De Reformatie – De kerk valt uiteen

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

Les 1 en 2

"De Kerk valt uiteen"

Oorzaak en Gevolg

Introductie oorzaak - gevolg

• Leerdoel: Je weet wat oorzaak en gevolg betekent en je kunt hiervan een voorbeeld geven.

• Oorzaak = de reden waarom iets gebeurt.

• Gevolg = wat er daarna gebeurt, door die oorzaak.

• Je komt te laat (gevolg), omdat je je verslapen hebt (oorzaak).

• Je vergat je huiswerk te maken (oorzaak), en je moest het nablijven (gevolg).

• Er lag water op de vloer (oorzaak), en je gleed uit (gevolg).

• Je hebt niet geleerd voor je proefwerk (oorzaak) en je krijgt een onvoldoende (gevolg).

Geef nu zelf een voorbeeld van oorzaak en gevolg. Geef duidelijk aan wat de oorzaak en het gevolg is.

Learning objective

Tijd van hervormers en ontdekkers (1500 - 1600)

Vroegmoderne tijd (1500 - 1800)

De Reformatie – De kerk valt uiteen

• Aan het einde van de les kun je uitleggen waarom mensen kritiek hadden op de katholieke kerk.

• Je kunt een paar belangrijke oorzaken van de Reformatie benoemen.

• Je begrijpt dat boekdrukkunst belangrijk was in het verspreiden van ideeën. Aan het einde van de les oefen je met oorzaak-gevolg-denken.

• Kenmerkende aspecten: 1. de Reformatie en de afsplitsing van de christelijke kerk; 2. het veranderende mens- en wereldbeeld

Wat als je in Rusland woont en je hebt kritiek op Poetin via social media.

Wat denk je dat er dan met je gebeurt ?

Wat weet je al over de Reformatie?

Kritiek op de katholieke kerk

Reformatie = Hervorming van de kerk. Sommige mensen, zoals Luther, wilden de katholieke kerk veranderen (gevolg) omdat ze het niet eens waren met hoe de kerk toen werkte (oorzaak).

Oorzaken van de Reformatie =

• Verkoop van aflaten / bouw van de Sint Pieter

• Morele en financiële misstanden

Gevolgen:

• De roep om verandering

• Mensen willen zelf de Bijbel lezen

Luther uit de kerk

• Brief aan de paus (kritiek) (oorzaak)

• Maakte de 95 stellingen bekend

• Kritiek op aflaten en kerkelijke macht (alleen door geloof kom je in de hemel -> niet door aflaat)

• Door kritiek Luther vogelvrij = iedereen mag hem doden (gevolg)

• Kreeg bescherming van Frederik van Saksen (gevolg)

• Vertaalde Bijbel in Duits

• Bijbel snel verspreid (gevolg) nieuwe uitvinding -> boekdrukkunst (oorzaak)

95-stellingen-van-Luther.pdf

De boekdrukkunst

• Verspreiding van ideeën

• Ideeën die de kerk niet wilde

• (De enige waarheid was van God (paus en keizer Karel V)

• Mogelijkheid om boeken snel en goedkoop te drukken

• Versterkte de impact van Luthers boodschappen

Differentiatieopdrachten

(keuze uit 3 niveaus)

⭐ 1 ster – Basis

Oorzaak en gevolg invulschema

• Je vult een vullen een schema in op je werkblad die is uitgedeeld

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Kijk dan vooral naar je leerdoelen

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

De kerk valt uiteen

Schrijf drie dingen op die je nog weet van de vorige les.

Leg uit wat een oorzaak is en leg uit wat een gevolg is.

Katholieken en protestanten

• Rooms-katholieke kerk was de baas in Europa

• Anders geloven(oorzaak) = problemen met de kerk = meestal dood - boek- en protestantverbrandingen (gevolg)

• Steeds meer protest tegen de kerk (gevolg) - protestanten

• Kerk hernieuwen = Hervorming / Reformatie

• Vereren geen heiligen, hebben geen priesters

• Hebben gekozen dominee/predikant

• Veel mensen volgers van Johannes Calvijn

• Zijn ook protestanten, maar noemen zich calvinisten

• Kritische katholiek: Desiderius Erasmus van Rotterdam

Godsdienstoorlogen

• Door Hervormingen (oorzaak) oorlog tussen katholieken en protestanten (gevolg)

• Karel V - protestanten zijn ketters - moeten bekeren of dood

• Oorlogen in Duitsland - Nederland was van Karel V -> honderden mensen met hun boeken verbrand

Renaissance

• Letterlijke betekenis: Opnieuw geboren worden (wedergeboren)

• In deze tijd (vanaf 1500) gingen mensen opnieuw kijken naar de ideeën en kunst van de Grieken en Romeinen.

• Ze kregen meer interesse in de mens, de natuur en wetenschap.

• In de Renaissance gingen mensen anders denken. Niet alleen God stond centraal, maar ook de mens zelf. Kunstenaars en denkers wilden dingen zelf ontdekken, onderzoeken en uitproberen.

⭐⭐ 2 sterren

Stripverhaal

• Maak een strip van het verhaal op je werkblad:.

  • Gebruik het stappenplan die op je werkblad staan.

  • Je maakt de opdracht op je werkblad.

⭐⭐⭐ 3 sterren

Tijdlijn De Renaissance – Oorzaak en Gevolg

• Op je werkblad maak je een tijdlijn waarin je de volgende gebeurtenissen plaatst. Teken bij elke gebeurtenis een pijltje van oorzaak naar gevolg. Gebruik de jaartallen en schrijf er in je eigen woorden bij wat er gebeurde. Maak daarbij ook een kleine tekening per gebeurtenis.
  
  

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.