1. Signaalfunctie

• New lesson editor
• Pedagogisch handelen
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs
• Leerjaar 6

1. Signaalfunctie

Lees de casus op de volgende slide.

• Stel dat jij KB Sarah bent, wat zou jij doen?

• Waarover zal het volgende project gaan?

Noah is een peuter van 30 maanden (2,5 jaar) die sinds drie weken naar de leefgroep 'De Vlinders' komt in KDV De Speelberg. Hij is het enige kind van alleenstaande moeder Elena. Bij de aanvang werd afgesproken dat de vaste KB, Sarah, het wenproces zou begeleiden om een vertrouwensband op te bouwen. 

Aankomst- en ophaalmomenten: De overdracht met moeder Elena verloopt opvallend gehaast. E. brengt Noah vaak op het allerlaatste moment binnen, vermijdt oogcontact met het team en antwoordt kortaf wanneer Sarah vraagt hoe de nacht of het weekend is verlopen ('Alles oké, we moeten snel door'). Als Sarah probeert door te vragen over Noahs slaapritme, reageert E. ontwijkend en defensief. 

Lichamelijke en emotionele observaties: Noah reageert buitengewoon schrikachtig bij onverwachte geluiden of wanneer een begeleider snel op hem afstapt. Tijdens het verluieren op dinsdagmorgen bemerkt Sarah een opvallende blauwe plek op Noahs rechterbovenarm. De plek vertoont afdrukken die lijken op vingers van een krachtige greep. Bij het aanraken van zijn arm krimpt Noah in elkaar. Wekelijks vertoont Noah schommelingen in zijn welbevinden: hij huilt intens bij overgangsmomenten en zoekt voortdurend fysieke nabijheid bij de begeleider. 

Gedrag tijdens vrij spel: Tijdens het vrij spel op de mat vertoont Noah herhaaldelijk opdringerig trekgedrag aan de kleding van een andere peuter, Mila (28 maanden). Wanneer Mila 'nee' zegt en wegkruipt, laat Noah de kledinggrens niet los. Hij blijft hardnekkig aan haar T-shirt trekken tot Mila begint te huilen. Wanneer begeleider Sarah de situatie rustig onderbreekt, pakt Noah gefrustreerd een houten bouwblok en gooit dit krachtig op de speelmat.

Als KB heb je een signaalfunctie

Signaleren = opmerken van opvallend gedrag + hierover communiceren

(zie ook registreren en rapporteren)

• Zorgwekkend signaal?

  • zorg maar geen acuut gevaar -> handelen + nadien bespreken

• Verontrustend signaal?

  • veiligheid/welzijn van K komt in gevaar, herhaalde of ernstige signalen -> LG verwittigen + procedures of protocollen (eventueel ook externen inschakelen)

• Crisissituatie?

  • onmiddellijk gevaar, situatie kan niet wachten -> onmiddellijk zelf handelen: protocol volgen! (hulpdiensten verwittigen, protocol bij wegloper, protocol bij vreemde persoon in de opvang, ...) + melding bij Opgroeien

  
  

Beoordeel onderstaande situaties: is het zorgwekkend gedrag, verontrustend gedrag of een crisissituatie

Ella (7j) is op vrijdagavond in de BKO steeds heel erg stil en speelt wat teruggetrokken alleen.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Elis (8 m) heeft onverklaarbare blauwe plekken op de bovenarm. De ouders antwoorden wat afwijkend op de vraag van waar de blauwe plekken komen

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Mila (10j) huilt heel vaak: een kindje duwt haar per ongeluk, een blaadje papier maakte een sneetje in haar hand, ze had 3/10 op de toets van rekenen, ... Ze lijkt erg onzeker.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Matheo (8j) komt herhaaldelijk zonder boterhammen naar school. Ook draagt hij steeds broeken die veel te kort zijn en is hij heel erg onverzorgd (vuile kleren, ongewassen,...)

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Kevin (papa van Othis) komt - merkbaar onder invloed - Othis ophalen. Hij stinkt naar alcohol, heeft moeite met articuleren, en valt bijna over een bankje. Hij eist luidkeels dat zijn zoon direct meekomt.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Hoewel Thomas (24m) voorheen zindelijk was, plast hij sinds kort terug in zijn broekje. Ook is hij veel vaker 'lastig': hangerig, niet meer echt tot spel komen, plots erg vastklampen aan mama als hij afgezet wordt, ...

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Mill (4j) heeft de voorbije 2 dagen zijn brooddoos niet leeg gegeten en reageert wat sneller boos als een ander kindje zijn speelgoedje aanraakt. Hij vertelt dat zijn mama sinds kort 's nachts moet werken.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Mill (4j) heeft de voorbije 2 dagen zijn brooddoos niet leeg gegeten en reageert wat sneller boos als een ander kindje zijn speelgoedje aanraakt. Hij vertelt dat zijn mama sinds kort 's nachts moet werken.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Marthe (4j) duwt regelmatig een ander kindje in de poppenhoek en trekt dan het broekje van het andere kindje uit.

A

Zorgwekkend gedrag

B

Verontrustend gedrag

C

Crisissituatie

Je maakt je ernstige zorgen om het gedrag van Marthe, je besprak dit met je LG en besluit om even te overleggen met externen rond wat je ziet. Je LG neemt contact op met het VK Antwerpen en bespreekt, zonder de naam van Marthe te noemen, je observaties. Het VK geeft je het advies om asap in gesprek te gaan met de ouders want dat het gedrag dat jij observeert wel erg verontrustend is.

Zoek het antwoord op onderstaande vragen in bovenstaande casus:

• Wat is VK?

• Waar vind je een VK?

• Wat is de functie van het VK?

De ouders weigeren echter elke vorm van gesprek. Je neemt terug contact op met het VK en in overleg wordt beslist om officieel een melding van 'vermoeden van kindermishandeling' te maken bij het VK. Je geeft de naam, de woonplaats van het Marthe door en het VK gaat nu aan de slag met het gezin op zoek naar antwoorden en oplossingen. Omdat er nog heel weinig info is rond de achtergrond van Marthes gedrag, wordt er samen met het VK beslist de jullie als KOV voorlopig de ouders niet inlichten rond jullie melding.

Zoek het antwoord op onderstaande vragen in bovenstaande casus:

• Wat is de functie van het VK hier?

• Wat gebeurt er als je een melding maakt? (3 dingen)

Externe diensten:

• Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK)

  • adviesorgaan:

    • kan ook anoniem (zonder naam kind)

    • advies rond inschatting ernst alsook rond aanpak

  • elke provincie heeft afdeling - contacteer provincie waar kind woont

  • ook meldingsorgaan:

    • in overleg met VK kan er beslist worden om officiële melding te maken (naam kind + VK neemt over om met gezin te werken)

    • als het gaat: ouders inlichten over melding

• 1712

  • gratis, anoniem

  • hulplijn over geweld, misbruik en kindermishandeling