§8.3 Woordformules (leerjaar 1)

• New lesson editor
• Wiskunde
• Middelbare school
• vmbo t

Introduction

Leerlingen lezen woordformules zoals prijs = aantal · stukprijs en kosten = vast bedrag + prijs per km · km en rekenen er mee. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 1, hoofdstuk 8 Formules, paragraaf 8.3. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

8

Formules

Paragraaf 8.3

Woordformules

Hoe reken je uit wat vijf pizza's kosten of wat een taxirit kost? Met een regel in woorden: een woordformule.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 8 Formules, paragraaf 8.3 Woordformules. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

8.3  Woordformules

Leerdoelen

8.3.1

Je kunt een woordformule lezen en gebruiken.

8.3.2

Je kunt getallen invullen in een woordformule en de uitkomst berekenen.

8.3.3

Je kunt twee prijzen met een woordformule vergelijken.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Startvraag

Pizza's bestellen

Een pizza kost 8 euro. Je bestelt er 5.

Hoeveel betaal je in totaal?

A

13 euro

B

85 euro

C

40 euro

D

1,60 euro

Laat stemmen. 5 · 8 = 40. Wie 13 kiest, telt op in plaats van te vermenigvuldigen; wie 1,60 kiest, deelt 8 door 5. 85 komt van de cijfers naast elkaar zetten.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Een regel in woorden

Een woordformule zegt in woorden hoe je iets uitrekent.

prijs = aantal · stukprijs

Vul je de getallen in, dan rekent de formule voor je.

• aantal: 5 pizza's

• stukprijs: 8 euro

• prijs = 5 · 8 = 40 euro

Laat de leerlingen de tabel naast de formule leggen: bij 4 pizza's staat 32 euro, dus 4 · 8. Vraag waarom het getal bij elke pizza 8 erbij gaat: dat is de stukprijs. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Twee soorten woordformules

Veel prijsregels vallen in een van deze twee soorten.

Alleen keer

prijs = aantal · stukprijs. Elk stuk kost evenveel en je betaalt niets extra.

Vast bedrag erbij

kosten = instap + prijs per km · km. Eerst betaal je een vast bedrag, daarna per km.

Laat leerlingen voorbeelden bedenken. Alleen keer: kaartjes, snoep, fruit. Vast bedrag erbij: taxi, sportschool met inschrijfgeld, abonnement met startkosten. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Voorbeeldopdracht 1

Een taxirit kost 3 euro instap plus 2 euro per km. Wat kost een rit van 6 km?

gegeven

instap: 3 euro

prijs per km: 2 euro

afstand: 6 km

uitwerking

kosten = instap + prijs per km · km

kosten = 3 + 2 · 6 = 3 + 12 = 15

antwoord

De rit kost 15 euro

Eerst vermenigvuldigen, dan optellen. Wie (3 + 2) · 6 = 30 uitrekent, telt eerst op. De tabel helpt: elke 2 km komt er 4 euro bij, dus 11 + 4 = 15. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Opdrachten Kennis

1

Je betaalt 10 euro vast en 3 euro per uur. Welke woordformule klopt?

A

kosten = 10 · 3 · uren

B

kosten = 3 + 10 · uren

C

kosten = 13 · uren

D

kosten = 10 + 3 · uren

Het vaste bedrag komt los te staan, het bedrag per uur vermenigvuldig je met het aantal uren. Optie B verwisselt vast en per uur; C telt ze bij elkaar en vermenigvuldigt alles; A laat het vaste bedrag meegroeien.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Opdrachten Toepassing

2

Inschrijfgeld 20 euro, daarna 12 euro per maand. Wat betaal je in totaal na 5 maanden?

Totaal = 20 + 12 · 5 = 20 + 60 = 80 euro. Wie 85 antwoordt, telt 20 + 12 + 5. Wie 160 antwoordt, rekent (20 + 12) · 5. Doorvragen: wat kost een jaar? (20 + 12 · 12 = 164). Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de getallen in.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Opdrachten Toepassing

3

Bij 7 stuks van 3 euro is prijs = 7 · 3 = 21 euro.

Een rit: kosten = 4 + 2 · 5 = 14 euro.

7

3

21

14

10

30

Bij de tweede regel zijn de typische fouten 4 + 2 = 6 en dan 6 · 5 = 30, of 2 · 5 = 10 zonder de 4. Vraag leerlingen te zeggen welk stuk eerst moet.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Opdrachten Toepassing

★ 4

Taxi A: 3 euro + 2 euro per km. Taxi B: 5 euro + 1 euro per km. Hoeveel duurder is A dan B bij 10 km?

A

8 euro

B

2 euro

C

15 euro

D

23 euro

A: 3 + 2 · 10 = 23 euro. B: 5 + 1 · 10 = 15 euro. Verschil 8 euro. Wie 2 kiest, kijkt alleen naar het vaste bedrag; 15 en 23 zijn de prijzen zelf. Doorvragen: bij hoeveel km kosten ze evenveel? (bij 2 km: 7 en 7).

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Opdrachten Kennis

5

Reken een woordformule uit in de goede volgorde.

1

Lees de woordformule

2

Tel het vaste bedrag erbij op

3

Reken eerst het vermenigvuldigen uit

4

Vul de getallen in

De rekenvolgorde is hetzelfde als altijd: eerst vermenigvuldigen, dan optellen. Veel leerlingen tellen het vaste bedrag te vroeg op.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

V E R D E R K I J K E R

Abonnement of los?

Een streamingdienst kost 9 euro per maand. Een film los kijken kost 4 euro. Vanaf hoeveel films per maand is het abonnement goedkoper? Probeer het met een tabel: 2 films = 8 euro, 3 films = 12 euro.

Bij 2 films is los kijken goedkoper (8 euro), bij 3 films het abonnement (12 tegen 9). Laat leerlingen zelf een situatie uit hun eigen leven bedenken waar de keuze afhangt van het gebruik. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.3

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

8.3.1 Woordformule lezen en gebruiken

2

8.3.2 Getallen invullen en uitrekenen

3

8.3.3 Prijzen vergelijken

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

8.3

Klik hier

voor meer kant-en-klare themalessen

Image credit: LessonUp