Reactiesnelheid (Scheikunde havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Terugblik met tien vragen over reactiesnelheid, factoren, activeringsenergie, katalysator en berekenen, met een invulzin en een volgorde.

Brandende staalwol: veel oppervlak, snelle reactie met O₂ (foto: AgrisR, CC BY-SA 4.0)

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · REACTIES · SNELHEID

Quiz

Terugblik: Reactiesnelheid

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: AgrisR / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Wat is de eenheid van de reactiesnelheid s?

A

L mol⁻¹ s⁻¹

B

mol L⁻¹ s⁻¹

C

mol L⁻¹ s

D

mol s⁻¹

s = Δc / Δt, dus mol L⁻¹ gedeeld door s. Verwachte fout: concentratie en volume omdraaien. Syllabus R&A1.2.

Waarom verloopt een reactie bij hogere temperatuur sneller?

A

Een groter deel van de botsingen is effectief

B

De activeringsenergie van de reactie daalt

C

Er komen meer deeltjes in de oplossing

D

De beginstoffen worden geconcentreerder

Bij hogere temperatuur hebben meer botsingen minstens de activeringsenergie. De activeringsenergie zelf blijft gelijk. Syllabus R3.1.

Vul in

Door een stof fijn te malen neemt de verdelingsgraad toe, dus het contactoppervlak groeit en de reactie verloopt sneller bij gelijke temperatuur.

verdelingsgraad

sneller

trager

activeringsenergie

Begrip verdelingsgraad staat op de dia Verdelingsgraad. Syllabus R3.1.

Bereken s: c stijgt in 1,5 min van 0 tot 0,45 mol L⁻¹.

1,5 min = 90 s; s = 0,45 / 90 = 5,0·10⁻³ mol L⁻¹ s⁻¹. Verwachte fouten: minuten niet omrekenen en delen door 1,5. Syllabus R&A1.2.

Staalwol gloeit in lucht maar brandt fel in zuivere zuurstof. Welke factor?

A

De temperatuur van het staalwol

B

De verdelingsgraad van het ijzer

C

De concentratie van de zuurstof

D

De aanwezigheid van een katalysator

In zuivere zuurstof is de concentratie O₂ hoger dan in lucht, dus meer botsingen per seconde. Syllabus R3.1.

Zet op volgorde: hoe temperatuur s verhoogt

1

De deeltjes bewegen gemiddeld sneller

2

De temperatuur stijgt

3

Een groter deel van de botsingen is effectief

4

De reactiesnelheid neemt toe

5

Er zijn meer effectieve botsingen per seconde

Redeneerketen uit de dia Temperatuur. Syllabus R3.1.

In een c-t grafiek van een beginstof wordt de lijn steeds vlakker. Wat volgt?

A

De reactiesnelheid blijft gelijk

B

De reactiesnelheid neemt af

C

De reactiesnelheid neemt toe

D

De activeringsenergie neemt toe

Een vlakkere lijn betekent een kleinere Δc per Δt, dus een kleinere s. Syllabus R&A1.2.

Waarom heeft een autokatalysator een binnenwerk met veel oppervlak?

A

Het edelmetaal wordt daardoor zelf verbruikt

B

De activeringsenergie wordt daardoor hoger

C

De uitlaatgassen krijgen meer energie per botsing

D

Meer botsingen van de gassen met de katalysator

Veel oppervlak (hoge verdelingsgraad van het edelmetaal) geeft meer botsingen per seconde van CO en NO met de katalysator, dus meer effectieve botsingen per seconde. Zie de dia Katalysator in de praktijk. Syllabus R3.1 en R3.2.

Verklaar: in een koelkast bederft voedsel langzamer.

Bij lage temperatuur is een kleiner deel van de botsingen effectief, dus verlopen de bederfreacties langzamer. Verwachte fout: alleen zeggen dat het koud is. Syllabus R3.1.

Welke verandering verlaagt de activeringsenergie?

A

De temperatuur verhogen

B

De concentratie verhogen

C

De stof fijner malen

D

Een katalysator toevoegen

Alleen een katalysator verlaagt de activeringsenergie; de andere drie veranderen het aantal of het energieniveau van de botsingen. Syllabus R3.2.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · REACTIES · SNELHEID

Goed gedaan!

Je kunt reactiesnelheid verklaren met botsende deeltjes en berekenen uit een tabel of grafiek. Kijk de vragen na die fout gingen en zoek het onderdeel op in les 1.