De Eerste Wereldoorlog
2. De Grote Oorlog
De Eerste Wereldoorlog
2. De Grote Oorlog
Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Saga
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen op welke manier de Eerste Wereldoorlog verliep en waarom er in de Eerste Wereldoorlog zoveel doden vielen.
Wij gaan winnen!
Overal in Europa is er veel enthousiasme om
te gaan vechten én vertrouwen om te winnen:
met Kerst zijn we weer thuis zijn!
Deze oorlog is goed:
ein frischer fröhlicher Krieg
Bondgenootschappen
(tot 1917)
Geallieerden: Frankrijk, Engeland, Rusland, Italië, Servië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Turkse Rijk, Bulgarije
Neutrale landen: Nederland, Spanje, Zwitserland, Noorwegen, Zweden
Von Schlieffenplan
Duitsland was ingesloten tussen twee vijanden: Frankrijk en Rusland
Om een tweefrontenoorlog te voorkomen wilden de Duitsers met dit plan eerst snel Frankrijk uitschakelen, om daarna Rusland te kunnen verslaan
Loopgravenoorlog
Het Von Schlieffenplan mislukt: de opmars van Duitsland loopt vast in Noord-Frankrijk en België
Aan beide kanten van het front worden loopgraven gegraven
Loopgraven (1)
De wapens zijn zo krachtig geworden, dat vechten op een open veld zelfmoord zou zijn
Loopgraven zorgen voor meer beschutting
In totaal wordt er aan het Westfront 40.000km aan loopgraven aangelegd
Loopgraven (2)
De loopgraven zijn gegraven in een zig-zag-vorm: hiermee voorkom je dat een inslag van een granaat (nog meer) slachtoffers kan maken
Om aanvallen moeilijker te maken wordt gebruik gemaakt van mijoenen kilometers prikkeldraad
Loopgraven worden uitgebreid met complete ondergrondse kamers
Loopgraven (3)
Generaals geloven dat massale aanvallen vanuit de loopgraven effectief zijn. Dit is maar zelden het geval: soldaten worden kannonenvoer
Het gebied tussen de loopgraven wordt in vier jaar tijd compleet omgeploegd. Er ontstaat een niemandsland
Vier jaar lang vanuit de loopgraven kijken naar
hetzelfde stuk, kapotgeschoten, niemandsland...
Nieuwe wapens
Om de loopgravenoorlog te doorbreken worden uitvindingen gedaan die zorgen voor nieuwe wapens.
Naast generaals bepalen ook steeds meer wetenschap en techniek het verloop van de oorlog.
De Eerste Wereldoorlog wordt 'de oorlog van de uitvinders'
Gifgas
Gif- of strijdgassen moesten ervoor zorgen dat de vijand, in paniek, de loopgraven zouden verlaten
De meeste gasaanvallen waren door het gebruik van gasmaskers steeds minder dodelijk voor de soldaten, maar zorgde voor brandwonden, tijdelijke blindheid en angst
Luchtschepen
Om het slagveld beter te kunnen observeren, gebruikte men luchtschepen om de ligging van de vijandelijke loopgraven te achterhalen.
Behalve voor observatie werden Zeppelins (type Duitse luchtschepen) ook gebruikt voor bombardementen (op Antwerpen en Londen)
Vliegtuigen
Om voor een echte doorbraak in de oorlog te zorgen, zijn de eerste vliegtuigen nog te primitief.
Toch beleeft de wereld de eerste luchtgevechten en bombardementen.
Vlammenwerpers
Net als gifgas moet de vlammenwerper voor paniek bij de vijand zorgen.
Brandende benzine wordt, soms over afstanden van honderden meters, over het slagveld gespoten
Tanks
Hoe kom je levend bij de loopgraven van de vijand? Bouw een rijdend stalen harnas om je heen!
Omdat de ontwikkeling ervan zeer geheim was, gebruikten de Britten de term 'tank', van watertank. Zelfs de arbeiders geloofden dat ze mobiele watertanks maakten.
Duikboten
Duikboten bestonden al sinds de 19e eeuw, maar in de Eerste Wereldoorlog werden ze voor het eerst (met name door Duitsland) massaal ingezet.
De Duitsers probeerden met de Onbeperkte Duikbotenoorlog (1915/1917) alle schepen (oorlogs-, koopvaardij- en passagiersschepen) tot zinken te brengen
Gevolgen
De nieuwe wapens en oorlogsvoering laten zichtbare en onzichtbare verwondingen achter
Van de mannen met de kapotgeslagen gezichten...
...tot zware psychische klachten, vaak omschreven als Shellshock
Video
Shellshock
Vóór en ná:
om de verminkte mannen toch nog een leven te kunnen bieden...
...werd driftig geëxperimenteerd met plastische chirurgie en maskers
Trench Foot
Omdat de soldaten langdurig met dezelfde laarzen en sokken in de vocht en modder moeten staan, gaan hun voeten opzwellen, infecteren en vervolgens afsterven.
Meestal is amputatie de enige oplossing voor loopgraafvoeten
originalType.dragQuestion
Tweede Wereldoorlog
Eerste Wereldoorlog
Keerpuntjaar 1917
Russische Revolutie
1917
De tsaar (keizer) van Rusland, Nicolaas II, wordt afgezet
door de Communisten onder leiding van Lenin
Vrede met Duitsland
alle grond aan de boeren
alle fabrieken aan de arbeiders
De Verenigde Staten
raken betrokken bij de oorlog april 1917
Oorzaken
Het liefst zouden de Amerikanen niets met deze 'Europese' oorlog te maken willen hebben, maar...
...inmiddels is het 8e schip door de Duitsers getorpedeerd...
...en is ontdekt dat de Duitsers bezig zijn met het ophitsen van Mexico en Japan tegen de VS (Zimmerman-telegram)
Hoewel de Amerikanen pas vanaf augustus 1918 meevechten,
geven de enorme hoeveelheid nieuwe soldaten en wapens
de doorslag.
Centralen
Duitsland
Oostenrijk-Hongarije
Turkije
Bulgarije
Geallieerden
Engeland
Frankrijk
Rusland (tot 1917)
Verenigde Staten (vanaf 1917)
Italië (vanaf 1915)
originalType.dragQuestion
Waarom is 1917 een keerpuntjaar?
Sleep de zinnen naar de juiste plek
Video
Het Klokhuis maakt geschiedenis:
De Eerste Wereldoorlog
Begrippen uit deze les
Von Schlieffenplan
loopgraven
Shellshock
gifgas
Trench Foot
Personen uit deze les
Lenin
Nicolaas II
Jaartallen uit deze les
1915/1917: Onbeperkte Duikbotenoorlog van Duitsland
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen