Fair Play Omgaan met Conflicten VO

• Maatschappijleer
• Mens & Maatschappij
• +2
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1,2

Introduction

Deze les is een vervolg op de Fair Play workshop van de Anne Frank Stichting. Deze les kun je zelfstandig geven in de klas en gaat in op het thema omgaan met conflicten aan de hand van het Thomas-Kilmann model. Je kunt deze les ook opdelen in twee lessen van 35 minuten per les.

Instructions

VO kerndoelen: 18A, 19A, 19B, 28D   

Leerdoelen: 

• Leerlingen kunnen uitleggen wat een conflict is en kunnen hierbij één of meerdere voorbeelden uit de eigen leefwereld benoemen.
• Leerlingen kunnen conflicten categoriseren naar niveau: van mondiaal tot individueel
• Leerlingen leren dat iedereen anders kan en mag reageren op een conflict.
• Leerlingen kunnen de vijf conflicthanteringsstijlen uit het Thomas-Kilmann model herkennen in voorbeeldsituaties en in eigen woorden beschrijven.
• Leerlingen kunnen benoemen welk effect een gekozen conflicthanteringsstijl kan hebben op de uitkomst van een conflict voor zichzelf en voor de ander (winst/verlies).
• Leerlingen reflecteren op hun eigen handelen in een conflictsituatie aan de hand van een zelfgekozen persoonlijk voorbeeld.

Benodigdheden:

• Fair Play Kaarten-set. Je kunt de set in de bijlage downloaden en printen.
• De opdrachtkaarten voor de groepsopdracht (zie bijlage) + drie enveloppen om de opdrachten in te stoppen
  
  Voor werkvorm optie 1 'Kies je conflictstijl':
• Één (memo)blaadje per leerling
• Stiften in vier verschillende kleuren. Het liefst aansluitend op de kleuren die gebruikt zijn in de les: geel, groen, roze en zwart. 
• De vier conflicthanteringsstijlen uitgeprint om op te hangen in hoeken van de klas.
  
  Voor werkvorm optie 2: ‘Aan de slag met het Thomas-Kilmann model’
• A3 vellen + stiften per groepje van drie leerlingen.

In de bijlagen vind je:

• Docentenhandleiding
• Printdocument: Werkblad Conflicten om je heen
• Printdocument: Fair Play kaarten-set voor de groepsopdracht
• Printdocument: Opdrachtenkaarten voor de groepsopdracht 
• Printdocument: Conflicthanteringsstijlen voor werkvorm 1: 'Kies je conflictstijl'

Worksheets

Printdocument - Fair Play kaarten-set voor de groepsopdracht.pdf

Printdocument - opdrachtkaarten groepsopdracht.pdf

Printdocument - Conflicthanteringsstijlen.pdf

Printdocument - Werkblad Conflicten om je heen VO.pdf

Conflicten

Omgaan met

Fair Play 

Introductieslide

Introduceer de les en het thema van vandaag: omgaan met conflicten. Klik op het vraagteken als jij denkt dat het nodig is om eerst met de klas stil te staan bij wat een conflict is.

Welk conflict herinner je uit
de         workshop?

Terugblik Fair Play workshop
Blik terug op de Fair Play workshop. Waar ging deze workshop over en welke conflicten herinneren leerlingen zich nog? Welke scenario’s uit de game hebben jullie bekeken, waarom was dat een voorbeeld van een conflict?

Tip: Je kunt de tekeningen van de scenario's aanklikken om ze groter te bekijken. Klik op 'i' om terug te lezen waar de conflicten over gaan. 

Groepsopdracht

Let op: Voer de opdracht uit zonder met
elkaar te praten.

Groepsopdracht

Ga verder met een groepsopdracht. Met deze opdracht creëer je op een veilige manier een (kleine) conflictsituatie in de klas. Leerlingen zullen ervaren dat je verschillend op een conflict kunt reageren. In ronde 2 lossen jullie samen de opdrachten op.

Instructie:

1. Verdeel je klas in drie groepen.
2. Deel de enveloppen met opdrachten uit. Elke groep krijgt een opdracht die zo snel mogelijk en in stilte uitgevoerd moet worden. Elke leerlingen krijgt een kaartje met de juiste groepskleur. Je kunt met de timer de tijd bijhouden.
3. Observeer wat er gebeurt, welke conflicthanteringsstijlen zie jij terugkomen bij jouw leerlingen? 

