Bouwsteen 5 - Hoofd- en bijzaken

Bouwsteen 5 - Hoofd- en bijzaken

1 / 10
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMBOStudiejaar 1-3

This lesson contains 10 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Bouwsteen 5 - Hoofd- en bijzaken

Theorie Hoofd- en bijzaken – Lezen


Hoofdzaken 1/3


Naast de hoofdgedachte bevat een tekst nog meer belangrijke informatie die te maken heeft met het onderwerp van de tekst. Dit noemen we hoofdzaken.


Hoofdzaken vind je vaak terug op voorkeursplaatsen:

  • de titel;

  • de inleiding;

  • het slot;

  • de eerste, tweede of laatste zin van een alinea.

De kernzin bevat de belangrijkste informatie van een alinea. Vaak is dit de eerste of de laatste zin van de alinea. Soms heeft een alinea twee kernzinnen.


Bijzaken 2/3


Hoofdzaken worden in de tekst ondersteund door bijzaken. Bijzaken maken een tekst vaak duidelijker én leuker. Zonder bijzaken is het een stuk lastiger om je als lezer iets voor te stellen bij de hoofdzaken uit de tekst.


Enkele voorbeelden van bijzaken zijn:

  • voorbeelden;

  • details, zoals cijfers;

  • extra uitleg of een toelichting;

  • een citaat of persoonlijk verhaal.

3/3


In betogende teksten zijn het standpunt en de argumenten hoofdzaken. Soms worden argumenten extra ondersteund. Die onderbouwing vormt een bijzaak.

Signaalwoorden kunnen soms helpen bij het bepalen van hoofd- en bijzaken. Signaalwoorden als bijvoorbeeld en zoals geven aan dat er een bijzaak volgt, terwijl na signaalwoorden als dus en kortom juist vaak de kern, de hoofdzaak volgt.

Bij langere online teksten staan de hoofdzaken vaak bovenaan. Deze keuze wordt gemaakt omdat veel lezers niet de hele tekst lezen of alleen gericht (zoekend) lezen. Hoe verder je leest, hoe meer het om bijzaken gaat.

Waar vind je vaak hoofdzaken in een tekst?

A

In de titel, inleiding, slot, en eerste, tweede of laatste zin van een alinea

B

Alleen in de titel en slot

C

In de details en voorbeelden

D

Alleen in de eerste zin van een alinea


Wat is het doel van bijzaken in een tekst?

A

Om de tekst korter te maken

B

Om de tekst duidelijker en leuker te maken

C

Om de hoofdgedachte te vervangen

D

Om de lezer te verwarren

Welke van de volgende opties is een voorbeeld van een bijzaak?

A

De hoofdgedachte

B

De titel

C

Een citaat of persoonlijk verhaal

D

De inleiding

Wat zijn de hoofdzaken in een betogende tekst?

A

De signaalwoorden en de onderbouwing

B

Het standpunt en de argumenten

C

De bijzaak en de kern

D

De lezers en de tekststructuur

Welke signaalwoorden geven vaak aan dat er een hoofdzaak volgt?

A

Bijvoorbeeld en zoals

B

Omdat en hoewel

C

Dus en kortom

D

En en of

Einde