Voeding en voedselbederf

Voeding en voedselbederf

1 / 36
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 36 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Voeding en voedselbederf

Open vanuit herkenning: iedereen eet elke dag, maar niet iedereen eet hetzelfde of om dezelfde redenen.

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat eetgewoonten en voedingsstoffen zijn, hoe je gezond en gevarieerd eet, en hoe voedselbederf ontstaat en kan worden voorkomen.

This item has no instructions

Waar denk je aan bij gezond eten en voedsel dat bederft?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: gezond, ontbijt, vitamines, bacteriën, schimmel, koelkast, vers.

Eetgewoonten

  • Eetgewoonten zijn wat je gewend bent te eten

  • Ook wanneer je eet hoort erbij

  • Bijvoorbeeld: ontbijt, lunch, avondeten en tussendoortjes

This item has no instructions

Waarom verschillen eetgewoonten?

  • Door smaak en persoonlijke voorkeur

  • Door land van herkomst en cultuur

  • Door geloof en regels over voedsel

  • Door wat thuis gebruikelijk is

Noem herkenbare voorbeelden, zoals wel of geen varkensvlees, pittig eten of warm eten als lunch.

Eetgewoonten in het dagelijks leven

  • De één eet vroeg, de ander laat

  • Sommige mensen eten vlees, anderen niet

  • In elk gezin kunnen vaste gewoonten ontstaan

Benadruk dat verschillend eten niet meteen ongezond betekent. Het gaat om gewoonten én om wat je lichaam nodig heeft.

Van gewoonte naar gezondheid

Eetgewoonten bepalen vaak wat je binnenkrijgt. Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat je lekker vindt, maar ook naar welke voedingsstoffen in je eten zitten.

This item has no instructions

Waardoor kunnen eetgewoonten verschillen?

A

Door geloof

B

Door lengte

C

Door leeftijd

D

Door huiswerk

De content noemt voorkeur, cultuur, geloof en wat thuis gebruikelijk is. Leeftijd kan soms invloed hebben, maar is hier niet het geleerde antwoord.

Noem twee voorbeelden van eetgewoonten.

Bespreek dat eetgewoonten gaan over wat je eet én wanneer je eet. Voorbeelden: ontbijt, lunch, avondeten, tussendoortjes, vroeg of laat eten.

Voedingsmiddel en voedingsstof

  • Een voedingsmiddel is eten of drinken

  • Een voedingsstof is een stof in dat eten of drinken

  • Brood is een voedingsmiddel

  • Koolhydraten in brood zijn voedingsstoffen

Dit onderscheid is vaak lastig. Gebruik meerdere voorbeelden: melk als voedingsmiddel, met water, eiwitten en mineralen als voedingsstoffen.

Belangrijke voedingsstoffen

Groep 2

Mineralen

Water

Voedingsvezels

Eiwitten

Koolhydraten

Vetten

Vitaminen

Groep 1

Leg kort uit dat dit de belangrijkste voedingsstoffen zijn die in de onderbouw vaak worden geleerd.

Drie functies van voedingsstoffen

  • Energierijke stoffen geven energie

  • Bouwstoffen helpen bij groei en herstel

  • Beschermende stoffen helpen je lichaam gezond te houden

This item has no instructions

Energierijke stoffen

  • Koolhydraten geven snel energie

  • Vetten geven ook energie

  • Je lichaam gebruikt energie om te bewegen, denken en warm te blijven

Je kunt noemen dat vetten veel energie leveren, maar houd het eenvoudig en functioneel.

Bouwstoffen en beschermende stoffen

  • Eiwitten zijn vooral bouwstoffen

  • Water en mineralen helpen ook bij opbouw en werking van het lichaam

  • Vitaminen en veel mineralen zijn beschermende stoffen

  • Ze helpen je lichaam goed te functioneren

Voedingsvezels horen niet duidelijk in één van de drie klassieke groepen; benoem dat vezels belangrijk zijn voor een goede darmwerking.

Waarom gevarieerd eten?

  • Geen enkel voedingsmiddel bevat alles

  • Door af te wisselen krijg je meer verschillende voedingsstoffen binnen

  • Zo is de kans groter dat je van alles genoeg krijgt

This item has no instructions

Wat is een voedingsstof?

A

Eten of drinken

B

Een stof in eten

C

Alleen gezond eten

D

Een warme maaltijd

Toetst het belangrijke verschil tussen voedingsmiddel en voedingsstof.

Vul de juiste woorden in

Een voedingsmiddel is eten of drinken. Een voedingsstof is een stof in dat eten. Koolhydraten en vetten geven energie. Eiwitten helpen vooral bij groei en herstel.

voedingsmiddel
voedingsstof
Koolhydraten
Eiwitten
bacterie
schimmel
sporen
vitaminen

Laat leerlingen de kernwoorden uit deze subtopic actief ophalen.

De Schijf van Vijf

  • Hulpmiddel voor gezond en gevarieerd eten

  • Laat zien dat je uit verschillende groepen kiest

  • Helpt om niet steeds hetzelfde te eten

Je hoeft de hele Schijf van Vijf niet uit te werken als dat niet in de methode zit; het gaat hier om de functie als hulpmiddel.

