Kikid Sterrenstof: Online shoppen, games, scams & phishing

• newEditor
• Economie
• Burgerschap
• +3
• Middelbare school
• Speciaal Onderwijs
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Praktijkonderwijs
• MBO
• vmbo, mavo, havo, vwo

Introduction

Belangrijk: De video’s spelen zich alleen op de juiste manier af als je klikt op ‘Start les’. Tip: bewaar de les, dan vind je hem snel terug en hoef je, zonder account, niet telkens opnieuw je gegevens achter te laten. Deze les gaat over geld & geluk. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op koopgedrag, social media en achteraf betalen. Wij adviseren deze les voor leerjaar 1 van het VO. Evaluatie Aan het einde van elke les vind je een slide met een vragenlijst. Deze duurt 1 minuut en zou ons enorm helpen om Sterrenstof nog beter te maken.

Instructions

SLO doelen

In deze les werk je aan de volgende SLO doelen: 1, 6, 36, 42 en 43

Burgerschapskerndoelen

Deze les sluit aan bij de volgende actuele burgerschapskerndoelen: 1, 2, 3, 4, 5, en 6

Doelen van de les

• Na deelname aan de les hebben de leerlingen kennisgemaakt met de thema’s online shopping, games, scams en phishing.
• Na de les weten de leerlingen waar ze op moeten letten wanneer ze online iets kopen.
• Na de les zijn de leerlingen zich bewust van de financiële gevaren die verbonden zijn aan het spelen van online games.
• Tijdens de les worden de leerlingen zich bewust van de gevaren die het online uitgeven van geld met zich meebrengt.

Voorbereiding

Lesinstructie

De lesinstructie kun je downloaden bij instructies en staan uitgeschreven per slide in de les. Deze vertelt je precies wat je moet doen en geeft suggesties voor vervolgvragen en bied ruimte of te differentiëren.

Benodigdheden 

• Digibord met wifi
• Download het werkblad en print die uit voor de leerlingen

Vertel de leerlingen dat deze les gaat over Digi money. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema zoals online shoppen, games, scams & phishing. 

Tip: maak kort een aantal afspraken met elkaar voor als jullie met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp (luisteren, respect hebben, niet uitlachen, elkaar laten uitpraten, etc.). 

Klassikale vraag

Bespreek met de leerlingen wat er in hen opkomt als ze denken aan het woord “geld”.

Differentiatie:

Als je klas moe of rustig is, kun je ervoor kiezen om deze activiteit wat chaotischer te maken, zodat ze meteen wat loskomen in hun gesprek. Dit betekent dat ze hun antwoorden mogen geven zonder eerst hun vinger op te steken. Als ze echter al erg druk zijn bij binnenkomst, kun je ervoor kiezen om meteen de toon te zetten door te vragen wie zijn vinger opsteekt en naar elkaar luistert.

Bekijk de video met jongeren experts

Steek je hand omhoog 

Keuze: Online of Winkel

Bespreek met de leerlingen of zij eerder iets online kopen of in de winkel en vraag waarom ze deze voorkeur hebben.

Schrijf 3 dingen op

Laat de leerlingen 3 dingen opschrijven waaraan zij online hun geld uit geven en bespreek dit vervolgens klassikaal.

Bekijk de video met jongeren experts

BINGO

Laat de leerlingen op hun bingokaart (deze is te vinden in het werkblad) aankruisen wat ze doen voordat ze online iets kopen. Als ze alle vijf vakjes hebben aangekruist, dan hebben ze een BINGO! 

Reviews checken

Bij bijvoorbeeld Trustpilot.com kun je reviews zien van mensen die al eerder wat hebben gekocht bij die site. Zo kun je checken of het geen fake webshop is.

Kruis of geen kruis 

Als de leerlingen dit doen voordat ze een aankoop doen op een site, mogen ze het vakje op hun bingokaart aankruisen.

Het land checken waar het vandaan komt

Als het product uit een land buiten de EU komt, komt er nog BTW en kosten voor de invoerrechten bovenop en kan het zijn dat je later nog inklaringskosten moet betalen. Zo kan het zijn dat je bijvoorbeeld voor schoenen van 150 euro uiteindelijk 227 euro moet betalen

Kruis of geen kruis

Als de leerlingen dit doen voordat ze een aankoop doen op een site, mogen ze het vakje op hun bingokaart aankruisen.

Het retourbeleid checken

Het retourbeleid staat meestal op de site. Hier staat in hoe en wanneer je producten nog terug mag sturen. Zo voorkom je dat je een product moet houden die je misschien helemaal niet mooi vindt.

