Megasteden in China (Aardrijkskunde vmbo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 3,4

Introduction

Examentraining met ligging, satellietbeelden, vergelijken en maatregelen waarderen.

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Examentraining

Megasteden in China: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Ermell / Wikimedia Commons, CC0

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over megasteden in China beantwoorden: ligging, groei, satellietbeelden, vergelijken en maatregelen beoordelen.

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: wat voor vraag is het? Beschrijven, verklaren, vergelijken of waarderen?

• 2. Kijk: wat laat de bron zien? Lees titel, bijschrift en legenda.

• 3. Zoek: welke begrippen horen erbij? Bijvoorbeeld sociale groei of gated community.

• 4. Schrijf: verklaren is oorzaak + gevolg. Waarderen is voordeel + nadeel, met de dimensie erbij.

Satellietbeeld van de Parelrivierdelta, 2014

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Vraagtype 1: ligging beschrijven en verklaren

• Bij beschrijven zeg je waar iets ligt: aan welke rivier, zee of kust, en in welk deel van China.

• Bij verklaren geef je ook de reden: waarom is de ligging gunstig?

• Voorbeeld: Shanghai ligt aan de monding van de Chang Jiang, dus schepen bereiken zee en achterland.

Dit onderwerp is alleen voor GL/TL (verrijkingsdeel); BB en KB slaan het over. Atlasvaardigheid: zoek de rivier en de kust op. Laat leerlingen het antwoord opbouwen als ligging + reden (rivier, zee, vlakke delta). Image credit: Adam Voiland, NASA Earth Observatory / Wikimedia Commons, publiek domein

Guangzhou ligt in de Parelrivierdelta. Waarom is dat gunstig voor handel?

A

De delta heeft hoge bergen met fabrieken

B

Het klimaat is er koud, dus gaan mensen werken

C

Schepen vervoeren goederen via rivier en zee

D

De rivier is te ondiep voor schepen

Goed: rivier en zee zorgen voor transport. Verwachte fout: het reliëf noemen. Een delta is juist vlak.

Beschrijf de ligging van Shanghai ten opzichte van de zee en een rivier.

Goed: Shanghai ligt in het oosten van China aan de Oost-Chinese Zee, bij de monding van de Chang Jiang. Verwachte fout: de Gele Rivier noemen.

Satellietbeeld van Shanghai bij de monding van de Chang Jiang

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Vraagtype 2: satellietbeelden vergelijken

• Op een satellietbeeld is een stad grijs of bruin en natuur of landbouw groen.

• Vergelijk twee beelden uit verschillende jaren: waar is het grijze gebied groter geworden?

• Voorbeeld: een delta met in 1990 veel groen en in 2020 vooral grijs laat sterke verstedelijking zien.

Dit onderwerp is alleen voor GL/TL (verrijkingsdeel); BB en KB slaan het over. Vergelijken in tijd. Let op de kleuren en de legenda. Een stad groeit vaak langs rivier en wegen. Image credit: ESA / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 IGO

Op een satellietbeeld uit 2020 is veel meer grijs dan op dat uit 1990. Wat betekent dit?

A

Het bebouwde gebied is gegroeid

B

Er is meer landbouwgrond bij gekomen

C

Het gebied is leeggelopen

D

Er is meer natuur bij gekomen

Grijs is bebouwing. Meer grijs betekent verstedelijking. Verwachte fout: grijs voor natuur houden.

Op een beeld van 1990 is Pudong groen, op dat van 2020 bebouwd. Verklaar dit.

Goed: sinds 1990 is Pudong ontwikkeld als zakendistrict, er kwamen bedrijven, banen en migranten. Verwachte fout: alleen beschrijven zonder oorzaak.

Wolkenkrabbers aan Victoria Harbour in Hongkong

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Vraagtype 3: stedelijke zones vergelijken

• Noem altijd beide steden in één zin: een overeenkomst of een verschil.

• Let op ligging, groei en gevolgen.

• Voorbeeld: Guangzhou en Shanghai liggen allebei aan een riviermonding, maar Guangzhou ligt in een zone met meer grote steden.

Dit onderwerp is alleen voor GL/TL (verrijkingsdeel); BB en KB slaan het over. Vergelijken in ruimte. Laat leerlingen een tabel maken met Guangzhou en Shanghai en de rijen ligging, groei, gevolgen. Image credit: Wilfredor / Wikimedia Commons, CC0

Wat is een overeenkomst tussen Guangzhou en Shanghai?

A

Beide liggen in het westen van China

B

Beide liggen aan een riviermonding bij de kust

C

Beide groeien alleen door geboorten

D

Beide hebben geen havens

Beide liggen bij een riviermonding aan de kust. Verwachte fout: denken dat de groei alleen natuurlijk is.

Noem een verschil tussen de stedelijke zones Guangzhou en Shanghai.

Goed: Guangzhou ligt in de Parelrivierdelta in het zuiden, in een zone met meer grote steden zoals Shenzhen, Hongkong en Macau. Shanghai ligt bij de Chang Jiang in het oosten, met één duidelijke kern.

Zhujiang New Town in Guangzhou, 's avonds

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Vraagtype 4: maatregelen waarderen

• Geef bij een maatregel minstens één voordeel en één nadeel.

• Noem de dimensie: natuurlijk, sociaal-economisch of cultureel.

• Voorbeeld: een park maakt de lucht beter (natuurlijk), maar kost woningen of geld (sociaal-economisch).

Dit onderwerp is alleen voor GL/TL (verrijkingsdeel); BB en KB slaan het over. Waarderen is het beoordelen van een maatregel. Een goed antwoord geeft voor en tegen en kiest eventueel een conclusie. Image credit: Shujianyang / Wikimedia Commons, CC0

Een stad bouwt een nieuwe metrolijn. Welk nadeel hoort bij deze maatregel?

A

De lucht in de stad wordt vuiler

B

Er rijden meer auto's op de weg

C

Mensen kunnen minder snel naar hun werk

D

Het kost veel geld en vraagt ruimte

Voordeel van de metro: schoner en sneller. Nadeel: kosten en ruimte. De afleiders keren de voordelen om.

Een gated community scheidt rijk en arm. Geef een voordeel en een nadeel.

Goed: voordeel is veiligheid en rust voor bewoners, nadeel is segregatie en minder open stad. Verwachte fout: alleen een nadeel noemen.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Ligging beschrijven en verklaren

2

Satellietbeelden vergelijken

3

Zones vergelijken

4

Maatregelen waarderen

BEVOLKING EN RUIMTE · MEGASTEDEN

Tips voor op het examen

• Noem bij vergelijken altijd beide steden in één zin.

• Bij verklaren: schrijf oorzaak en gevolg op.

• Bij waarderen: voordeel, nadeel en de dimensie erbij.