L E E S S P O O R
Een nest hoog in de lucht
Begrijpend lezen · AVI E4
L E E S S P O O R
Een nest hoog in de lucht
Begrijpend lezen · AVI E4
Over deze les: Leesspoor is een reeks lessen begrijpend lezen op AVI-niveau E3 tot en met E7, voor groep 4 tot en met 7. Elke les heeft dezelfde opbouw: voor het lezen, lezen in drie korte delen, en na het lezen. Zo weten leerlingen snel wat er komt.
Deze les: een informatieve tekst op AVI-niveau E4, met de leesstrategie voorspellen. AVI E4 is het niveau dat een gemiddelde lezer eind groep 4 haalt. Deze les past daarom in groep 5, en bij vlotte lezers al eind groep 4. Na elk tekstdeel volgen vragen waarvan het antwoord in de tekst staat: invulvragen, open vragen en meerkeuzevragen. De les duurt ongeveer 35 minuten.
Kerndoel: de les sluit aan bij kerndoel 4 voor Nederlands in het primair onderwijs: informatie achterhalen in informatieve teksten. De tekst is geschreven op weg naar referentieniveau 1F lezen.
Voorlezen: bij elk tekstdeel staat een luisterknop. Daarmee kan een leerling de tekst eerst zelf lezen en daarna laten voorlezen, of meelezen met de stem. Image credit: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Dit ga je leren
1
Je kan voorspellen wat er in het volgende stuk tekst komt.
2
Je kan na het lezen zeggen of je voorspelling klopte.
3
Je kan uitleggen waarom ooievaars in de herfst wegvliegen.
Leesstrategie van vandaag: Voorspellen
Leerdoelen: lees de doelen samen voor. Kom er aan het eind van de les op terug: bij de laatste vraag kijkt de klas of de doelen gehaald zijn.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Foto: een ooievaar op zijn nest
K I J K E N V O O R S P E L
Een nest hoog in de lucht
Wat doet de vogel op de foto, denk je?
Waar zou deze tekst over gaan?
Praat met je buur.
minute
second
Kijk en voorspel: laat de leerlingen één minuut met hun buur praten over de titel en de foto. Schrijf een paar voorspellingen op het bord. Na het lezen kijkt de klas of ze klopten. De timer start je met een klik. Image credit: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Woorden die je gaat lezen
nest
een huisje van takken dat een vogel bouwt
trekvogel
een vogel die in de winter naar een warm land vliegt
klepperen
geluid maken door de snavel snel open en dicht te doen
Woorden vooraf: lees de woorden voor en laat de klas ze nazeggen. Vraag bij elk woord om een voorbeeld uit hun eigen leven. Zo blijft er bij het lezen niets in de weg zitten.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Z O P A K J E H E T A A N
Voorspellen
Kijk naar de titel en de foto.
Lees een stukje en stop even.
Vraag jezelf af: wat komt er nu, denk ik?
Lees verder en kijk of je voorspelling klopt.
Voorbeeld
Het begint te regenen. Sara heeft geen jas bij zich.
Voorspelling: Sara wordt nat, of ze gaat ergens schuilen.
Strategie: doe de strategie voorspellen één keer hardop voor met het voorbeeld. Denk hardop: wat doe ik eerst, waar kijk ik naar? Daarna oefenen de leerlingen het zelf bij de vragen.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een nest hoog in de lucht · deel 1 van 3
In de lente landt er een grote vogel op een oude schoorsteen. Het is een ooievaar. Hij is wit met zwart. Hij heeft een lange rode snavel.
Bovenop ligt een groot nest van takken. Daar komt hij elk jaar weer.
Deel 1: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Stel daarna de vraag op de volgende dia.
Vul de woorden in.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
De ooievaar heeft een lange rode snavel. Zijn nest is van takken.
Antwoord: snavel, takken. Het woord stenen blijft over. Vraag na deel 1: wat gaat er in deel 2 gebeuren, denk je? Schrijf een paar voorspellingen op het bord.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een nest hoog in de lucht · deel 2 van 3
Dan komt er een tweede vogel. Samen maken ze het nest groter. Ze zeggen elkaar gedag met hun snavel. Dat heet klepperen.
Dan legt het wijfje een paar eitjes. Na een maand komen de jongen uit het ei. De ouders brengen ze kikkers, muizen en wormen.
Deel 2: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen twee vragen over dit deel.
Vul de woorden in.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Na een maand komen de jongen uit het ei. De ouders brengen ze eten.
Antwoord: maand, jongen. Het woord week blijft over. Kijk samen naar de voorspellingen op het bord: welke klopten?
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Wat brengen de ouders naar de jongen?
Tip: lees de laatste zin van deel 2.
Antwoord: kikkers, muizen en wormen. Vraag daarna: wat gaat er in deel 3 gebeuren met de jongen, denk je?
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Een nest hoog in de lucht · deel 3 van 3
In de zomer leren de jongen vliegen. In de herfst wordt het koud. Dan is er weinig eten. Daarom vliegen ze naar het zuiden. Daar is het warm.
Ooievaars zijn trekvogels. In de lente vliegen ze weer terug naar hun nest.
Deel 3: laat de leerlingen het deel eerst zelf stil lezen. Wie nog moeite heeft met lezen, kan daarna de luisterknop gebruiken en meelezen. Daarna volgen drie vragen over de hele tekst.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Hoe zeggen ooievaars elkaar gedag?
Tip: zoek het woord gedag in deel 2.
Ze fluiten een kort liedje.
Ze klepperen met hun snavel.
Ze slaan met hun vleugels.
Ze dansen samen op het nest.
Antwoord: B. Klepperen betekent de snavel snel open en dicht doen. Dat maakt een ratelend geluid. Laat het geluid eventueel horen: zoek op ooievaar klepperen.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Waarom vliegen ooievaars in de herfst weg?
Tip: zoek het woord daarom in deel 3.
Antwoord: het wordt koud en er is weinig eten. Het staat in de twee zinnen vóór daarom.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Wat kon je na deel 2 het best voorspellen voor deel 3?
Tip: wat gebeurt er met jonge vogels als ze groter worden?
De ooievaars gaan een nieuw nest bouwen.
De ooievaars eten zelf de eieren op.
De jongen blijven altijd in het nest.
De jongen gaan leren vliegen.
Antwoord: D. Een goede voorspelling past bij wat je al weet en bij wat je gelezen hebt. Bespreek waarom A niet logisch is: ze hebben het nest net groter gemaakt.
Leesspoor · AVI E4
1 Voor het lezen
2 Lezen
3 Na het lezen
Wat doen de ooievaars als ze in de lente terug zijn?
Terugkijken: kijk na deze vraag samen terug naar de drie leerdoelen van dia 2. Voorbeeldantwoord: ze gaan naar hun nest, maken het groter en leggen eieren. Het antwoord kun je voorspellen met deel 1 en 2. Hulp: laat de leerling deel 1 nog eens lezen.
Slotdia: hier vind je meer kant-en-klare themalessen van LessonUp.