Gedrag
Learning objective
Gedrag
Learning objective
Wat weten jullie al?
Wat is stereotiep gedrag
Kunstmatige omgeving (stal, dierentuin, hok)
Verveling of stress (niet kunnen uitvoeren van natuurlijk gedrag)
Constante prikkels en onrust (tikken op ruiten, gillende kinderen)
Gebrek aan uitdaging (verrijking, speeltjes)
Herhaalde bewegingen zonder doel
Locomotorisch gedrag
herhaald lichaamsdeel bewegen
kauw/bijtgedrag
overgrooming
Soorten
Oorzaken
Stereotiep gedrag
Dier loopt of beweegt in hetzelfde patroon
ijsberen
rondjes draaien
Dier maakt herhalende bewegingen met een deel van het lichaam
weven
tanden knarsen
Herhaald lichaamsdeel bewegen
Locomotorisch gedrag
Slide titel
Kauw/bijtgedrag
Dier wat zichzelf te veel verzorgt
veren plukken
kaal likken
Overgrooming
Dier bijt of kauwt op dingen die geen voedsel zijn zonder doel
lucht happen
tralies knagen
Verrijking
Voedselverrijking
Omgevingsverrijking
Sensorische verrijking
Sociale verrijking
Cognitieve verrijking
Geef een voorbeeld van verrijking
Voedselverrijking
Hond
snuffelmat
voerpuzzel
Konijn
groenten verstoppen in hooi
kartonnen doos met eten
Dierentuin dier
voedsel verspreiden over verblijf
eten verstoppen op hoge plekken/minder makkelijk te bereiken plekken
Voorbeelden
Voedsel aanbieden op een andere en uitdagende manier
Doel: dier moet zoeken, nadenken en werken zoals in de natuur
Wat houdt het in
Omgevingsverrijking
Fysieke omgeving wordt zo ingericht dat het dier natuurlijk gedrag kan vertonen (klimmen, graven, verstoppen, etc.)
Doel: stimuleren van natuurlijk gedrag
Katten
krabpalen
hoge ligplekken
Knaagdieren
huisjes
tunnels
Apen
klimconstructies
touwen
Voorbeelden
Wat houdt het in
Sensorische verrijking
Dier krijgt nieuwe geuren, geluiden, smaken of visuele prikkels aangeboden
Doel: zintuigen activeren
Hond
geuren zoals munt of lavendel
onbekende geluiden op lage intensiteit
Kat
kattenkruid
valeriaan
Roofdieren
geursporen van kruiden
geuren van andere dieren
Wat houdt het in
Voorbeelden
Sociale verrijking
Konijn
in koppels houden
Paarden
in kuddes op de weide
in duo's in paddock
Papegaaien
contact met andere papegaaien
veel interactie met verzorger
Wat houdt het in
Dier krijgt contact met soortgenoten en (als mogelijk) met mensen
Doel: sociale behoefte vervullen, stress verminderen
Kolom titel
Cognitieve verrijking
Wat houdt het in
Voorbeelden
Hond
clickertraining
trucjes leren
Papegaai
puzzels
Knaagdieren
labyrinten
nieuwe nestmaterialen
Dier moet nadenken, problemen oplossen of leren
Doel: mentale uitdaging, voorkomen van verveling
Verband
Kan stereotiep gedrag verminderen omdat het frustratie wegneemt
Zorgt dat het dier meer prikkels ervaart
Zorgt voor de aanmaak van 4 stoffen
Stoffen
Direct te maken met plezier en motivatie
"Beloningsstof"
Zorgt dat dieren zich blij en gemotiveerd voelen
Komt vrij omdat dier bezig is met iets leuks
Dopamine
"Kalm knop"
Laat een dier veilig en ontspannen voelen
Vermindert stress bij dieren
Serotonine
Stoffen
Endorfine
Oxytocine
"Geluksstof"
Ontstaat bij fijne activiteiten (spelen, bewegen)
Natuurlijke pijnstiller
"Love hormoon"
Zorgt voor binding, rust en geluk bij interactie
Stress verlagend
Cruciaal bij voortplanting
Opdracht - 20 min.
In duo's
Kies een dier. Bedenk verrijking voor dit dier:
Welk natuurlijk gedrag stimuleert het?
Welk stereotiep gedrag helpt het voorkomen?
Hoe werkt het?
Van welk materiaal wordt het gemaakt?