Burgerschap
- Politiek
Schooljaar 2025-2026
Les 1: Politiek gaat over jou
Blz. 57 t/m 62
Burgerschap
- Politiek
Schooljaar 2025-2026
Les 1: Politiek gaat over jou
Blz. 57 t/m 62
Casus Politiek op blz. 94
Welke verkiezingen zijn er?
Tweede kamer, wanneer: woensdag 29 oktober 2025
Gemeenteraad & Waterschap, wanneer: woensdag 18 maart 2026
Provinciale staten, wanneer: maart 2027
Europees parlement, wanneer: 2029
Lezen les 1 Politiek gaat over jou!
Blz. 95
Begrippen
Politiek maakt keuzes over wat er moet gebeuren in Nederland.
Democratie is een bestuursvorm waarbij de burgers (indirect) grote invloed hebben op politieke besluiten.
Stemrecht betekent dat jij mag stemmen op iemand die jij goed vindt.
Begrippen
Regering is het bestuur van Nederland.
Parlement moet plannen goedkeuren en
controleren of de regering geen fouten maak
Grondwet is de basis van alle andere wetten. Hierin staan onder andere de
grondrechten (Vrijheid van meningsuiting / recht op privacy ) in.
Geschreven in 1815, laatst aangepast in 2023.
Politieke partijen
Zelfstandig werken
Opdracht 1 t/m 5 op blz. 95 t/m 97
Klaar?
Starten met portofolio opdracht (blz. 110).
Burgerschap
- Politiek
Schooljaar 2025-2026
Les 2: Wat vind jij belangrijk
Blz. 101 t/m 104
Vorige week
Uitleg over Persoonlijk Burgerschap
-> Studentenportaal
-> Klik op "activiteitenplanner"
-> Persoonlijk burgerschap, plan een activiteit
-> Activiteit gepland, afwezigheid doorgeven aan presentiepunt.
40 punten =
4 activiteiten!
Opdracht 9 op blz. 100
Argumenteren
Een argument moet een feit bevatten.
Een argument moet logisch zijn.
Vaardigheden blok 1
Vaardigheid Perspectief innemen
Vorm tweetallen en bedenk argumenten voor of tegen de volgende stellingen:
Er moet een maximum leeftijd op stemmen komen
De zomertijd moet worden afgeschaft
Vaardigheid Bronnen onderzoek
Laat de foto van de verkiezingsposter aan mij zien en verdien een stempel voor bronnen onderzoek.
Of zoek op welke partij in jouw gemeente de meeste stemmen kreeg,
En welke partij was 4de.
Lezen les 2; Wat vind jij belangrijk?
Blz. 101
De belangrijke begrippen
Belang
Voordeel dat iemand, een groep of een organisatie ergens bij heeft.
Politieke partijen
Groep die via verkiezingen haar plannen voor het land wil uitvoeren.
Compromis
Een beslissing waarbij iedereen zich een beetje moet aanpassen.
Wat moet er op de puntjes komen?
Belangen zijn voor iedereen ....?
Er heeft nog ..... een politieke partij de meerderheid in de Tweede Kamer gehaald.
vaak
nooit
afspraak
hetzelfde
Welk woord moet er op de puntjes?
Er zijn ............ politieke partijen.
Als politieke partijen een beslissing moeten nemen, sluiten ze vaak een ..................
afspraak
belangen
compromis
verschillend
Betaalbare woonruimte en kans op een goede baan zijn voorbeelden van ..................
eisen
strijd
afspraak
belangen
Opdracht 17 - stemwijzer
Vaardigheid keuzes maken & Reflecteren
Welke partij denk je dat er uit de stemwijzer gaat komen?
Ga naar de stemwijzer:
Geef antwoord op 30 stellingen.
Selecteer bij uitslag alle partijen en kijk welke partij het best bij jouw antwoorden past.
Komt dit overeen met wat je dacht vantevoren?
Schrijf op wat je van de uitkomst vindt.
Zelfstandig werken
Opdracht Casus + 1 t/m 15 op blz. 95 t/m 103
Overslaan: opdracht 11 & 13
4 vaardigheidsopdrachten maken:
Keuzes maken, mening vormen, perspectief innemen & bronnen onderzoek
Burgerschap
- Politiek
Schooljaar 2025-2026
Les 3: invloed uitoefenen
Blz. 105 t/m 110
Samen lezen (blz. 105)
Demonstratie: protest waarbij veel mensen samen komen die hetzelfde doel hebben.
Petitie: Verzamelen van handtekeningen om te laten zien dat veel mensen het met je eens zijn.
