VEI M4 12.1 Enzymen 2023 2024

1 / 46
next
Slide 1: Slide
BiologieMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 4

This lesson contains 46 slides, with interactive quizzes, text slides and 3 videos.

time-iconLesson duration is: 50 min

Items in this lesson

Slide 1 - Slide

Thema 12
Voeding en vertering
 

Slide 2 - Slide

Slide 3 - Slide

§1: Enzymen
Hallo allemaal! Ga lekker zitten en leg vast op je tafel klaar:
  1. Biologieboek 4B
  2. Pen
  3. Schrift
  4. Gesloten laptop

Slide 4 - Slide

Planning
  • Planning tot de meivakantie bespreken
  • Introductie leerdoelen
  • Uitleg
  • Zelfstandig werken
  • Afsluiting

Slide 5 - Slide

Leerdoelen
  • Je kunt de werking van enzymen beschrijven

  • Je kunt beschrijven welke rol bacteriën en schimmels spelen bij de voedselproductie en bij voedselbederf

  • Je kunt manieren kunnen noemen waarop voedsel kan worden geconserveerd

Slide 6 - Slide

Slide 7 - Video

Begrippen 12.1 Enzymen
conserveermiddel     Stof die een voedingsmiddel langer houdbaar maakt.
conserveren                 Voedsel langer houdbaar maken.
enzym                              Eiwit dat reacties versnelt zonder zelf te worden verbruikt.
enzymactiviteit            Snelheid waarmee een enzym een reactie versnelt.
optimumkromme       Diagram van de enzymactiviteit met een minimum, een optimum en een maximum. 
optimumtemperatuur   Temperatuur waarbij de enzymactiviteit optimaal (het snelst) is.
pasteuriseren              Een product gedurende korte tijd verhitten tot 72 °C.
pH                                     Een lage pH betekent een hoge zuurgraad.
steriliseren                   Een product verhitten tot 130–140 °C.
voedselinfectie          Besmetting door ziekmakende bacteriën of schimmels in het voedsel.
voedselvergiftiging  Vergiftiging door giftige stoffen in het voedsel, die vrijkomen bij de afbraak door bacteriën en schimmels.
zuurgraad                     Geeft aan of een stof zuur (pH < 7), neutraal (pH = 7) of basisch (pH > 7) is.


Slide 8 - Slide

Wat doen schimmels en bacteriën (reducenten) in de natuur?
A
Ze doen helemaal niets
B
Ze eten van de planten
C
Ze breken de dode resten van planten en dieren af

Slide 9 - Quiz

Hoe kun je voorkomen dat bacteriën en schimmels voedsel gaan bederven?

Slide 10 - Mind map

Kunnen schimmels en bacteriën ook nuttig zijn? Leg uit!

Slide 11 - Open question

Opdracht:
Maak een samenvatting/overzicht over de werking van enzymen (5 minuten)

Slide 12 - Slide

Enzymen
  • Enzymen zijn eiwitten die een reactie versnellen 
  • de stofwisselingsprocessen: fotosynthese, verbranding, assimilatie
  • Enzymen worden niet verbruikt
  • Enzymen werken specifiek: één enzym versnelt één bepaald proces (van één stof)

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Video

Enzymactiviteit
De snelheid waarmee een enzym een reactie versnelt = de enzymactiviteit.

Enzymactiviteit is afhankelijk van:
- temperatuur
- zuurtegraad 

Slide 15 - Slide

Blz. 14 in je B-Boek
Maak nu opdracht 1
timer
4:00

Slide 16 - Slide

  • De optimum temperatuur voor spijsvertering in de mens ligt rond 37 graden Celsius.

  • Beneden minimum temperatuur: geen enzymactiviteit, tijdelijk onwerkzaam.
  • Boven maximum temperatuur: geen enzymactiviteit, voorgoed onwerkzaam.

Slide 17 - Slide

Welk enzym vertoont de grootste enzymactiviteit bij 30 graden Celsius?
A
x (rood)
B
y (groen
C
z (paars)
D
ze zijn allemaal gelijk

Slide 18 - Quiz

Wat verwacht je van de enzymactiviteit bij een koorts temperatuur en waarom?
A
De enzymactiviteit neemt af, de enzymen vallen uit elkaar
B
De enzymactiviteit neemt toe, de enzymen vallen uit elkaar
C
De enzymactiviteit neemt af, de pH is te laag
D
De enzymactiviteit neemt af, de pH is te hoog

Slide 19 - Quiz

Werking van een enzym
1. Dit enzym werkt als een schaar.
Zo werken de enzymen bij de spijsvertering, de voedingsstoffen worden zo klein gemaakt dat ze door de darmwand heen in het bloed kunnen worden opgenomen (= spijsvertering)

Zo werken enzymen bijvoorbeeld als er glucose wordt gemaakt in de bladgroenkorrels d.m.v. fotosynthese. Koolstofdioxide en water worden samengevoegd tot glucose met behulp van energie.

Slide 20 - Slide

Verteringssappen
  • Vertering gebeurt met verteringssappen
  • Die verteringssappen worden gemaakt in de verteringsklieren
  • Verteringssappen bevatten enzymen


Slide 21 - Slide

Maak nu opdracht 2
timer
4:00

Slide 22 - Slide

Voedselbederf
  • Ons voedsel bestaat grotendeels uit dode resten van organismen.
  •   Schimmels en bacteriën breken dode resten van organismen af.
  • Enzymen in schimmels en bacteriën versnellen dit proces. 

