De romantiek: emoties en verbeelding
De romantiek: emoties en verbeelding
This item has no instructions
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat de romantiek is, welke kenmerken erbij horen en waarom deze stroming ontstond.
We gaan zien waarom mensen plots van denken naar voelen gaan.
Dus: waarom de romantiek een reactie is op de Verlichting.
Wat is romantiek?
In de romantiek draait alles om gevoel en verbeelding. Mensen zoeken betekenis in emoties, natuur en persoonlijke ervaringen. Dit is anders dan de Verlichting, waarin de rede centraal stond.
Romantici vinden dat je de wereld niet alleen met je hoofd begrijpt, maar vooral met je gevoel.
Emoties zeggen volgens hen soms meer dan logica.
(On ne voit bien qu'avec le coeur, l'essentiel est invisible pour les yeux)
Waar de Verlichting zegt: ‘denk’, zegt de romantiek: ‘voel’.
Historische achtergrond
Na de Franse Revolutie grijpt Napoleon de macht. Europa beleeft onrust en oorlogen. Instabiliteit zorgt voor verandering.
Politieke veranderingen
Sociale veranderingen
De industriële revolutie zorgt voor groei van steden en fabrieken. Arbeiders leven vaak in armoede. Er is kinderarbeid en sociale ongelijkheid.
Door oorlogen en veranderingen voelen mensen zich onzeker en verloren.
De industrialisatie maakt het leven zwaarder --> mensen zoeken een uitweg.
De natuur als toevlucht
Romantici zien de natuur als symbool voor vrijheid en puurheid. Ze zoeken troost en inspiratie in bossen, bergen en meren, ver weg van de drukke, industriële stad.
De natuur is het tegenovergestelde van de stad: rustig, puur en vrij. Daar kunnen mensen even ontsnappen aan problemen.
Het centrale individu
Persoonlijke ervaring staat voorop. Schrijvers uiten hun gevoelens vaak in de ik-vorm. Genres als dagboeken, autobiografieën en lyrische poëzie zijn populair.
Voor het eerst staat het individu echt centraal.
Het gaat om: wat voel ik?, niet wat de regels zeggen.
Belangrijke schrijvers
Alphonse de Lamartine schrijft melancholische poëzie.
Victor Hugo strijdt voor sociale rechtvaardigheid in werken als Les Misérables.
Alphonse de Lamartine schrijft vaak over verdriet en verlangen naar iets hogers. (Religieuze lyriek en hoop op eeuwigheid. Spirituele poëzie, religieuze melancholie.)
Victor Hugo toont onrecht in de maatschappij en komt op voor het gewone volk. (Goede vs kwade = God als liefde en rechtvaardigheid. Religieuze en morele thema’s. Sociale rechtvaardigheid.)
Filosofie en geloof
De nadruk ligt op subjectieve beleving en het sublieme; het overweldigende gevoel van grootsheid of mysterie. Rousseau is een inspiratiebron met zijn geloof in gevoel.
* Jean-Jacques Rousseau (komt uit Verlichting) inspireert romantici door te zeggen dat gevoel belangrijker is dan rede.
Immanuel Kant Ervaring van iets groters dan de mens: het sublieme. Het sublieme is een gevoel dat zo groot is dat je het bijna niet kunt uitleggen.
--> Bijvoorbeeld: een enorme berg of zware storm: je voelt je klein maar ook onder de indruk.
(Friedrich Hegel Redeneerkunde tussen geest en werkelijkheid)
(Subjectivisme, romantisch idealisme, het sublieme, existentiële eenzaamheid.)
Waarom zoeken romantici de natuur op?
ontsnappen aan moderne samenleving
Omdat de natuur een plek is waar je jezelf kunt zijn en kunt ontsnappen.
Het is een reactie op de drukke, oneerlijke samenleving.