Introductie op het bezoek aan de tentoonstelling Sabi Suriname

De leerlingen gaan nu hun eigen familie-web invullen. In de klas met wat ze weten. Vervolgens nemen ze het familie-web mee naar huis om verder in te vullen. Het ingevulde web wordt daarna weer mee naar school genomen.