8.3 Kringlopen in ecosystemen dl2

8.3 Kringlopen in ecosystemen dl 2
1 / 26
next
Slide 1: Slide
BiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 26 slides, with interactive quizzes, text slides and 1 video.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

8.3 Kringlopen in ecosystemen dl 2

Slide 1 - Slide

Leerdoelen 8.3
  • de rol uitleggen van producenten, consumenten en reducenten in de stikstofkringloop 
  • stoffen met het element stikstof noemen die een rol spelen bij de stikstofkringloop 
  • uitleggen welke rol de landbouw speelt binnen de stikstofkringloop (gebruik van kunstmest, groenbemesting) en welke gevolgen dat heeft voor het milieu, zoals eutrofiëring
  • uitleggen welke rol de veeteelt speelt binnen de stikstofkringloop en welke gevolgen dat heeft voor het milieu


Slide 2 - Slide

Wat is dissimilatie?
A
CO2 + H2O --> glucose + O2
B
CO2 + glucose --> H2O + O2
C
O2 + glucose --> H2O + CO2
D
glucose --> H2O + CO2 + O2

Slide 3 - Quiz

Slide 4 - Video

Slide 5 - Slide

Verdieping stikstofkringloop

Slide 6 - Slide

Stikstofkringloop
plant neemt nitraat op
plant maakt aminozuren en daaruit eiwitten
Consument eet de eiwitten van de plant, verteert deze en maakt eiegen eiwitten
Dode dieren (en planten) geven eiwitten af aan de bodem
Bacterien in de bodem zetten eiwitten om in ammoniakgas dat ammonium wordt in de bodem; andere bacterien maken daar nitriet en nitraat van.

Slide 7 - Slide

Wat neemt de plant op van de stikstofkringloop?
A
Nitriet
B
Water
C
Glucose
D
Nitraat

Slide 8 - Quiz

Eenvoudige route
  • Producenten nemen stikstof op via NO3- of NH4+
  • Producenten maken daaruit aminozuren en daaruit eiwitten
  • Consumenten eten en verteren de eiwitten en maken daarna hun eigen eiwitten en andere organische stoffen
  • Consumenten maken ureum als afvalstof 
  • Eiwitten uit dode planten en dieren worden door rottingsbacterien omgezet in NH3 (ammoniakgas), dat in water NH4+ (ammonium) wordt. Ook ureum wordt omgezet in deze stoffen.
  • Nitrificerende bacteriën maken met zuurstof nitriet NO3- en nitraat NO4-
  • De kringloop is rond.
Organisch gebonden stikstof komt vooral voor in eiwit, maar ook in nucleotiden van DNA en RNA.
Stikstof = N

Slide 9 - Slide

verder met de N-kringloop

  • op welke manier kunnen mensen de stikstofkringloop beïnvloeden?
  • kunstmest, eutrofiëring, groenbemesting, stikstofcrisis
  • & Binas in de vingers

Slide 10 - Slide

Andere routes
'Verstorende' routes zonder zuurstof:
- NO3- > N2 (g) denitrificatie door denitrificerende bacterie
N2 komt in de atmosfeer en verdwijnt uit de bodem of het water

-N2 (g) --> NH4+
N2 (g) kan gebonden worden door knolletjesbacterie en stikstofbindende bacterie.
Planten kunnen deze NH4+ dan weer gebruiken.