Zelfstandig werken
Maken:
Opdracht 19, opdracht 22 en opdracht 23
Portfolio opdracht op blz. 110 (2-tallen): stempel Dialoog
STAP 1: Bedenk een naam voor jullie partij
STAP 2: Bedenk minimaal 3 standpunten die jullie partij belangrijk vindt.
STAP 3: Mag je overslaan!
STEMPEL?!
Stempel POLITIEK - wat moet je af hebben?
Les 1: Casusopdracht + 1 t/m 10 op blz. 94 t/m 100
Les 2: opdracht 12 t/m 17 op blz. 101 t/m 104, overslaan opdracht 11 & 13
Les 3: opdracht 19, 24 en 25
Portfolio-opdracht: stap 1 & 2- af en laten zien (stempel dialoog aangaan)
Klaar? Blok 1 afstempelen
Hoofdstuk verschillen klaar
Hoofdstuk Single of samen klaar
Hoofdstuk politiek klaar
Vaardigheden & persoonlijk burgerschap klaar?
Burgerschap
- Nederland en
de wereld
Schooljaar 2025-2026
Les 1: Vrijheid
Blz. 115 t/m 120
STEMPEL?!
Stempel POLITIEK - wat moet je af hebben?
Les 1: Casusopdracht + 1 t/m 10 op blz. 94 t/m 100
Les 2: opdracht 12 t/m 17 op blz. 101 t/m 104, overslaan opdracht 11 & 13
Les 3: opdracht 19, 24 en 25
Portfolio-opdracht: stap 1 & 2- af en laten zien (stempel dialoog aangaan)
Klaar? Blok 1 afstempelen
Hoofdstuk verschillen klaar
Hoofdstuk Single of samen klaar
Hoofdstuk politiek klaar
Vaardigheden & persoonlijk burgerschap klaar?
Casus Nederland en de wereld op blz. 114
Lezen tekst les 1; Vrijheid
Blz. 115
Begrippen tekst les 1; Vrijheid
Democratie burgers hebben invloed op politieke besluiten
Rechtsstaat hier gelden regels en wetten voor burgers en voor de overheid
Grondrechten zijn de belangrijkste rechten en staan in de grondwet
Dictaturen Landen waar mensen niet vrij zijn
Opdracht 2.1 (blz. 115)
Nederland is een een democratie en een rechtstaat
Juist
Onjuist
Opdracht 2.2 (blz. 115)
In Nederland mag iedereen een politieke partij oprichten
Juist
Onjuist
Opdracht 2.3 (blz. 115)
Nederlandse kranten geven alleen de mening van de regering
Juist
Onjuist
Opdracht 2.4 (blz. 115)
In dictaturen hebben burgers weinig of geen invloed op de politiek
Juist
Onjuist
Opdracht 2.5 (blz. 115)
In alle dictaturen is een geloof verplicht
Juist
Onjuist
Opdracht 2.6 (blz. 115)
In Nederland mag je alles doen waar je zin in hebt
Juist
Onjuist
Opdracht 7
Zet een streep door discriminatie - Animatie
We bekijken de video samen
en beantwoorden vraag 7.A & 7.B samen.
Vraag 7.C beantwoord je individueel
Zelfstandig werken
Opdracht Casus + 1 t/m 7 op blz. 114 t/m 119
Overslaan: opdracht 8
Het vliegend spaghettimonster
Burgerschap
- Nederland en
de wereld
Schooljaar 2025-2026
Les 2: De Europese Unie
Blz. 121 t/m 124
De Europese Unie
De tekst lezen op blz. 121
Europese Unie (EU); samenwerking van Europese landen
Europese Commissie; de regering van Europa
Volgende Europese verkiezingen: 2029
Opdracht 10.A (blz. 121)
Binnen de Europese Unie kun je veel grenzen oversteken:
na een strenge controle
zonder dat je het merkt
Opdracht 10.B (blz. 121)
De belangrijkste beslissingen in Europa worden genomen door:
de Europese Commissie
de regeringsleiders
Opdracht 10.C (blz. 121)
Het Europese parlement wordt gekozen door:
de Europese burgers
de Europese Commissie
Opdracht 10.D (blz. 121)
Tegenstanders van de Europese unie vinden dat:
er door de EU minder handel is
Nederland geen baas meer is in eigen land
Opdracht 11
Voor stempel bronnen onderzoek:
Landen in Europa die geen lid zijn van de EU maar waar je wel met de euro kunt betalen: 6x
Landen en gebieden buiten Europa waar je met de euro kunt betalen:
Afrika: 4x
Noord-Amerika: 3x
Zuid-Amerika: 1x
Opdracht 11
Voor stempel bronnen onderzoek: Er zijn verschillende plekken in de wereld waar je met de euro kunt betalen maar die niet bij de EU horen of in Europa liggen. Zoek van elke groep 1 land op en geef ook aan waarom zij de euro gebruiken.
