De Grieken
3.4 Strijd en sport
De Grieken
3.4 Strijd en sport
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom de Grieken oorlog voerden tegen de Perzen
Je kunt verklaren waardoor oorlogen ontstonden tussen Griekse stadstaten
Je kunt uitleggen wat sport en religie met elkaar te maken hadden.
Oorlog tegen de Perzen
In 550 v. Chr. stichtte koning Cyrus het Perzische Rijk
Door vele veroveringen wordt het Perzische Rijk heel groot
Een aantal Griekse stadstaten in het huidige Turkije worden ook veroverd door de Perzen
In 500 v. Chr komen deze poleis tegen de Perzen in opstand.
Oorlog tegen de Perzen
Athene steunt de opstandige stadstaten
Argumenten:
Athene voelt zich verbonden met de Griekse poleis
Perzië bedreigde de handel over zee
Gevolg: de Perzen slaan de opstand neer en koning Darius heeft nu een motief om Athene aan te vallen.
Oorlog tegen de Perzen
In 490 v. Chr. verslaan de Atheners de Perzen bij Marathon.
Tien jaar later valt Xerxes (opvolger Darius) opnieuw aan
Dit keer werken meerdere poleis waaronder Sparta en Athene samen
Athene wordt verwoest maar de Perzen worden uiteindelijk verslagen bij Salamis.
Grieken tegen Grieken
Na de Perzische Oorlogen bleven de Griekse stadstaten samenwerken.
Athene dwong soms onder dreiging van het leger bondgenoten om jaarlijks geld te betalen om de vloot te versterken.
Athene's bondgenoten waren democratieën. Sparta's bondgenoten waren aristocratieën.
De Peloponnesische Oorlog
De spanning tussen Athene en Sparta groeit: beide stadstaten willen de sterkste en machtigste zijn.
Aanleiding: handelsruzie tussen Athene en Megara. Megara vraagt Sparta om hulp
De Peloponnesische oorlog duurt ondanks een aantal wapenstilstanden bijna 30 jaar.
Sparta wint de oorlog. De grootste bloei van Athene is voorbij.
Alexander de Grote
In 338 v.C. werd Griekenland veroverd door Macedonië.
De Macedonische koning Alexander de Grote was een bewonderaar van de Griekse cultuur
Alexander verslaat de Perzen en vestigt een enorm rijk waarin hij de Griekse cultuur laat verspreiden.
Alexandrië als centrum van de Griekse cultuur
Sport en godsdienst
Vanaf 776 v. C. Olympische spelen.
Om de vier jaar stuurden de poleis hun beste sporters naar Olympia
Alleen voor vrije Grieken: geen vrouwen, geen slaven, geen 'barbaren' (buitenlanders)
Oorlogen werden gepauzeerd zodat de atleten naar Olympia konden reizen.
Olympische Spelen
De Olympische Spelen werden gehouden ter ere van oppergod Zeus.
Sporters deden ook mee voor de eer van hun stad en om zichzelf te bewijzen.
Steden hadden een gymnasium (soort sportschool) om te trainen.
Vrouwen konden meedoen aan de Heraia. (ter ere van Hera)
Mannen sporten naakt, vrouwen in een chiton
Oude Olympische Spelen
Moderne Olympische Spelen
Vergelijk de oude Olympische spelen met de moderne Olympische spelen. Welke verschillen zijn er?
Invuloefening
Perzische koning die werd verslagen tijdens de eerste Perzische oorlog Darius
Perzische koning die werd verslagen tijdens de tweede Perzische oorlog Xerxes
Bij deze plaats werden de Perzen voor de eerste keer verslagen Marathon
Bij deze plaats werden de Perzen voor de tweede keer verslagen Salamis
Deze stadstaat wint de Peloponnesische Oorlog Sparta
Dit land weet Griekenland te veroveren Macedonië
Deze koning verspreidt de Griekse cultuur over een groot gebied Alexander de Grote
De Olympische spelen werden gehouden ter ere van deze god Zeus
De Heraia werden gehouden ter ere van Hera
De groep mocht niet meedoen aan de Olympische spelen barbaren
Je kunt uitleggen waarom de Grieken oorlog voerden tegen de Perzen
Je kunt verklaren waardoor oorlogen ontstonden tussen Griekse stadstaten
Je kunt uitleggen wat sport en religie met elkaar te maken hadden.