Rekenen in de winkel (Retailmedewerker mbo niveau 2, les 11)

O P D E V L O E R

R E T A I L M E D E W E R K E R   ·   N I V E A U 2

Rekenen in de winkel

Op elk prijskaartje staat één bedrag. Maar daarin zitten de inkoopprijs, de winst en de btw. Hoe reken jij dat uit?

Les 11  ·  Beroepsgericht rekenen

1 / 18
suivant
Slide 1: Slide
newEditorHandel en ondernemerschapMBOStudiejaar 1,2

Cette leçon contient 18 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

time-iconLa durée de la leçon est: 38 min
Signaler cette leçon

Introduction

Studenten Retailmedewerker leren het verschil tussen inkoopprijs, verkoopprijs en consumentenprijs, rekenen btw van 9% en 21% bij een prijs op en uit een prijs terug, en rekenen brutowinst en korting uit. Mbo niveau 2, beroepsgericht rekenen, ongeveer 40 minuten.

Instructions

Feuilles de travail

Éléments de cette leçon

O P D E V L O E R

R E T A I L M E D E W E R K E R   ·   N I V E A U 2

Rekenen in de winkel

Op elk prijskaartje staat één bedrag. Maar daarin zitten de inkoopprijs, de winst en de btw. Hoe reken jij dat uit?

Les 11  ·  Beroepsgericht rekenen

Over deze les: les 11 van de serie Op de vloer, beroepslessen voor de opleiding Retailmedewerker (mbo niveau 2), ongeveer 40 minuten. Studenten leren het verschil tussen inkoopprijs, verkoopprijs en consumentenprijs, rekenen btw van 9% en 21% bij een prijs op en uit een prijs terug, en rekenen brutowinst en korting uit. Een rekenmachine mag.

Koppeling: kwalificatiedossier Retail operationeel (crebo 23324), kwalificatie Retailmedewerker (crebo 25808). Vakkennis en vaardigheden, beroepsgericht rekenen: heeft basiskennis van de begrippen consumentenprijs / btw / verkoopprijs / inkoopprijs / brutowinst; kan retail-basisrekenvaardigheid toepassen. Werkproces B1-K1-W3 Handelt de verkoop af: bij het afrekenen moet de student prijzen en korting kunnen narekenen.

Btw-tarieven volgens de Belastingdienst: 21% is het algemene tarief, 9% geldt onder meer voor voedingsmiddelen, alcoholvrije dranken, water, boeken en tijdschriften, geneesmiddelen en hulpmiddelen. Alcoholhoudende dranken vallen onder 21%. Alle bedragen in deze les zijn nagerekend.

Foto: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: Mike Petrucci (StockSnap), CC0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 11

Na deze les:

1

Je kan het verschil uitleggen tussen inkoopprijs, verkoopprijs en consumentenprijs.

2

Je kan btw van 9% en 21% bij een prijs optellen en uit een prijs halen.

3

Je kan de brutowinst en een korting uitrekenen.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Zeg erbij dat een rekenmachine mag. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 11

Hoe voel jij je als je in de winkel moet rekenen?

1

Makkelijk, dat kan ik wel

2

Goed, met een rekenmachine

3

Ik vind procenten lastig

4

Ik laat de kassa het doen

Startvraag: er is geen goed of fout. De kassa rekent veel uit, maar niet alles. Een klant vraagt hoeveel hij met korting betaalt, een prijskaartje lijkt niet te kloppen of je moet een prijs voor een bordje uitrekenen. Dan moet je het zelf kunnen. Zeg dat een rekenmachine in deze les mag, ook die op je telefoon.

P R I J Z E N

LES 11

Van inkoop tot kassa

De winkel koopt een product in bij een leverancier. Dat bedrag is de inkoopprijs.

De winkel telt er geld bij op voor de kosten en de winst. Dan heb je de verkoopprijs, nog zonder btw.

Daar komt de btw bij. Wat de klant betaalt, heet de consumentenprijs.

Uitleg: dit zijn de begrippen uit het kwalificatiedossier: inkoopprijs, verkoopprijs, btw en consumentenprijs. Teken het eventueel op het bord als drie blokken op elkaar: inkoopprijs, daarbovenop het deel voor kosten en winst, en bovenop de btw. Samen is dat de consumentenprijs. Een leverancier is het bedrijf dat de producten aan de winkel levert. Let op: in de winkel zeggen mensen vaak 'verkoopprijs' tegen de prijs op het kaartje. In deze les betekent verkoopprijs: de prijs zonder btw.