Drie maaltijden per dag

  • Ontbijt, lunch en avondeten geven regelmaat

  • Maaltijden helpen om voedingsstoffen over de dag te verdelen

  • Ontbijten is belangrijk na een nacht zonder eten

Koppel aan dagelijkse ervaring: 's ochtends heeft je lichaam weer energie en voedingsstoffen nodig.

Veel zoete en vette tussendoortjes

  • Vaak veel suiker of vet

  • Je krijgt dan wel energie binnen

  • Maar vaak minder vitaminen, mineralen en vezels

  • Daardoor eet je minder ruimte over voor gezonde voeding

Benadruk dat het gaat om 'veel' en 'vaak', niet om een absoluut verbod.

Gezond eten samengevat

Gezond eten betekent: gevarieerd kiezen, de Schijf van Vijf gebruiken, regelmatig maaltijden eten en niet te veel zoete of vette tussendoortjes nemen.

This item has no instructions

Waarom is gevarieerd eten belangrijk?

A

Je eet dan minder

B

Je krijgt meer soorten voedingsstoffen

C

Je hoeft niet te ontbijten

D

Je hebt geen lunch nodig

Sluit aan op de uitleg dat geen enkel voedingsmiddel alles bevat.

Vul de juiste woorden in

Gezond eten betekent gevarieerd kiezen. De Schijf van Vijf helpt daarbij. Het is belangrijk om drie maaltijden per dag te eten. Veel zoete en vette tussendoortjes geven vaak minder voedingsstoffen binnen.

gevarieerd
Schijf van Vijf
drie maaltijden
voedingsstoffen
bacteriën
celdeling
sporen
drogen

De derde blank is bewust als vaste uitdrukking uit de les gebruikt.

Wat is voedselbederf?

  • Voedselbederf betekent dat voedsel niet meer goed is

  • Het kan anders gaan ruiken, smaken of eruitzien

  • Vaak spelen bacteriën en schimmels een rol

This item has no instructions

Bacteriën in voedsel

  • Bacteriën zijn kleine organismen

  • In voedsel kunnen ze zich snel vermeerderen

  • Dat gebeurt door celdeling

  • Eén bacterie wordt zo twee bacteriën

Gebruik eventueel een eenvoudige keten: 1 wordt 2, 2 worden 4. Zo zien leerlingen waarom bederf snel kan gaan.

Schimmels in voedsel

  • Schimmels groeien op voedsel

  • Ze kunnen zich verspreiden met sporen

  • Die sporen kunnen op nieuw voedsel terechtkomen

  • Zo kan bederf zich verder uitbreiden

Maak duidelijk dat schimmels vaak zichtbaar zijn, terwijl bacteriën meestal niet zichtbaar zijn.

Hoe ontstaat meer bederf?

Bacteriën vermeerderen door celdeling en schimmels verspreiden sporen. Als deze organismen meer worden, bederft voedsel sneller.

This item has no instructions

Voedsel langer goed houden

Nog meer manieren

  • Stoffen toevoegen

  • Zonder zuurstof verpakken

  • Verhitten

  • Koelen

  • Drogen

Manieren

Leg uit dat dit vormen van conserveren zijn: manieren om voedselbederf tegen te gaan.

Waarom helpt conserveren?

  • Verhitten doodt veel bacteriën en schimmels

  • Koelen remt hun groei

  • Drogen haalt water weg

  • Zonder zuurstof verpakken maakt groeien moeilijker

Bij 'stoffen toevoegen' kun je voorbeelden noemen zoals zout, suiker of zuur, als dat past bij de methode.

Hoe vermeerderen bacteriën zich?

A

Door drogen

B

Door sporen

C

Door celdeling

D

Door koelen

Veelgemaakte verwarring: schimmels verspreiden zich met sporen, bacteriën door celdeling.

Vul de juiste woorden in

Voedsel bederft als bacteriën en schimmels meer worden. Bacteriën doen dat door celdeling. Schimmels verspreiden zich met sporen. Je kunt voedsel langer goed houden door te koelen of te verhitten.

bederft
celdeling
sporen
koelen
eiwitten
ontbijt
Schijf van Vijf
koolhydraten

Controleert zowel het ontstaan van bederf als een manier om het tegen te gaan.

Wat heb jij vandaag het best begrepen?

This item has no instructions

Wat vond je vandaag het lastigst?

This item has no instructions

Noem één woord dat jij onthoudt van deze les.

Gebruik dit als korte afsluiting. Laat enkele leerlingen hun gekozen woord toelichten.

Begrippen

eetgewoonten - wat je gewend bent te eten en wanneer je dat doet

voedingsmiddel - eten of drinken

voedingsstof - stof in eten of drinken die je lichaam nodig heeft

eiwitten - voedingsstoffen die vooral helpen bij groei en herstel

koolhydraten - voedingsstoffen die energie geven

vetten - voedingsstoffen die veel energie leveren

vitaminen - beschermende stoffen die helpen om gezond te blijven

This item has no instructions

Begrippen

mineralen - stoffen die nodig zijn voor een goede werking van het lichaam

water - voedingsstof die je lichaam nodig heeft

voedingsvezels - stoffen die belangrijk zijn voor een goede darmwerking

Schijf van Vijf - hulpmiddel voor gezond en gevarieerd eten

voedselbederf - voedsel dat niet meer goed is

celdeling - voortplanting waarbij één cel twee cellen wordt

sporen - kleine verspreidingseenheden van schimmels

This item has no instructions