H12.3 Analyse: theorieën machtsverhoudingen

• MAW
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

H12.3: theorieën over machtsverhoudingen

Russische luchtaanvalsgolf treft heel Oekraïne, tijdelijk geen stroom in Moldavië

Welk nieuws vond je interessant afgelopen weekend of weer ervoor?

Lesdoelen

- Je kent de 5 verschillende theorieën over machtsverhoudingen

- Je herkent de theorie in een bron

- Je begrijpt het verschil tussen de theorieën 

02:50

Beredeneer waarop, de liberale theorie toepasbaar is op de VN klimaattop in Brazillie.

Schrijf de belangrijkste punten op van de marxistische theorie. Beredeneer waarom dit filmpje daar een voorbeeld van is.

Vervolg H12.3

lesdoelen:

- Je kent de 5 verschillende theorieën over machtsverhoudingen 

- Je herkent de verschillende theorieën in een bron

- Je kunt uitleggen aan de hand van de omschrijving van de theorie waarom deze te herkennen is in een bron

Kenmerken realistische theorie

- Machtsstrijd van allen tegen allen: strijd om macht, grondstoffen, bezit, invloed, grondgebied

- Een staat moet voor zijn zelfbescherming nooit vertrouwen op internationale organisaties en

internationaal recht. De wereld is een anarchie: er is geen hoger gezag dan de staat.

-  Gevolg is het veiligheidsdilemma. Een hegemoon kan als grootmacht kan vrede afdwingen. ( bv Trump in het Gaza conflict).

- Alleen een gezamenlijke vijand kan zorgen voor vertrouwen tussen staten als bondgenoten

Kenmerken Liberale theorie

- Internationale samenwerking is wenselijk als het bijdraagt aan vooruitgang, vrede en

welvaart.

- Gebeurtenissen in het ene land hebben ook effect in het andere land: interdependentie, ( bv epidemie als corona, klimaatsveranderingen, wereldhandel).

- nationaal/lands belang bestaat niet.

- internationale organisaties en  niet- statelijke actoren  ( zoals multinationals MNC, NGO's bv Rode kruis) hebben veel macht naast de staten.

Kenmerken Marxistische theorie

- Nadruk op de structurele ongelijkheid tussen rijke en arme landen. ( vaak vanuit het imperialisme en het koloniale verleden).

- Falende staten worden uitgebuit door rijke staten en multinationals

- De verhouding tussen staten wordt verklaard door de strijd om grondstoffen ( bv Congo).

- Net als bij de liberale theorie spelen economische belangen een grote rol in de machtsverhoudingen niet zozeer de staten zelf.

Kenmerken sociaal- constructivistische theorie

- Gedrag van staten wordt verklaard vanuit de beleveniswereld van mensen.

- Beeld van wie vriend of vijand is: het aangeleerde vijandsbeeld ( bv Joden - Palestijnen, Kapitalisme - communisme) 

- machtsverhoudingen veranderen als de betekenis ervan in

de hoofden van de mensen verandert. 

Kenmerken politiek - psychologische theorie 

- Volgens politiek psychologische theorieën hangen die verhoudingen zeer

nauw samen met de psyche van betrokkenen zijn in grote mate bepalend voor de internationale

machtsverhoudingen.

- Ook de groepsdynamiek tussen politieke besluitvormers kunnen bepalend zijn: door bv groupthink/ tunnelvisie kunnen irrationele besluiten genomen worden: een advocaat van de duivel aanstellen kan dit voorkomen.

Realistische theorie

Politiek- psychologische theorie

marxistische theorie

Liberalistische theorie

Sociaal- constuctivistische theorie

Aan de slag

Benodigdheden: krant en leerboek

Opdracht: 

a. door zoek de krant en zoek een artikel die bij een van de theorieën past.

b. Leg uit aan de hand van de omschrijving van de theorie waarom het artikel bij de gekozen theorie past. 

c. Kijk of je een artikel vindt die bij een andere theorie past. 

d. Doe daarvoor hetzelfde.

e. Delen met de klas.

Lesdoelen behaald?

- Je kent de 5 verschillende theorieën over machtsverhoudingen

- Je herkent de theorie in een bron

- Je begrijpt het verschil tussen de theorieën 

Huiswerk

maken CSE 2022 tijdvak 2 opgave 4