Slide 11 - Slide

Stikstof (N2) Is een stof die niet reageert met andere stoffen. Een plant of dier heeft er dan ook niets aan. N2 blijft N2.
Alleen met geweld (bliksem, hitte in een motor) bindt N2 aan zuurstof. 
Of door sommige bacteriën bindt N2 aan waterstof. 
Ammoniak (NH3) en ammonium (NH4+) zijn eigenlijk twee toestanden van dezelfde stof. 
Als ammoniak oplost, pikt het een H+ van water zodat NH4+ ontstaat. Als ammonium de lucht in gaat, wordt het weer NH3. 
Nitriet bestaat maar heel kort in de natuur, omdat de reactie tot nitraat heel snel gaat. Dat is goed, want nitriet is giftig.
Deze NH3 zit binnenin een plant. Het wordt meteen gebruikt door de plant om er N-bevattende organische stoffen van te maken. Deze NH3 komt dus niet in de grond terecht. De andere NH3 wel.
Stikstofassimilatie is gewoon assmilatie met stikstof. Assimilatie = opbouw van grotere moleculen uit kleinere moleculen. Dus bv. opbouw van aminozuren uit nitraat (en glucose)
Besteed even een paar minuutjes aan het doornemen van de stikstofkringloop in je eigen BINAS 93F . 
De meeste onduidelijkheden vind je hiernaast toegelicht.

Hoe kan er 'N' verdwijnen uit de bodem?
anaeroob proces, verloopt allean als er geen zuurstof is
anaeroob proces, verloopt allean als er geen zuurstof is
aeroob proces, verloopt allean als er wel zuurstof is
aeroob proces, verloopt allean als er wel zuurstof is

Slide 12 - Slide

Hoe kan 'N' verdwijnen uit eenvoudige stikstofkringloop?
A
planten nemen het op
B
vervluchtiging en denitrificatie
C
omzetting in nitriet en nitraat

Slide 13 - Quiz

Welke N-rijke stof zit er in urine van koeien?
A
ammoniak
B
nitriet
C
nitraat
D
ureum

Slide 14 - Quiz

Welke N-rijke stof zit er in koeienpoep?
A
ureum
B
nitraat
C
eiwit

Slide 15 - Quiz

Waarom groeien planten beter door bemesting met koeienmest?

Slide 16 - Open question

Sommige planten hebben bij hun wortels knolletjes met stikstofbindende bacterie die N2 uit de lucht omzetten in ammonium NH4+
  • definitie monocultuur kennen
  • voor- en nadelen van monoculturen kunnen noemen

Slide 17 - Slide

Bijzondere route
Knolletjesbacteriën (en een paar andere bacteriën) kunnen N2 (g) omzetten in NH3.

Stifkstof die eerst níet te gebruiken was voor de plant, is nu wél te gebruiken. Oftewel:
De bodem wordt voedselrijker.

Dit is 'Groenbemesten'.

Slide 18 - Slide

Wat is groenbemesting?
A
Kunstmest strooien op het land
B
Natuurlijke mest strooien op het land
C
Bemesten door middel van knolletjesbacterien
D
Bemesten met groene planten

Slide 19 - Quiz

Goedkope bemesting
Bij groenbemesting wordt klaver op stikstofarme grond geteeld, waarna deze omgeploegd wordt. Klaver leeft in symbiose met stikstofbindende bacteriën, waardoor extra stikstof in de bodem komt. Door om te ploegen, blijft de stikstof beschikbaar voor nieuwe planten. 

Als planten geoogst worden, wordt de stikstof die als eiwitten aanwezig zijn in de plant onttrokken aan de bodem. De kringloop wordt onderbroken.

Slide 20 - Slide

Hoe werkt groenbemesting?

Slide 21 - Slide

veel mensen halen in de herfst bladeren uit hun tuin. Wat voor een effect heeft dit op de stikstofkringloop?

Slide 22 - Slide

Welk effect heeft het weghalen van de bladeren voor de stikstofkringloop?

Slide 23 - Open question

Stikstofcrisis
  • Veel stikstof uitgestoten door veeteelt, industrie & bouw. 
  • Veel stikstofverbindingen beschikbaar voor planten. 
  • Gevolg 1: planten die daar goed op gaan nemen in aantal toe; planten die aangepast zijn op een lage stikstofconcentratie (arme grond) worden overwoekerd --> gevolg voor de hele voedselketen --> biodiversiteit neemt af
  • Gevolg 2: Eutrofiëring

Slide 24 - Slide

Slide 25 - Link

Maak een screenshot van je score bij de opdracht op biologiepagina.nl

Slide 26 - Open question