Bouwstenen van verhalen

• New lesson editor
• Nederlands
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs
• Leerjaar 4

Bouwstenen van verhalen

Wat ga je leren?

• rolverdeling herkennen

• tijd, chronologie en tempo bepalen

• soorten ruimtes herkennen

• vertelperspectief benoemen

Ik las een Harry Potter boek.

1

Ja

2

nee

Ik zag een Harry Potter film.

1

Ja

2

nee

Harry is

A

het hoofdpersonage

B

een nevenfiguur

C

de antagonist

D

een figurant

Een synoniem voor hoofpersonage is

A

archetype

B

vlak karakter

C

protagonist

D

antagonist

Dit is

Hoe heet de antagonist in de reeks Harry Potter?

Een synoniem voor antagonist is

A

tegenspeler

B

protagonist

C

nevenfiguur

D

vlak karakter

Hoe noem je een personage dat evolueert en meerdere karaktertrekken heeft?

A

vlak karakter

B

vol karakter

C

type

D

figurant

Zet in volgorde van belangrijkheid

A

Hoofdpersonage – Nevenfiguren – Figuranten

B

Figuranten – Hoofdpersonage – Nevenfiguren

C

Nevenfiguren – Hoofdpersonage – Figuranten

D

Figuranten – Nevenfiguren – Hoofdpersonage

In welk perspectief beleef je de gebeurtenissen mee met de ik-persoon?

A

Alwetend perspectief

B

Personaal perspectie

C

Belevende ik-verteller

D

Vertellende ik-vertelle

Welke verteller staat buiten het verhaal en weet alles?

A

Vertellende ik-verteller

B

Belevende ik-verteller

C

Personaal perspectief

D

Alwetend perspectief

Een korte herinnering aan een voorbije periode heet een…

A

Flashforward

B

flashback

C

vooruitwijzing

D

terugwijzing

Hoe noemen we de ruimte die aanduidt waar de gebeurtenissen in het verhaal zich afspelen?

A

symbolische ruimte

B

geografische ruimte

C

sfeerscheppende ruimte

D

sociale ruimte

Afkomst, beroep, hobby's, opleiding... zijn voorbeelden van ...ruimte?

A

geografische

B

symbolische

C

sfeerscheppende ruimte

D

sociale ruimte

Mette

Lees de flaptekst van Mette p 63

Wie is protagonist?

Personages --> rolverdeling

protagonist

• hoofdpersonage

• moet meestal een probleem oplossen

• belangrijkste figuur

Personages --> rolverdeling

Antagonist

• tegenspeler

• vaak een slechterik

• vaak directe aanleiding tot de 

   crisis bij de protagonist

Personages --> rolverdeling

Nevenfiguren

• helpers van de protagonist

• reageren vaak op dezelfde manier

• 1 à 2 karaktertrekken

Personages --> rolverdeling

Nevenfiguren

• tegenstanders van de protagonist

• reageren vaak op dezelfde manier

• 1 à 2 karaktertrekken

Personages --> rolverdeling

Figuranten

• geven kleur aan de achtergrond

• niet belangrijk voor het verhaal

Vol karakter

lijken echte mensen

verschillende karaktertrekken

evolutie

vlak karakter 

stereotiep

meestal een onopvallende eigenschap

reageren op dezelfde manier

Mette

Lees de flaptekst van Mette p 63

Wie is protagonist?

Tijd

kalendertijd

• tijdsperiode waarin het verhaal zich afspeelt

• bepalend voor

• gedrag

• leefomstandigheden

• gedachten en gevoelens

Mette

het gezin Boevers

Tijd

chronologische tijdvolgorde

• gebeurtenissen volgen elkaar chronologisch op

• gebeurtenissen worden doorbroken door

• flashback --> verleden

• flashforward --> toekomst

Tijd

terugwijzing

• korten gedachte of herinnering

vooruitwijzing

• korte opmerking van de verteller over de toekomst van het personage

Tijd

vertelde tijd

• tijd die voorbijgaat in het verhaal

• kan kort zijn

• soms meerdere jaren

Ruimte

Geografische ruimte

• plaats waar het verhaal zich afspeelt 

• werkelijk of fictief

Ruimte

Sfeerscheppende ruimte

• beschrijving van de ruimte

• weergave stemming in het verhaal

Ruimte

Sociale ruimte

• deel uitmaken van een sociale groep
  

• afkomst, beroep, hobby's

Vertelperspectief

= vertelstandpunt

• standpunt van waaruit de verteller de gebeurtenissen vertelt

belevende ik-verteller

• neemt deel aan de actie

vertellende ik-verteller

• beschrijft de gebeurtenissen nadat ze hebben plaatsgevonden