Groep 1: Europa
Groep 2: Afrika + Antarctica
Groep 3: Noord- en Zuid-Amerika
Opdracht 15. C, A, B,C
Opdracht 15
Stempel argumenteren: bedenk voor jezelf waarom jij voor of tegen de EU bent en bedenk daarvoor een goed argument.
Op blz. 100 staat bij opdracht 9 hoe je een goed argument maakt.
Zelfstandig werken
Les 1: Opdracht Casus + 1 t/m 7
Overslaan: opdracht 8
Les 2: opdracht 9 t/m 15
Overslaan: opdracht 14
Burgerschap
- Nederland en
de wereld
Schooljaar 2025-2026
Les 3: Internationale problemen
Blz. 125 t/m 129
Terugblik les 2; Europese Unie
Begrippen tekst les 3; Internationale problemen
Globalisering: mensen op de wereld zijn steeds meer met elkaar verbonden.
Milieuproblemen: vervuiling van de natuur
Verenigde Naties (VN): Vereniging van 193 landen. Voor vrede, veiligheid, milieuproblemen, armoede en gezondheid.
Opdracht 17.1
Corona heeft te maken met globalisering.
Juist
Onjuist
Opdracht 17.2
Uitkeringen hebben te maken met globalisering.
Juist
Onjuist
Opdracht 17.3
Milieuvervuiling is een wereldwijd probleem.
Juist
Onjuist
Opdracht 17.4
Bijna alle landen op de wereld zijn lid van de VN.
Juist
Onjuist
Opdracht 17.5
De VN houdt zich bezig met de olympische spelen.
Juist
Onjuist
Opdracht 21
We lezen samen bron 10 en maken opdracht 21.a
We bekijken samen de video en maken opdracht 21.b
opdracht 21.c
Klopt het dat door globalisering de kans op bosbranden in Australië groter is geworden?
Planning december
16 december: Hoofdstuk 7, les 1 'rechtsregels'
19 december om 09:00 sporten in de Gym om campusbaan. (CB-L0.22_fitness)
23 & 30 december: vakantie!
6 januari: hoofdstuk 7, les 2 'opgepakt', hoofdstuk 6 afstempelen!
13 januari: hoofdstuk 7, les 3 'rijdende rechter'
Zelfstandig werken
Les 1: Opdracht Casus + 1 t/m 7
Overslaan: opdracht 8
Les 2: opdracht 9 t/m 15
Overslaan: opdracht 14
Les 3: opdracht 17 t/m 22
Overslaan: opdracht 16 & 23
Vaardigheden: Bronnen onderzoek & argumenteren.
Burgerschap
- Recht
Schooljaar 2025-2026
Les 1: Rechtsregels
Blz. 134 t/m 138
Casusopdracht op blz. 134
Wat zou jij doen als je onterecht werd opgepakt?
De tekst lezen op blz. 135
Gedragsregels zijn regels over hoe je je moet en hoort te gedragen.
Rechtsregels zijn regels die voor iedereen gelden en zijn opgeschreven in de wet- en regelgeving.
Wat doet een rechter?
Een rechter beoordeelt of iemand de wet heeft overtreden (dus zich niet aan de wet heeft gehouden).
Personen, Bedrijven, Overheid
Een rechter is onafhankelijk. Dat betekent dat ze zonder vooroordelen alleen naar de feiten kijken (wat écht is gebeurd). Ze houden geen rekenen met belangen van bedrijven of rijke mensen en laten zich niet
beïnvloeden door de politiek.
Regels staan in wetten.
Een wet is een geschreven regel door de overheid die voor iedereen geldt.
In de Grondwet vind je onze basisregels.
"Artikel 1 van de Grondwet zegt dat iedereen in dezelfde gevallen hetzelfde behandeld moet worden. Daarom mag een rechter dus ook niemand voortrekken of achterstellen."
Gelijkheidsbeginsel betekent dat iedereen hetzelfde wordt
behandeld in dezelfde situatie.
Een rechter mag wel kijken naar de omstandigheden.
Als iemand bijvoorbeeld erg in de war is, mag de rechter daar
rekening mee houden.
Opdracht 3.C
Je mag niet voor je beurt praten
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 3.C
Je mag niemand afluisteren
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 3.C
Je mag niet stelen
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 3.C
Je mag niets vernielen
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 3.C
Je mag niet discrimineren
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 3.C
Je moet op tijd komen
Geen rechtsregel
Wel rechtsregel
Opdracht 5 op blz. 137
Rechtstaat: wetten zijn voor burgers en voor overheid.
In een rechtsstaat beschermen wetten en rechten je tegen de macht van de overheid.
