De zaak: Heeft de regenworm het gedaan?
1 / 27
La durée de la leçon est: 45 minIntroduction
Welke rol spelen regenwormen bij het verspreiden van microplastic in de bodem? Zijn het nuttige ecosysteem-ingenieurs, of lastige plastic-verspreiders? Leerlingen bepalen aan de hand van de geboden informatie of regenwormen schuldig of onschuldig zijn aan het verspreiden van plastic. Maar ach, die regenwormen kunnen er niks aan doen. Kunnen jouw leerlingen dat wel?
Instructions
Voorkennis van leerlingen
De les bouwt voort op een beperkte kennis van ecologie. De begrippen 'ecosysteem' en 'voedselketen' worden bekend verondersteld of moeten door de docent even toegelicht worden.
Voorbereiding van de docent
- Neem de les een keer door, inclusief de notities. Om voldoende tijd te hebben voor de creatieve opdracht is het belangrijk om de tijd goed in de gaten te houden. Sla desnoods één of meerdere dia's over of vat e.e.a. samen. Vragen kosten relatief veel tijd en kunnen de vaart uit de les halen; let daarbij extra op de tijd.
- Aan het eind van de les zijn een paar dia's met achtergrondinformatie toegevoegd; goed om die gelezen te hebben voorafgaand aan de les.
- Zorg voor een laptop voor elke leerling.
- Voor de opdracht is eventueel tekenpapier en potloden of stiften nodig.
- De les is makkelijk uit te breiden met een practicum. Laat leerlingen een bakje grond meenemen van thuis (bij voorkeur van landbouwgrond); zorg voor goede loupes of - nog beter - binoculairs en ga op zoek naar plasticdeeltjes in de grond. Geef vervolgens de resultaten door via de Minagris Soil Plastic App https://minagris.eu/soilplastic-app/ . Leerlingen dragen op deze manier bij aan Citizen Science!
- Een andere optie is grond met wormen (uit een wormenhotel?) verzamelen en leerlingen een afsluitbaar doorzichtig bakje met grond+wormen te geven, om het gedrag van de worm te bekijken.
Leerdoelen/vaardigheden
- De leerling leert wat microplastics zijn en hoe ze in de bodem komen.
- De leerling is meer te weten gekomen over het leven van regenwormen.
- De leerling kan uitleggen wat de rol van regenwormen is bij het verspreiden van microplastics in de bodem.
- De leerling heeft ideeën bedacht en opgedaan om te zorgen dat er minder microplastics in de bodem komen.
Aansluiting curriculum
De les sluit aan bij het vak biologie (onderbouw) bij de onderwerpen ecologie en/of milieu.
De les kan ook vakoverstijgend ingezet worden (bijv. bij het vak Science) hoewel de insteek vooral biologisch is.
Feedback
De makers van deze les willen graag weten wat je van de les vond. Ga daarvoor naar de (korte) vragenlijst. Heel veel dank!
Éléments de cette leçon
Slide 1 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 2 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 3 - Diapositive
Om vaart in de les te houden: bespreek de leerdoelen niet, laat ze bijvoorbeeld kort zelf door de leerlingen lezen.
Slide 4 - Diapositive
Leg aan de leerlingen uit dat in deze les regenwormen 'aangeklaagd' worden en dat zij, de leerlingen, een rol spelen in dit 'proces'. Meer uitleg is niet nodig; de inhoud volgt verderop in deze les.
Vraag
Wat denk je nu al?
Bij het verspreiden van microplastics in de bodem....
... zijn regenwormen schuldig
... zijn regenwormen onschuldig
Ik weet het niet
Slide 5 - Sondage
Bewaar/onthoud de uitslag van deze vraag. Later in de les komt de vraag terug en het is interessant om te zien of de uitkomst veranderd is.
Natuurlijk weten de leerlingen op dit moment in de les nog weinig tot niks, maar dat geeft niet.
Slide 6 - Diapositive
Om tot een goed oordeel te komen moeten leerlingen wel iets over regenwormen leren.
Bekijk een deel van het filmpje om regenwormen in actie te zien!
Vraag
Wat zou er gebeuren als er geen regenwormen meer waren?
typ hier je antwoord
Slide 7 - Question ouverte
Mogelijke antwoorden:
- Dode bladeren blijven liggen (regenwormen trekken ze in de bodem en verteren ze)
- Bodem wordt minder vruchtbaar (regenwormen poepen fijn organisch materiaal en mineralen uit, goed voor de bodem en voor plantengroei)
- Bodem wordt minder waterdoorlatend (regenwormen maken tunneltjes in de bodem waardoor het water goed in de bodem kan doordringen en plantenwortels goed bij het water kunnen)
Slide 8 - Diapositive
Geef de leerlingen de kijkvraag mee ('Wat is volgens jou het doel van dit filmpje?') en inventariseer na afloop kort één of twee antwoorden.
Slide 9 - Vidéo
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 10 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 11 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 12 - Diapositive
Deze dia geeft een overzicht van bronnen en verspreiding van microplastics. Klik eventueel op de hotspots voor voorbeelden.
Achterin de klas is deze dia niet goed te lezen: zorg dat de leerlingen deze afbeelding op hun eigen beeldscherm kunnen bekijken (via 'toon bij leerling').
Slide 13 - Diapositive
Wat weegt zwaarder: de pluspunten of de minpunten? In de volgende dia moeten leerlingen een antwoord formuleren.
Vraag
Jouw onderzoeksconclusie:
Schrijf in 1 zin of regenwormen het microplastic-probleem in de bodem beter of slechter maken.
Slide 14 - Question ouverte
Laat enkele 'onderzoeksrapporten' zien. Staan er feiten in of alleen een conclusie?
Conclusie
Zijn de regenwormen schuldig of niet aan het verspreiden van microplastics?
regenwormen zijn schuldig
regenwormen zijn onschuldig
Ik weet het niet
Slide 15 - Sondage
Vergelijk de uitslag van deze poll met die van het begin van deze les. Zijn de leerlingen van gedachten veranderd?
Slide 16 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 17 - Diapositive
Hang de oplossingen in de klas, of laat enkele tweetallen hun oplossing pitchen.
Welk idee vond je het beste?
Slide 18 - Carte mentale
Als hier overduidelijk een 'winnaar' uit komt, kun je die belonen met een klein prijsje (appeltje, blokje memoblaadjes, ...; uiteraard niet iets van plastic!)
Slide 19 - Diapositive
Klik op het rad en daarna op 'GO' om het rad te laten draaien. Er verschijnt telkens een vraag, die in tweetallen of klassikaal besproken kan worden. Dit rad kan als een vorm van reflectie op de les worden beschouwd.
Draai gerust nog een paar keer!
Slide 20 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 21 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 22 - Diapositive
Link naar vragenlijst voor leerlingen:
ut.onl/leerling4tu
Slide 23 - Diapositive
Link naar vragenlijst voor docenten:
ut.onl/docent4tu
Slide 24 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 25 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 26 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
Slide 27 - Diapositive
Cet élément n'a pas d'instructions