Zie de volgende slide voor het vervolg van de opdracht. 

Groepsopdracht

Let op: Er is een manier om de opdracht zonder conflict uit te voeren! Probeer het opnieuw. Nu mag je wel met elkaar praten.

Ronde 2

Groepsopdracht Ronde 2

Er is een manier om de opdracht zonder conflict uit te voeren. In de tweede ronde mogen de leerlingen wel met elkaar praten.

Tip: Help de leerlingen waar nodig als het hen niet lukt om de opdrachten op te lossen. Je kunt eerst een hint geven om met elkaar te communiceren waardoor ze achter elkaars opdrachten kunnen komen. 

Oplossing: Door alle Fair Play-kaartjes bij het raam, op de grond, in een kring, met het logo omlaag te leggen voltooit iedere groep zijn eigen opdracht.

Nabespreken

Wat zag je gebeuren in de klas?

Was de manier waarop jullie reageerden hetzelfde of verschillend? 

Nabespreken opdracht

Sta met de leerlingen stil bij wat er zojuist is gebeurd.

Instructie:

Vraag leerlingen wat zij zelf in de klas zagen gebeuren. Hoe gingen ze om met het conflict?

Tip: Benoem je eigen observaties. Doe dit neutraal, zonder iemand persoonlijk te benoemen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ik zag sommigen naar anderen toe stappen om samen te werken. Anderen keken vanaf een afstandje toe.

Focus in het gesprek op de verschillende manieren die er zijn om met conflicten om te gaan.

Eens of oneens?

Van een conflict kun je iets leren.

Stelling

Bespreek de stelling, vraag een paar leerlingen naar hun mening

Schrijf op je werkblad per laag één of meerdere voorbeelden van een conflict op.

Conflicten om je heen
Leg uit dat conflicten er altijd zijn geweest en ook altijd zullen blijven en plaatsvinden op verschillende niveaus. Een conflictvrij leven bestaat bijna niet. Elk conflict is anders: de aanleiding verschilt, wie er bij betrokken zijn en hoe de mensen omgaan met het conflict is anders. Je kunt van een conflict ook iets leren (bruggetje naar vorige slide/stelling)

Deel het werkblad uit en laat je leerlingen het werkblad invullen, zie docentenhandleiding voor verdere instructie. Bespreek het werkblad klassikaal na.

Tip 1: klik op het vraagteken om opnieuw te zien wanneer een conflict kan ontstaan.

Tip 2: Bespreek tijdens het klassikaal nabespreken binnen welke lagen je voornamelijk invloed hebt (thuis, school, buurt, vrije tijd).

In welke manier herken je jezelf het meest?

Video

Bekijk de video en geef de leerlingen de volgende kijkopdracht mee: ‘Herken jij de vier verschillende manieren van omgaan met een conflict?'. 

Let op: Zet het geluid aan!

Op welke manieren kun je reageren op een conflict?

Manieren van omgaan met conflict
Herkenden jouw leerlingen in de video de vier manieren van omgaan met een conflict? Leerlingen hebben een conflict ervaren, en verschillende conflicten op hun werkblad ingevuld.

Leg uit dat er verschillende manieren zijn om met een conflict om te gaan. Je kunt ook terug refereren naar de groepsopdracht: wat zagen ze ook alweer gebeuren?

Tip: klik op de pijlen om deze vier manieren (doordrukken, vermijden, toegeven, samenwerken) zichtbaar te maken. Je kunt de manieren in de taal van de groep of met behulp van een voorbeeld verduidelijken, als dat nodig is. Compromis komt later aan bod, maar kun je hier wel al benoemen.

       Luister naar het voorgelezen conflict. 

       Bespreek kort je keuze met elkaar.

       Hoe zou jij reageren?
Loop naar een hoek in de klas en zet een streepje.  

Kies je conflictstijl!

Hoe ga jij om met conflicten?
Leerlingen gaan in deze opdracht ontdekken op welke manier(en) zij het liefst reageren op conflicten. 

Benodigdheden:

• Eén (memo)blaadje per leerling.
• Stiften in vijf verschillende kleuren, voor iedere hoek/plek een andere kleur. 
• In elke hoek van de klas hang je een conflicthanteringsstijl op, zodat leerlingen weten welke hoek bij welke manier hoort. (Zie bijlage). 
• Als je ook het sluiten van een compromis wilt bespreken, kun je daarvoor het midden van het lokaal aanwijzen.

