De opkomst van Hitler
Van oorlog naar oorlog
De opkomst van Hitler
Lesson duration is: 120 minIntroduction
Items in this lesson
Van oorlog naar oorlog
De opkomst van Hitler
Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Saga
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen waarom en op welke manier Adolf Hitler in Duitsland aan de macht kwam.
Wat weet jij eigenlijk van Adolf Hitler?
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog (1)
Eerste democratie in Duitsland: Republiek van Weimar (1919)
Verlies van de oorlog komt hard aan, zowel emotioneel als economisch.
De herstelbetalingen zijn niet op te brengen door de regering, en de inflatie is groot.
Bezetting van het Ruhrgebied
1923-1924
Omdat Duitsland de herstelbetalingen niet meer kan opbrengen, bezetten Franse troepen het Ruhrgebied om Duitsland te dwingen tot betalen.
Dit was toegestaan volgens het Verdrag van Versailles.
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog (2)
Het vertrouwen in de republiek (democratie) is laag.
Verschillende groepen (extreemlinks/extreemrechts proberen de macht te grijpen (staatsgreep) en er is veel politiek geweld (o.a. moorden op politici)
Hitler's jonge jaren (1)
Adolf Hitler wordt in 1889 geboren in Braunau am Inn (Oostenrijk-Hongarije)
Hij vertrekt op 17-jarige leeftijd naar Wenen, om daar een 'beroemde kunstenaar' te worden. Dit mislukt, hoewel hij zeker tekentalent had.
Hitler's jonge jaren (2)
Hij is op dat moment nog geen antisemiet (jodenhater). Hij raakt echter steeds meer onder de indruk van de antisemtische burgemeester van Wenen.
Rond 1913 vertrekt hij naar München in Duitsland, omdat hij teleurgesteld is in Oostenrijk-Hongarije
Hitler's jonge jaren (3)
Als Oostenrijk gaat hij vrijwillig het Duitse leger in als de Eerste Wereldoorlog begint.
Hij is niet zo'n beste soldaat. Alle 'heldendaden', die hij zelf heeft beschreven, blijken onzin te zijn: hij was een koerier die zelden aan het front te vinden was.
Hitler's jonge jaren (4)
In oktober 1918 raakt hij in België bij een mosterdgas-aanval gewond, en is hij drie maanden blind. De overgave van het Duitse leger hoort hij in het ziekenhuis
Hitler kan het moeilijk bevatten. Voor hem kwam het verlies niet door de soldaten, maar door het verraad van Joden en communisten (Dolkstootlegende)
Hitler in de politiek (1)
Hitler moet in dienst van het leger onderzoeken of de vele kleine politieke groepen in Duitsland een bedreiging zijn voor de Republiek van Weimar.
Dit waren vaak nationalistische en zeer teleurgestelde Duitsers.
Bij één van de partijen (DAP) sluit hij zich uiteindelijk aan.
Hitler in de politiek (2)
Hitler blijkt een talent te hebben voor het houden van toespraken. Deze toespraken worden gehouden in bierkelders.
Binnen de partij, inmiddels omgedoopt tot NSDAP (Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij), neemt Hitler steeds meer de rol van leider op zich.
Hitler in de politiek (3)
Hitler's ideeën zijn al die tijd vrijwel niet veranderd:
Verdrag van Versailles is slecht
Het land is overgenomen door een buitenlandse bezetter (Frankrijk)
Het is allemaal de schuld van Joden en Communisten
Duitsland heeft Lebensraum (levensruimte nodig)
Er moet één sterke leider komen
Hitler in de politiek (4)
Hitler bewonderde de fascistische (=extreemrechts) leider van Italië, Mussolini, die in 1922 met de Mars op Rome de macht had gegrepen.
Hitler vond dat de tijd was gekomen voor een Mars op München (en zelfs Berlijn): een staatsgreep om de zwakke regering af te zetten.
