4V 2.3 dl2 Osmose

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

H2 Cel en leven

Deze les:

- Introductie + kennismaken

- Voorkennis test

- 2.1 Cellen leven samen dl1

Deze les:

- Terugblik

- 2.3 Celmembranen en transport dl2; leerdoel 10

- Opdrachten maken

- Oefentoets Osmose

- Voorbereiden practicum Osmose

Bouw celmembraan

2.3 Leerdoelen en begrippen

9. Je beschrijft verschillende manieren van membraantransport

10. Je verklaart de veranderingen bij een cel in een omgeving met een afwijkende osmotische waarde

11. Je beschrijft de rol van receptoreiwitten in het celmembraan

Watertransport

Water kan deels via diffusie door het celmembraan heen. Dit is echter langzaam (door de hydrofobe binnenkant van het membraan).

Snel watertransport kan via een waterkanaal (transporteiwit).

Het proces van watertransport over een semipermeabel membraan heet osmose.

Osmose

Hoeveel water zich verplaatst wordt bepaald door de osmotische waarde aan beide zijden van het membraan.

Osmotische waarde: hoeveelheid opgeloste stoffen in het water.

Hoge osmotische waarde: veel opgeloste stoffen.

Lage osmotische waarde: weinig opgeloste stoffen.

Water stroomt van een lage -> hoge osmotische waarde.

Hypotoon/ isotoon/ hypertoon

Dierlijke cellen

Streven naar isotone omstandigheden.

Plantencellen

Streven naar hypertone celinhoud om druk op de celwand te houden (turgor): stevigheid

Plasmolyse: celmembraan laat los van de celwand.

Grensplasmolyse: turgor=nul maar celmembraan laat nog net niet los

de osmotische waarde van zuiver water is ......... ten opzichte van een zoutoplossing

1. Hypertoon
2. Hypotoon
3. Isotoon

Op het moment dat de omgeving een hogere osmotische waarde heeft noem je dit ....

1. hypotoon
2. isotoon
3. hypertoon

Een plantencel wordt in een oplossing
gelegd. Is deze oplossing isotoon,
hypertoon of hypotoon ten opzichte
van de plantencel?

1. isotoon
2. hypertoon
3. hypotoon

Opdrachten

- Maken 2.3 opdrachten bij leerdoelen 10 en 11

- Huiswerkcontrole t/m ld 9

Klaar? Oefentoets Osmose

biologiepagina.nl

Voorbereiden Osmose practicum

Maak deel 1: vragen vooraf in tweetallen

Je ziet dat het pantoffeldiertje een vacuole heeft die steeds volloopt en dan samentrekt. Waarom doet ie dat?

1. omdat er door diffusie water de cel in stroomt
2. omdat er door osmose water de cel in stroomt
3. omdat er door diffusie water de cel uit stroomt
4. omdat er door osmose water de cel in stroomt

Het pantoffeldiertje pompt dus water naar buiten. Hij doet dit als het water in zijn omgeving ... is ten opzichte van de celinhoud.

1. isotoon
2. hypertoon
3. hypotoon

Wanneer je een pantoffeldiertje van slootwater in gedistilleerd water legt, gaan zijn vacuole dan sneller of langzamer kloppen?

1. sneller
2. langzamer
3. even snel, water is water

Huiswerk

- Maken 2.3 opdrachten t/m leerdoel 11

- Oefentoets Osmose