Bij optimale omstandigheden (warm, vochtig) gaat dit het snelst.
Je voedsel bederft dan.

Slide 23 - Slide

Schimmels en bacteriën: soms schadelijk
  • Kunnen voedselbederf veroorzaken.
  • Voedselvergiftiging: ontstaat vaak door het eten van voedsel dat met bacteriën is besmet, bijv. Salmonella.


Slide 24 - Slide

Levensvoorwaarden micro-organismen
Voorkomen voedselbederf
(Conserveren)
  • Water
  • Zuurstof
  • Temperatuur
  • Maak de omstandigheden voor bacteriën en schimmels ongunstig:
  • Lage temperatuur
  • Droge omgeving
  • Zuurgraad (pH) veranderen

Slide 25 - Slide

Voedsel conserveren
Betekenis conserveren: Verduurzamen,  in goede conditie bewaren.
Omstandigheden voor bacteriën en schimmels ongunstig gemaakt.
Manieren om te conserveren:
  1. Invriezen
  2. Pasteuriseren
  3. Steriliseren
  4. Vacuüm verpakken
  5. Drogen
  6. Toevoegen van conserveermiddelen

Slide 26 - Slide

CONSERVEREN
Manier van conserveren
Wat is het?
Wat doet het?
1A   Koel bewaren
+/- 4 graden celcius 
Enzymen tijdelijk niet werkbaar
1B   Invriezen
- 18 graden celcius 
Enzymen langer niet werkbaar, nog langer houdbaar.  
2     Pasteuriseren
tot 72*c verhitten
Groot deel bacteriën/schimmels dood, maar niet allen. 
3     Steriliseren
130*c-140*c verhitten
Enzymen werken niet meer, smaak veranderd. Lang houdbaar.
4     Drogen
Al het water onttrekken
Schimmels/Bacteriën hebben water nodig om te leven. 
5A   Inblikken
Eerst verhitten dan luchtdicht verpakken.
Schimmels/Bacteriën hebben lucht nodig om te leven. 
5B   Vacuüm verpakken
Alle lucht uit verpakking zuigen
Schimmels/Bacteriën hebben lucht nodig om te leven. 
6A    Natuurlijk conserveermiddel
Suiker, Zout en Zuur
Schimmels/Bacteriën kunnen niet goed meer leven.
Suiker: haalt vocht weg uit schimmels/bacteriën. 
Zout:  haalt vocht uit alles.  
Zuurgraad: Enzymen niet werkbaar. 

Slide 27 - Slide

Verse melk
  •  Pasteuriseren


  • de melk wordt verhit tot 72 graden
  • veel micro-organismen gaan dood

Slide 28 - Slide

Wijn en bier
  • Alcohol


  • Door de alcohol worden micro-organismen gedood

Slide 29 - Slide

Lang houdbare melk


  • Steriliseren


  • de melk wordt een tijdje verhit op 130-140 graden
  • alle micro-organismen gaan dood


Slide 30 - Slide

zilveruitjes
  • Zuur


  • Te zuur voor de micro-organismen om in te leven

Slide 31 - Slide

blikje ananas
  • Suiker


  • Te veel suiker voor de micro-organismen om in te leven

Slide 32 - Slide

Koffie
  • Vacuum


  • Er is geen lucht dus geen zuurstof, dus de micro-organismen kunnen er niet leven (ook geen water)

Slide 33 - Slide

Cup a soup, rozijnen


  • Drogen


  • er is geen water, dus micro-organismen kunnen er niet leven

Slide 34 - Slide

Olijven
  • Zout


  • Te zout, daar kunnen geen micro-organismen in leven

Slide 35 - Slide

Voedselvergiftiging of een voedselinfectie

Slide 36 - Slide

Slide 37 - Video

Aanvulling
  • Kunstmatige conserveringsmiddelen
  • additieven: kunstmatige kleur- geur- en smaak stoffen


Maak nu opdracht 2, 3 en de samenvatting.
Huiswerk: Maak opdracht 5, 6 en 7 in je schrift.
Gebruik hele zinnen!
timer
30:00

Slide 38 - Slide

Noteer 3 dingen die je deze les hebt geleerd

Slide 39 - Open question

Waar heb je nog een vraag over?

Slide 40 - Open question

Slide 41 - Slide

Welke manier van conserveren: water uit het voedsel halen
A
Pasteuriseren
B
Steriliseren
C
Invriezen
D
Drogen

Slide 42 - Quiz

Door welke conserveringsmanier gaan micro-organismen dood?
A
Invriezen
B
Steriliseren
C
Drogen
D
Suiker toevoegen

Slide 43 - Quiz

Welk enzym vertoont de grootste enzymactiviteit?
A
x (rood)
B
y (groen
C
z (paars)
D
ze zijn allemaal gelijk

Slide 44 - Quiz

Welk enzym vertoont de grootste enzymactiviteit bij 30 graden Celsius?
A
x (rood)
B
y (groen
C
z (paars)
D
ze zijn allemaal gelijk

Slide 45 - Quiz

Verteringssappen bevatten enzymen. Wat zijn enzymen?
A
Stoffen die maagsap produceren
B
Alle onverteerbare stoffen
C
Stoffen die processen versnellen
D
Stoffen die de voedselbrij kunnen verplaatsen

Slide 46 - Quiz