Bierkellerputsch
1923
Hitler's mislukte staatsgreep (putsch) in München.
Hij wordt gearresteerd en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 5 jaar.
Hitler wordt vrijgelaten
1924
Hitler hoeft uiteindelijk slechts 9 maanden
van zijn straf uit te zitten in de Landsberg-gevangenis
Mein Kampf
1925
Hitler gebruikte zijn tijd in de gevangenis om zijn boek 'Mein Kampf' te schrijven.
Een slecht geschreven en bij elkaar gefantaseerd boek, met vage hersenspinsels...tenminste: toen nog wel...
Duitsland
1924-1929
Politiek en economisch gaat het beter met het land
Duitsland is in 1926 lid van de Volkenbond geworden
De Amerikanen steunen de Duitse economie met het Dawesplan
Mensen hebben weer vertrouwen en lijken Hitler te zijn vergeten...
Crisis in de wereld
vanaf 1929
Door overproductie van fabrieken, veel kopen op afbetaling en teveel vertrouwen in aandelenhandel, klapt de Amerikaanse economie in elkaar.
Landen die veel met de VS handelen, worden de crisis mee in gesleept...
En Hitler?
Die zegt hetzelfde als altijd: het is de schuld van het Verdrag van Versailles, joden, communisten, enz.
Hitler had na de mislukte staatsgreep besloten om alleen nog via verkiezingen aan de macht te komen...
...en mensen stemmen massaal op hem!
Hitler wordt kanselier
30 januari 1933
Na de verkiezingen van november 1932, waarbij de NSDAP de grootste werd, wordt het land vrijwel onbestuurbaar
Andere partijen (en de president) kunnen niet meer om Hitler heen:
hij wordt kanselier (minister-president).
Video
Histoclips: Hoe kwam Hitler aan de macht?
Na de Eerste Wereldoorlog verloren veel Duitse burgers het vertrouwen in hun regering. Kies de antwoorden die uitleggen hoe dat komt.
De regering had het voor Duitsland vernederende Verdrag van Versailles getekend. Veel Duitse burgers waren daar kwaad om.
De regering legde de bevolking erg strenge wetten op. Toen Duitsland nog een keizer had, had de bevolking veel meer vrijheid.
De regering had de Republiek van Weimar veroverd. Dat was volgens veel Duitsers onverstandig, omdat het waarschijnlijk tot wraak van de geallieerden zou leiden.
De regering nam weinig effectieve maatregelen tegen de economische crisis.
Waarom werd Duitsland extra zwaar getroffen door de wereldwijde economische crisis?
Het Dawesplan werd stopgezet.
Duitsland had geld uitgeleend aan andere landen om de economie weer op te bouwen.
Hitler had enorme schulden gemaakt om het leger weer op te bouwen.
De Amerikaanse president had opdracht gegeven om alle Duitse producten uit Amerikaanse winkels te halen.
Een vrouw laat haar kachel branden op papiergeld. Waar en wanneer is deze foto gemaakt?
in de Verenigde Staten, kort na de beurskrach van 1929
in Duitsland, tussen 1921 en 1924, toen de inflatie extreem hoog was
in Italië, kort nadat Mussolini aan de macht kwam.
in de Republiek van Weimar, direct nadat de keizer naar Nederland was gevlucht
Begrippen uit deze les
herstelbetalingen
staatsgreep (putsch)
communisme (extreemlinks)
fascisme (extreemrechts)
Mein Kampf
Dawes-plan
Beurskrach
Personen uit deze les
Benito Mussolini
Adolf Hitler
Jaartallen uit deze les
1923: mislukte staatsgreep van Hitler
1925: Mein Kampf verschijnt
1929: Beurskrach op Wallstreet: begin wereldcrisis
1933: Hitler wordt minister-president
Schrijf 3 dingen op
die je deze les hebt geleerd
Stel 1 vraag over iets dat je
deze les nog niet zo goed hebt begrepen