Kruis of geen kruis

Als de leerlingen dit doen voordat ze een aankoop doen op een site, mogen ze het vakje op hun bingokaart aankruisen.

Online keurmerk checken

Een keurmerk is geen 100% garantie, maar geeft wel iets meer zekerheid dat het geen fake webshop is. Meestal vind je dit keurmerk onderaan de site.

Kruis of geen kruis

Als de leerlingen dit doen voordat ze een aankoop doen op een site, mogen ze het vakje op hun bingokaart aankruisen.

Checken of het product van een dropshipper komt

Een dropshipper is eigenlijk een soort tussenpersoon. Het product wordt meestal verstuurd vanuit een fabriek in Azië rechtstreeks naar jou. De risico’s zijn:

Soms kan het maanden duren voordat je het product ontvangt

Dropshippers hebben de producten vaak zelf niet gezien waardoor de kwaliteit dus ook niet goed kan zijn 

Als er iets mis is met de levering of het product, zijn dropshippers vaak moeilijk bereikbaar.

Kruis of geen kruis

Als de leerlingen dit doen voordat ze een aankoop doen op een site, mogen ze het vakje op hun bingokaart aankruisen.

Bespreek kort wie en of er iemand bingo heeft in de klas.

Bekijk de video met jongeren experts

Bespreek in groepjes van vier

Laat de leerlingen een aantal gevaren bedenken die gepaard gaan bij het spelen van games.

Suggesties:

In-game-purchases: aankopen die je om verder te kunnen spelen in de game

Verslaving en daardoor steeds meer van dit soort games kopen

Games zijn duur

Uitbreiding sets kopen om meer te kunnen doen binnen de game

Status in de online wereld. Hoe beter je bent, hoe meer aanzien. Vaak kost het geld om beter te worden.

Bespreek klassikaal

Bespreek met de leerlingen wat voor soort advertenties ze tegenkomen op social media.

Suggesties:

Reclame voor een filmpje

Aangeprezen door een influencer

Een kledingstuk of product wat ineens veel mensen online dragen of gebruiken

Betaalde story's of posts

Vervolgvragen:

Wat vind je van deze AD’s?

Heb je weleens wat gekocht door zo’n AD?

Herken je altijd wanneer iets een AD is?

Bespreek klassikaal

Vraag in de klas of ze weleens finfluencers tegenkomen op social media.

Vervolgvragen:

Hoe kom je deze tegen?

Inspireren zij jou om bepaalde financiële keuzes te maken?

Hoe weet je of de informatie die zij geven klopt?

Bekijk de video met jongeren experts

Bespreek in tweetallen

Laat de leerlingen in tweetallen bespreken of ze weleens eens een geld scam hebben gezien online. 

Vervolgvragen:

Trapte je erin toen?

Hoe zou het zijn voor iemand die veel geld verliest door zo'n scam

Maak het bespreekbaar met een volwassene.

Als je slachtoffer bent van een geld scam: doe aangifte bij de politie.

Maak een melding op het platform waar je het tegenkomt.

Maak een melding bij de www.fraudehelpdesk.nl.

Bespreek klassikaal

Maak het bespreekbaar met een volwassene.

Mocht je slachtoffer zijn van een geld scam: doe aangifte bij de politie.

Maak een melding op het platform waar je het tegenkomt.

Maak een melding bij de www.fraudehelpdesk.nl 

We vragen de leerlingen een vragenlijst in te vullen. Daarna kun je als docent weer verdergaan met de les. We willen graag weten wat de leerlingen van de les vinden tot nu toe.

Op de slide staan een aantal instanties waar jongeren heen kunnen als ze vragen over of problemen hebben met geld. Noem deze op in de klas. 

De leerlingen hebben deze instanties ook op hun werkblad staan.

Rijksoverheid

Geldfit

Jongeren loket van jouw gemeente

Wijzer in geldzaken

De Belastingdienst

Het Nibud

Dit is een afsluitende quote. Lees deze hardop voor in de klas.

Deze les is mede mogelijk gemaakt door ASR

Vul dan deze vragenlijst in.

Docent, wil je deze les kort evalueren?

Vul dan de vragenlijst in, het kost je slechts één minuut.

Zo bouwen we samen aan een nog sterkere versie van Sterrenstof.

Vragenlijst: https://7m8p8dccy1o.typeform.com/to/LuWJpeTE

Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten. 

Dankjewel voor het volgen!

Meer weten over onder andere geld, 18 worden en crypto? Bekijk de website van Wijzer in geldzaken:

https://www.wijzeringeldzaken.nl