Instructie

1.  Geef iedere leerling een leeg (memo)blaadje.
2. Leg uit dat je straks 5 keer een conflict gaat voorlezen en dat leerlingen dan naar een hoek in het lokaal mogen lopen die past bij hoe zij zouden omgaan met dit conflict. Daar mogen ze dan één streepje zetten met de kleur van die manier. Bijvoorbeeld: Lopen ze naar vermijden dan zetten ze een roze streepje.
3. Benadruk dat er geen goed of fout antwoord is, het gaat erom dat leerlingen inzicht krijgen in hoe zij (het liefst) reageren op conflicten en wat dat betekent voor henzelf maar ook voor de ander waarmee ze een conflict hebben. (winst/verlies)
4. Lees vervolgens één voor één de conflictsituaties voor uit bijlage 2 en laat leerlingen naar de hoek lopen van hun manier van omgaan met conflict. 
5. Na vijf conflicten te hebben voorgelezen kun je leerlingen vragen om naar de plek te lopen van de stijl die ze het meeste hebben gekozen. Zie volgende slide

Tel je streepjes. Welke manier

heb jij het meest gekozen?

Loop naar die hoek van de klas.

Kies je conflictstijl!

Nabespreken

1. Laat leerlingen naar de hoek/manier van omgaan met conflict lopen waarvan ze de meeste streepjes hebben gezet.
2. Analyseer samen met de klas welke manieren van omgaan met conflicten het meest zijn gekozen. Wat betekent dit voor de klas? Bijvoorbeeld: als veel leerlingen kiezen voor doordrukken, wat kan dat tot gevolg hebben wanneer er een conflict speelt in deze klas?

Aan de slag met het Thomas-Kilmann Model

Kies een conflict.

Teken het model na.

Beschrijf per stijl:

• Hoe iemand zich gedraagt.
  
• Wie 'wint' en wie 'verliest'.  

Bespreek na. 

Aan de slag met het Thomas-Kilmann Model

Leerlingen gaan in groepjes aan de slag met een opdracht waarbij zij het model leren begrijpen.

Benodigdheden:

A3 vellen en een aantal stiften per groepje

Instructie:

1. Verdeel de klas in groepjes van drie.
2. Geef ieder groepje een A3-vel en stiften.
3. Bespreek het model kort klassikaal na. Sta extra stil bij het sluiten van een een compromis. Leg uit dat je hierbij allebei deels wint en deels verliest.
4. Benoem ook de twee assen op deze slide: Denken aan de ander (x-as) en denken aan jezelf (y-as).
5. Kies samen met je klas één van de drie conflicten op deze slide uit, waarvoor ze het model moeten uitwerken op hun A3-vel. Druk op de plusjes om de conflicten tevoorschijn te halen.
6. Per groep tekenen de leerlingen op een leeg A3 vel het model grofweg na. En vullen daarna per manier in: hoe iemand zich gedraagt en wie er wint en verliest.
7. Loop rond om leerlingen te helpen bij het natekenen en invullen van het model
8. Bespreek de opdracht na.  Klik op het pijltje naast punt 4 op deze slide, om per stijl te zien wie er wint en wie er verliest. Leg uit dat er niet één goede manier is om met een conflict om te gaan, maar dat iedere stijl zijn voor- en nadelen heeft. 

Welk conflict heb jij meegemaakt?

Ervaringen uitwisselen

Als laatste opdracht denken leerlingen na over een conflictsituatie die zij zelf hebben meegemaakt.

Benodigdheden:

• Achterkant werkblad conflicten om je heen.

Instructie:
Laat leerlingen eerst individueel het blad invullen en daarna in tweetallen hun antwoorden uitwisselen. Bespreek vervolgens klassikaal na. Hoe hebben de leerlingen de les ervaren? Wat hebben zij geleerd?

Wil je leren wat vooroordelen en aannames zijn?

Ga naar www.storiesthatmove.org 

leerpad Zien & zijn

Nog meer leren?
Een mogelijk vervolg op deze les is Leerpad 1: Zien & zijn uit de Stories that Move toolbox.

In les 1.1 Wat zie ik? onderzoeken leerlingen hoe aannames werken. 

Neem een kijkje op  www.storiesthatmove.org en maak een gratis account aan. Met een account heb je toegang tot alle video’s en werkvormen van Stories that Move.