We maken samen opdracht 5.A
Planning december
16 december: Hoofdstuk 7, les 1 'rechtsregels'
19 december om 09:00 sporten in de Gym om campusbaan. (CB-L0.22_fitness)
23 & 30 december: vakantie!
6 januari: hoofdstuk 7, les 2 'opgepakt', hoofdstuk 6 afstempelen!
13 januari: hoofdstuk 7, les 3 'rijdende rechter'
Vaardigheid dialoog aangaan
Jaarlijkse feestdagen kalender maken
In groepjes van 3 of 4 studenten
Bespreek samen welke feestdagen een ieder viert, welke betekenis deze hebben en waarom deze voor jou/jullie belangrijk zijn.
Als jullie van elkaar weten welke feestdagen jullie vieren richten jullie samen
een nieuwe kalender in waarin iedereens wensen naar voren komen.
11 feestdagen mag de kalender tellen.
Zelfstandig werken
Les 1: Opdracht Casus + 1 t/m 7
Overslaan: opdracht 8
Vaardigheden: Dialoog aangaan
Waar denk je aan bij recht?
Leven in een rechtsstaat betekent dat de overheid zich ook aan de regels van de wet moet houden. Zo mag de politie (overheid) je niet zomaar oppakken. Ze moeten eerst goede aanwijzingen of bewijzen hebben dat je iets fout hebt gedaan. Bij Dave uit de casus ging dat mis, hij werd onterecht opgepakt.
In een rechtsstaat beschermen wetten en rechten je tegen de macht van de overheid. Bijvoorbeeld: het recht op privacy zorgt ervoor dat de overheid je niet zomaar mag afluisteren. Het recht op vrijheid van meningsuiting zorgt ervoor dat je kritisch mag zijn op politici. Zonder dat je in de gevangenis belandt.
Burgerschap
Recht - blok 2
Schooljaar 2024-2025
Herhaling - weten we het nog?
Gedragsregels zijn regels over hoe je je moet en hoort te gedragen.
Rechtsregels zijn regels die voor iedereen gelden en zijn opgeschreven in de wet- en regelgeving.
Huisregels zijn regels die alleen bij jou thuis gelden.
STEMPEL: vaardigheid perspectief innemen
Nakijken van
opdrachten
Burgerschap
Recht - blok 2
Schooljaar 2024-2025
Les 2: Opgepakt
Verdachte: iemand waarvan de politie denkt dat hij/zij iets strafbaars heeft gedaan. Een verdachte is onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Dus hij is pas schuldig als er bewijs is.
Verhoor: Rechercheurs (mensen van de politie) stellen vragen en zoeken naar bewijs.
Strafzaak: een rechtszaak in het strafrecht. De rechter moet bepalen welke straf een verdachte krijgt.
Les 2: Opgepakt
Officier van justitie: de aanklager = iemand die in een strafzaak de schuld van een verdachte probeert aan te tonen en een straf eist.
Misdrijven: zijn zware strafbare feiten zoals een overval of een moord.
Criminaliteit: alle misdrijven samen.
Strafbare feiten: overtredingen en misdrijven samen.
Voor de rechter: dit gebeurt er tijdens een strafzaak - RTL NIEUWS
Welke opdrachten
moet je maken?
WEL MAKEN:
LES 2 (blz. 139 - 144): Opdracht 10, 11, 12, 14, 16, 18
LES 3 (blz. 145 - 149): Opdracht 20, 21, 22, 23, 26, 27
NIET MAKEN:
Opdracht 13, 15, 17, 24, 25
Klaar? STEMPEL!
Burgerschap
Recht - blok 2
Schooljaar 2024-2025
LAATSTE LES VAN BLOK 2!
Les 3: Rijdende rechter
Verschillende soorten recht
Privaatrecht = alle regels die gelden tussen burgers onderling. Burgers kunnen mensen of bedrijven zijn.
--> Consumentenrecht = bijvoorbeeld als je telefoon kapot is.
Bestuursrecht = gaat over zaken tussen burgers en de overheid. Bijvoorbeeld het weigeren van een bouwvergunning of een hoge aanslag van de Belastingdienst.
Dit zijn de HEFTIGSTE RUZIES bij Mr. Frank Visser doet uitspraak! 😳🥵 #Deel1
Rijdende Rechter be like (met Bas Hoeflaak) | Bram Krikke
Welke opdrachten
moet je maken?
WEL MAKEN:
LES 2 (blz. 139 - 144): Opdracht 10, 11, 12, 14, 16, 18
LES 3 (blz. 145 - 149): Opdracht 20, 21, 22, 23, 26, 27
NIET MAKEN:
Opdracht 13, 15, 17, 24, 25
Klaar? STEMPEL!