Thema 1 Voeding en Vertering Basisstof 1/1+2 Voedingsmiddelen en voedingsstoffen b/k/m/h/v

Voedingsmiddelen en stoffen

1 / 26
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 26 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Voedingsmiddelen en stoffen

This item has no instructions

Leerdoel

Ik kan de functies van voedingsstoffen en voedingsvezel noemen en de zes groepen voedingsstoffen met hun kenmerken beschrijven.

This item has no instructions

Wat is een voedingsmiddel?

Voedingsmiddelen zijn alle producten die je eet en drinkt.


Ze vormen de bron van stoffen die je lichaam nodig heeft om te groeien, te bewegen en gezond te blijven.

This item has no instructions

Plantaardig en dierlijk

Voedingsmiddelen kun je indelen in twee hoofdgroepen:


  • Plantaardige voedingsmiddelen: afkomstig van planten

  • Dierlijke voedingsmiddelen: afkomstig van dieren


Deze herkomst zegt iets over waar het voedsel vandaan komt, niet meteen over welke voedingsstoffen erin zitten.

Gebruik voorbeelden uit de leefwereld van leerlingen: appel en brood als plantaardig, melk en ei als dierlijk. Benadruk dat veel maaltijden een combinatie van beide bevatten.

This item has no instructions

Wat zijn voedingsstoffen?

Voedingsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.


Je lichaam gebruikt deze stoffen voor:

  • opbouw van cellen en weefsels

  • energie

  • opslag

  • gezond blijven

This item has no instructions

Functies van voedingsstoffen

  • Bouwstoffen: voor groei, ontwikkeling en herstel

  • Brandstoffen: leveren energie

  • Reservestoffen: worden opgeslagen in het lichaam

  • Beschermende stoffen: helpen je gezond te blijven

Leg uit dat één voedingsstof meerdere functies kan hebben. Dat wordt in het volgende deel zichtbaar bij koolhydraten, vetten en eiwitten.

Voedingsvezel

Voedingsvezel bestaat uit onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel.


Voedingsvezel hoort niet bij de zes groepen voedingsstoffen, maar is wel belangrijk als onderdeel van gezonde voeding.


Ze zorgen voor een goede stoelgang

Blijf dicht bij de gegeven leerstof: definieer voedingsvezel als onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel. Werk details over darmwerking alleen uit als de methode of klas daar al aan toe is.

Zes groepen voedingsstoffen

De zes groepen voedingsstoffen zijn:


  • eiwitten

  • koolhydraten

  • vetten

  • water

  • mineralen

  • vitaminen


Elke groep heeft eigen functies en kenmerken.

This item has no instructions

Eiwitten

  • vooral bouwstoffen

  • ook brandstoffen

  • belangrijk voor de vorming van cellen en weefsels

  • een teveel aan eiwitten wordt omgezet in vet en opgeslagen als reservestof

This item has no instructions

Koolhydraten

  • vooral brandstoffen

  • ook bouwstoffen en reservestoffen

  • voorbeelden: suikers, zetmeel en glycogeen

  • een teveel aan koolhydraten wordt omgezet in vet en opgeslagen

Noem glucose als bekend voorbeeld van een suiker. Leerlingen verwarren koolhydraten vaak met alleen suiker; benadruk ook zetmeel en glycogeen.

Opslag van koolhydraten

Glucose kan worden omgezet in glycogeen.


Glycogeen wordt opgeslagen:

  • in de lever

  • in de spieren


Zo kan het lichaam een deel van brandstof bewaren.

This item has no instructions

Vetten

  • vooral brandstoffen

  • ook bouwstoffen en reservestoffen

  • kunnen onder andere onder de huid worden opgeslagen als reservestof

This item has no instructions

Water

  • een bouwstof

  • belangrijk voor het vervoer van stoffen in het lichaam


Water levert geen energie, maar is wel onmisbaar.

This item has no instructions

Mineralen

  • bouwstoffen en beschermende stoffen

  • ook wel zouten genoemd

  • voorbeeld: kalkzouten zijn belangrijk voor de opbouw van botten

This item has no instructions

Vitaminen

  • bouwstoffen en beschermende stoffen

  • vitaminen worden aangegeven met een letter

  • voorbeelden: A, B, C, D en K

Benadruk dat vitaminen geen brandstoffen zijn. Leerlingen denken soms dat alle 'gezonde stoffen' energie geven.

Voorbeelden van vitaminen

  • Vitamine A: voor de opbouw van de huid en om goed te kunnen zien

  • Vitamine D: voor het vastleggen van kalkzouten in de botten

This item has no instructions

Overzicht van functies

  • Bouwstoffen: eiwitten, koolhydraten, vetten, water, mineralen, vitaminen

  • Brandstoffen: vooral koolhydraten en vetten, ook eiwitten

  • Reservestoffen: koolhydraten en vetten

  • Beschermende stoffen: mineralen en vitaminen

Dit overzicht helpt leerlingen verbanden leggen tussen de eerste en tweede basisstof. Wijs erop dat dezelfde voedingsstof in meer dan één functiegroep kan vallen.

Begrippen

voedingsmiddel - product dat je eet of drinkt

plantaardig voedingsmiddel - voedingsmiddel afkomstig van planten

dierlijk voedingsmiddel - voedingsmiddel afkomstig van dieren

voedingsstof - bruikbaar bestanddeel van een voedingsmiddel

bouwstof - stof voor groei, ontwikkeling en herstel

brandstof - stof die energie levert

reservestof - stof die in het lichaam wordt opgeslagen

This item has no instructions

Begrippen

beschermende stof - stof die helpt om gezond te blijven

voedingsvezel - onverteerbare stof in plantaardig voedsel

eiwitten - voedingsstoffen die vooral bouwstoffen zijn

koolhydraten - voedingsstoffen die vooral brandstoffen zijn

vetten - voedingsstoffen die vooral brandstoffen en reservestoffen zijn

glycogeen - opslagvorm van glucose in lever en spieren

mineralen - zouten die bouwstof of beschermende stof kunnen zijn

This item has no instructions

Begrippen

vitaminen - voedingsstoffen die bouwstof of beschermende stof kunnen zijn

water - bouwstof die belangrijk is voor vervoer van stoffen

glucose - een suiker, dus een vorm van koolhydraat

zetmeel - een vorm van koolhydraat

kalkzouten - mineralen die belangrijk zijn voor botopbouw

This item has no instructions

This item has no instructions

Wat is de functie van bouwstoffen?

This item has no instructions

Wat zijn voedingsmiddelen?

This item has no instructions

Wat zijn voedingsstoffen?

This item has no instructions

Waar zijn voedingsvezels voor nodig?

This item has no instructions