Foto: Artsy Crafty (StockSnap), CC0 Image credit: Artsy Crafty (StockSnap), CC0

K E R N B E G R I P

LES 11

Btw

Belasting over wat je koopt. De klant betaalt de btw, de winkel betaalt die door aan de Belastingdienst. De prijs op het kaartje is altijd inclusief btw.

Kernbegrip: btw staat voor belasting over de toegevoegde waarde. Inclusief btw betekent: de btw zit al in de prijs. Exclusief btw betekent: zonder btw. Een prijs voor de consument moet in euro's en inclusief btw zijn. Bron: Ondernemersplein van de overheid, Prijs vermelden op een product. De btw is dus geen geld voor de winkel: de winkel ontvangt het van de klant en draagt het af aan de Belastingdienst.

T W E E T A R I E V E N

LES 11

9% of 21% btw?

9% btw

  • Eten, zoals brood en kaas

  • Frisdrank, sap en water

  • Boeken en tijdschriften

  • Geneesmiddelen

21% btw

  • Kleding en schoenen

  • Elektronica en gereedschap

  • Wijn, bier en andere drank met alcohol

  • De meeste andere producten

Uitleg: volgens de Belastingdienst is 21% het algemene tarief. Het verlaagde tarief van 9% geldt voor een beperkt aantal goederen, onder meer voedingsmiddelen, water, sierteeltproducten zoals bloemen en planten, geneesmiddelen en hulpmiddelen, en boeken en tijdschriften. Dranken met alcohol vallen onder 21%: bier met meer dan 0,5% alcohol en andere dranken met meer dan 1,2% alcohol. Alcoholvrij bier valt dus onder 9%. De kassa kent het tarief van elk product, maar het is handig als je het zelf weet, bijvoorbeeld als een klant ernaar vraagt.

V R A A G

LES 11

Een klant koopt vier producten. Voor welk product betaalt hij 21% btw?

A

Een brood

B

Een tijdschrift

C

Een pak sap

D

Een fles wijn

Antwoord: D. Wijn is een drank met alcohol, en daarvoor geldt 21% btw. Brood is eten, een tijdschrift valt onder boeken en tijdschriften, en sap is een drank zonder alcohol. Die drie hebben 9% btw.

B T W E R B I J

LES 11

Wat kost de koptelefoon in de winkel?

Een koptelefoon heeft een verkoopprijs van € 40,00. Dat is zonder btw.

Op elektronica zit 21% btw. Welke prijs komt op het kaartje?

Verkoopprijs:   € 40,00

1% = 40,00 : 100 = 0,40

21% = 0,40 x 21 = € 8,40

40,00 + 8,40 = € 48,40

Consumentenprijs: € 48,40

Uitwerking: reken het samen met de klas stap voor stap. Eerst 1% uitrekenen: delen door 100. Dan keer het percentage. Dan de btw bij de verkoopprijs optellen. Een snellere manier met de rekenmachine: de verkoopprijs keer 1,21. Want 100% plus 21% is 121%. Dus 40,00 x 1,21 = 48,40. Bij 9% btw reken je keer 1,09. Laat studenten zelf kiezen welke manier ze gebruiken.

R E K E N U I T

LES 11

Een fietsbel heeft een verkoopprijs van € 10,00 zonder btw. Wat is de consumentenprijs met 21% btw?

Open vraag, voorbeeldantwoord: 1% is 10,00 : 100 = 0,10. De btw is 0,10 x 21 = € 2,10. De consumentenprijs is 10,00 + 2,10 = € 12,10. Of in één keer: 10,00 x 1,21 = € 12,10. Laat een student op het bord voordoen hoe hij rekende.

B T W E R U I T

LES 11

Hoeveel btw zit er in het brood?

Een brood kost € 3,27. Dat is de consumentenprijs, met btw.

Op brood zit 9% btw. Hoeveel btw zit erin, en wat is de prijs zonder btw?

Met btw is 109%

1% = 3,27 : 109 = 0,03

100% = 0,03 x 100 = € 3,00

Btw = 3,27 - 3,00 = € 0,27

Zonder btw € 3,00, btw € 0,27

Uitwerking: dit is de lastigste stap van de les. De fout die veel mensen maken: ze nemen 9% van € 3,27. Dat klopt niet, want de btw is berekend over de prijs zonder btw. De prijs met btw is 100% plus 9% = 109%. Daarom deel je door 109. Met de rekenmachine kan het ook in één keer: 3,27 : 1,09 = 3,00. Bij 21% btw deel je door 1,21.

B R U T O W I N S T

LES 11

Wat houdt de winkel over?

De brutowinst is het verschil tussen de verkoopprijs en de inkoopprijs. Je rekent zonder btw.

Voorbeeld: een pan heeft een inkoopprijs van € 18,00 en een verkoopprijs van € 30,00. De brutowinst is € 12,00.

