AARDE · KLIMAATSYSTEEM
Quiz
Terugblik: Het klimaatsysteem
AARDE · KLIMAATSYSTEEM
Quiz
Terugblik: Het klimaatsysteem
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: NOAA Environmental Visualization Lab / Wikimedia Commons, publiek domein
Wat houdt de stralingsbalans van de aarde in?
De tropen stralen meer warmte uit dan de polen
Alle zonnestraling wordt door de aarde opgenomen
De polen krijgen evenveel straling als de tropen
Inkomende en uitgaande straling zijn in evenwicht
Op mondiale schaal is er een dynamisch evenwicht tussen inkomende zonnestraling en uitgaande warmtestraling. Verwachte fout: dat alle straling wordt opgenomen; ongeveer 30 procent wordt teruggekaatst.
Wat gebeurt er in de ITCZ?
Lucht daalt en er ontstaat hoge druk
Westenwinden botsen op koude poollucht
Koude zeestromen koelen de lucht af
Passaten komen samen en lucht stijgt op
In de ITCZ convergeren de passaten van beide halfronden; warme lucht stijgt op, dat geeft lage druk en veel regen. Verwachte fout: westenwinden en poollucht, dat is het poolfront rond 60 graden.
Vul in
Door het corioliseffect buigt wind op het noordelijk halfrond af naar rechts, op het zuidelijk halfrond naar links.
De aardrotatie buigt bewegende lucht af: NH naar rechts, ZH naar links. Verwachte fout: links en rechts omdraaien.
Je staat op het NH met je rug naar de wind. Waar ligt de lage druk?
Rechts van je
Links van je
Recht voor je
Recht achter je
Wet van Buys Ballot: op het NH ligt de lage druk links (iets naar voren), de hoge druk rechts. Op het ZH is het omgekeerd. Verwachte fout: rechts.
Waarom liggen veel grote woestijnen rond 30 graden breedte?
Daar staat de zon het hele jaar loodrecht
Daar komen de passaten samen
Daar daalt lucht onder hoge druk
Daar liggen de meeste gebergten
Rond 30 graden ligt de subtropische hogedrukgordel: dalende lucht warmt op en wordt droger. Verwachte fout: de passaten komen samen; dat gebeurt juist in de ITCZ.
Zet de zones op volgorde, van de evenaar naar de noordpool
Van de evenaar naar het noorden: ITCZ, passaatgordel, subtropische hoge druk, westenwinden, poolfront. Verwachte fout: de westenwinden vóór de hoge druk zetten.
Waardoor ontstaat de natte zomermoesson in India?
Lage druk boven het opgewarmde land
Hoge druk boven het afgekoelde land
Een koude zeestroom voor de kust
Westenwinden vanaf de Atlantische Oceaan
In de zomer warmt het land sterk op en schuift de ITCZ noordwaarts: lage druk boven land trekt vochtige zeelucht aan. Verwachte fout: hoge druk boven land, dat hoort bij de droge wintermoesson.
Wat drijft de thermohaliene circulatie aan?
De passaten en de westenwinden
Verschillen in temperatuur en zoutgehalte
Eb en vloed door de maan
Rivieren die zoet water aanvoeren
Thermo is temperatuur, halien is zout: samen bepalen ze de dichtheid. Zwaar water zinkt bij de diepwaterpomp. Verwachte fout: de wind; die drijft de oppervlaktestromen aan.
Waar ligt een belangrijke diepwaterpomp?
In de Golf van Mexico bij Florida
In de Indische Oceaan bij India
In de Stille Oceaan bij de evenaar
In de Noord-Atlantische Oceaan bij Groenland
Bij Groenland en in de Noorse Zee koelt het water sterk af en zinkt het. Een tweede pomp ligt bij Antarctica. Verwachte fout: de Golf van Mexico, omdat daar de Golfstroom begint.
Noem een gevolg van een koude zeestroom voor het klimaat aan de kust.
Goed antwoord: weinig neerslag (kustwoestijn), omdat de lucht afkoelt en stabiel wordt; ook mist of koelere temperaturen zijn goed. Voorbeelden: Atacama, Namib. Verwachte fout: 'het wordt er koud', zonder de droogte.
Welk klimaat volgens Köppen heeft Nederland?
Cfb, gematigd zeeklimaat
Dfb, landklimaat
Csa, mediterraan klimaat
Cwa, gematigd met droge winter
Koudste maand boven -3 °C (C), neerslag het hele jaar (f), warmste maand onder 22 °C (b). Verwachte fout: Dfb, omdat het in de winter kan vriezen.
Leg uit waarom de ITCZ in juli noordelijker ligt dan in januari.
Goed antwoord: de ITCZ volgt de stand van de zon; in juli staat de zon loodrecht boven het noordelijk halfrond (boven de Kreeftskeerkring), daar is de opwarming het sterkst en stijgt de lucht op. Verwachte fout: zeggen dat de aarde in juli dichter bij de zon staat.
Hoe zeker voel je je over het klimaatsysteem?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
AARDE · KLIMAATSYSTEEM
Goed gedaan!
Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderwerp op in les 1: stralingsbalans, windsystemen of zeestromen.
Cet élément n'a pas d'instructions