6 lessons Nederlands middelbare school mavo leerjaar 1

De Jonge Jury daagt jongeren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs uit om jeugdboeken te lezen en daaruit hun favoriete boeken te kiezen. De auteur van het boek met de meeste stemmen wint uiteindelijk de Prijs van de Jonge Jury, die wordt uitgereikt tijdens de Dag van de Jonge Jury.

In thema 4 werken leerlingen aan het begrijpen en gebruiken van taal rond eten en drinken. De lessen sluiten aan bij het dagelijks leven van jongeren en bij herkenbare situaties zoals eten op school en thuis. Leerlingen ontdekken dat taal niet alleen kan informeren, maar ook kan sturen en beïnvloeden.In dit thema staat voor het eerst het tekstdoel overhalen centraal. Leerlingen bouwen voort op het fundament uit eerdere thema’s, waarin zij hebben geleerd teksten te lezen met aandacht voor doel en opbouw. In thema 4 leren zij herkennen hoe woordkeuze en formulering een lezer kunnen aanzetten tot een keuze.Het thema bestaat uit twee lessen met een vaste opbouw.Les 1 – BegrijpenLeerlingen lezen twee teksten over eten en drinken met verschillende tekstdoelen. De focus ligt op het herkennen van het verschil tussen informeren en overhalen. Leerlingen ontdekken dat teksten met een overhalend doel andere woorden gebruiken dan informatieve teksten en dat bijvoeglijke naamwoorden en vergelijkingen hierbij een belangrijke rol spelen. Door teksten te vergelijken leren leerlingen niet alleen wat er staat, maar vooral wat de schrijver wil bereiken en hoe dat zichtbaar wordt in de taal.Les 2 – GebruikenLeerlingen schrijven zelf een korte overhalende tekst over eten of drinken. Zij werken procesmatig: eerst mondeling ideeën verkennen, daarna plannen maken en vervolgens schrijven. De schrijfsituatie is concreet en realistisch: leerlingen schrijven een tekst voor de schoolkantine. Zij maken bewuste keuzes in woordgebruik om een lezer te laten denken: dit wil ik proberen. De focus ligt op betekenis en effect, niet op foutloosheid.Binnen beide lessen wordt stilzwijgend gedifferentieerd. Alle leerlingen werken aan dezelfde doelen, met verschillen in ondersteuning en verdieping waar nodig. Differentiatie vindt plaats via instructie, antwoorddiepte en begeleiding tijdens het proces. Routes worden niet benoemd richting leerlingen.Thema 4 versterkt het inzicht dat woorden effect hebben op de lezer en vormt een belangrijke stap richting latere thema’s waarin overtuigen, meningen en argumentatie verder worden uitgewerkt.