Van de brutowinst betaalt de winkel nog de huur, de energie en de lonen.

Uitleg: brutowinst = verkoopprijs min inkoopprijs, allebei zonder btw. De btw hoort niet bij de winst: die geeft de winkel door aan de Belastingdienst. Bruto betekent: voordat de andere kosten eraf gaan. Leg uit waarom dit voor de student belangrijk is. Elk product dat kapotgaat of gestolen wordt, kost de winkel de inkoopprijs, en de brutowinst is weg. Daar ging het over in les 8, over derving.

V R A A G

LES 11

Een sjaal heeft een inkoopprijs van € 12,00 en een verkoopprijs van € 20,00. Wat is de brutowinst?

A

€ 8,00

B

€ 12,00

C

€ 20,00

D

€ 32,00

Antwoord: A. Brutowinst = verkoopprijs min inkoopprijs: 20,00 - 12,00 = € 8,00. Wie € 32,00 kiest, heeft de prijzen opgeteld in plaats van afgetrokken. € 12,00 is de inkoopprijs en € 20,00 de verkoopprijs.

K O R T I N G

LES 11

K O R T I N G U I T R E K E N E N

1

Reken 1% uit: deel de prijs door 100.

2

Keer het kortingspercentage: dat is de korting.

3

Trek de korting af van de prijs.

4

Schat of je antwoord kan kloppen.

Eerlijke korting

Een jas van € 80,00 met 25% korting: de korting is € 20,00. De klant betaalt € 60,00.

Uitleg: reken het voorbeeld samen na. 1% van 80,00 is 0,80. Keer 25 is € 20,00 korting. 80,00 - 20,00 = € 60,00. Schatten bij stap 4: 25% is een kwart, en een kwart van 80 is 20. Dat klopt.

Regel voor eerlijke korting: volgens de ACM moet de 'van'-prijs de laagste prijs zijn die de winkel in de 30 dagen vóór de korting vroeg. Dat geldt voor een doorgestreepte prijs en voor een kortingspercentage. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld voor producten die snel bederven. De prijzen maakt de leidinggevende of het hoofdkantoor, maar het is goed dat je weet waarom een 'van'-prijs moet kloppen.

O P D R A C H T

LES 11

Reken drie prijskaartjes uit

1

Spijkerbroek: verkoopprijs € 50,00, 21% btw. Wat is de consumentenprijs?

2

Hagelslag kost € 2,18 met 9% btw. Hoeveel btw zit erin?

3

Lamp van € 40,00 met 15% korting. Wat betaalt de klant?

4

Vergelijk met je buur en leg uit hoe je rekende.

6

minute

00

second

in tweetallen

Opdracht: 6 minuten in tweetallen, rekenmachine mag. Antwoorden: spijkerbroek 50,00 x 1,21 = € 60,50. Hagelslag: 2,18 : 1,09 = 2,00 zonder btw, dus € 0,18 btw. Lamp: 15% van 40,00 is € 6,00 korting, de klant betaalt € 34,00.

Hulp voor wie vastloopt: kijk bij welke vraag de btw erbij moet, en bij welke de btw eruit. Erbij: keer 1,21 of 1,09. Eruit: delen door 1,09 of 1,21.

Extra voor snelle studenten: de spijkerbroek heeft een inkoopprijs van € 30,00. Hoeveel brutowinst maakt de winkel? Antwoord: 50,00 - 30,00 = € 20,00.

S T E L L I N G

LES 11

50% korting en daarna nog 20% extra korting is samen 70% korting.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: oneens. Reken het voor met een prijs van € 100,00. Na 50% korting is het € 50,00. De extra 20% korting gaat over die € 50,00: dat is € 10,00. De klant betaalt € 40,00. De korting is samen € 60,00, dus 60% en niet 70%. Klanten rekenen hier vaak verkeerd: als jij het goed kunt uitleggen, voorkom je discussie bij de kassa. Kijk wel altijd naar de afspraken van de winkel: soms staat er een andere regel bij een actie.

T E R U G B L I K

LES 11

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Drie prijzen

2

Rekenen met btw

3

Winst en korting

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Professional in de retail

Je kunt nu verkopen, presenteren en rekenen. In de laatste les gaat het over jou als collega: overleggen, feedback krijgen en gezond en veilig werken.

  • Je kan meedoen aan een werkoverleg en feedback ontvangen.

  • Je kan kiezen welke taak je eerst doet als je meer werk hebt dan tijd.

Volgende les: les 12 van de serie, werkproces B1-K2-W1 Functioneert als professional in de retailorganisatie.

Klik hier

Image credit: LessonUp