Wat is cultuur?
Wat is cultuur?
Eerste les van periode 1 van het keuzedeel Internationaal. Benoem kort dat deze periode draait om bewustwording van cultuur en cultuurverschillen.
Lesdoel
Ik weet wat het keuzedeel inhoudt.
Ik kan uitleggen wat cultuur is en welke begrippen daarbij horen.
This item has no instructions
Keuzedeel Internationaal
Dit keuzedeel bestaat uit 3 periodes en 3 portfolio's.
Je werkt stap voor stap toe naar een mondeling examen.
In dat examen vertel je over je eigen cultuur en over de cultuur van iemand die je hebt geïnterviewd.
Je laat ook zien hoe je omgaat met communicatie, verschillen en culturele sensitiviteit.
Wat je leert, gebruik je later ook in je toekomstige werk.
Houd dit kort als introductie op het keuzedeel; de kern van deze les blijft het begrip cultuur.
Waar denk jij aan bij het woord cultuur?
Gebruik dit als korte activering. Laat studenten zien dat cultuur breder is dan alleen land of afkomst: denk ook aan thuis, school, straat, werk, kleding, taal en gewoonten.
Wat bedoelen we met cultuur?
Cultuur is de manier waarop mensen leven, denken en met elkaar omgaan. Het gaat om wat mensen normaal, belangrijk of passend vinden. Cultuur zie je terug in bijvoorbeeld taal, gewoonten, eten, feestdagen, kleding, muziek, regels en omgangsvormen.
Benadruk dat cultuur meer is dan afkomst of land. Het gaat ook om gedrag, verwachtingen en betekenis.
Cultuur is overal
thuis in regels en gewoonten
op straat in taal en stijl
online in trends en gedrag
op werk in afspraken en communicatie
bij feesten, eten en muziek
This item has no instructions
Niet één cultuur per land
Niet iedereen in Nederland heeft precies dezelfde cultuur.
Binnen één land bestaan verschillende groepen en verschillende gewoonten.
Mensen kunnen zich verbonden voelen met meer dan één cultuur.
Daarom is cultuur vaak meervoudig en persoonlijk.
Koppel dit aan het idee dat studenten meerdere identiteiten tegelijk kunnen hebben, zonder dat je het te theoretisch maakt.
Soorten cultuur
Nationale cultuur - wat binnen een land vaak herkenbaar is
Familiecultuur - gewoonten en regels binnen een gezin of familie
Straatcultuur - taal, stijl en gedrag uit een bepaalde omgeving
Schoolcultuur - hoe mensen op school met elkaar omgaan
Werkcultuur - afspraken, houding en communicatie op de werkvloer
Jongerencultuur - trends, muziek en gedrag van jongeren
Religieuze cultuur - gebruiken en waarden rond geloof
Leg uit dat deze vormen van cultuur door elkaar kunnen lopen. Een student kan tegelijk deel zijn van meerdere culturen.
Zichtbare cultuur
eten en drinken
kleding en uiterlijk
taal en accent
muziek en feestdagen
rituelen en tradities
Gebruik dit als opstap naar de volgende slide: veel studenten denken eerst alleen aan deze zichtbare kanten van cultuur.
Onzichtbare cultuur
waarden en overtuigingen
ideeën over respect
manieren van communiceren
verwachtingen over tijd en afspraken
wat iemand beleefd of onbeleefd vindt
Benadruk dat juist de onzichtbare kant vaak zorgt voor misverstanden, omdat je die niet meteen ziet.
Waarden, normen en gewoonten
Waarden zijn dingen die mensen belangrijk vinden, zoals respect, eerlijkheid of vrijheid.
Normen zijn regels over hoe je je hoort te gedragen.
Gewoonten zijn dingen die je vaak op een bepaalde manier doet.
Samen beïnvloeden ze hoe mensen kijken, kiezen en reageren.
Laat eventueel voorbeelden horen: op tijd komen, iemand aankijken, elkaar begroeten, direct of indirect spreken.
Identiteit en erbij horen
Cultuur heeft te maken met wie je bent.
Ook met de groepen waarbij jij je thuis voelt.
Dat kan familie zijn, een land, geloof, vriendenkring of buurt.
Identiteit is dus vaak een mix van verschillende invloeden.
This item has no instructions
Cultuur en communicatie
Cultuur beïnvloedt hoe mensen communiceren. Denk aan woordkeuze, toon, lichaamstaal, stilte, humor en hoe direct iemand spreekt. Wat voor de één normaal is, kan voor de ander juist onbeleefd, vaag of afstandelijk overkomen.
Koppel alvast aan het latere mondelinge examen en aan toekomstige beroepssituaties.
Cultuur op school en op werk
samenwerken vraagt begrip voor verschillen
afspraken zijn niet voor iedereen vanzelfsprekend hetzelfde
klantcontact vraagt passende communicatie
respect tonen begint met goed kijken en luisteren
Maak de koppeling met HZW: contact met cliënten, collega's en families vraagt om afstemming en open houding.
Culturele verschillen betekenen niet goed of fout
Een cultureel verschil betekent niet automatisch dat de één gelijk heeft en de ander ongelijk. Vaak gaat het om andere gewoonten, andere verwachtingen of een andere betekenis. Begrip begint bij zien dat jouw manier niet de enige manier is.
Belangrijke basis voor cultureel sensitief denken. Vermijd debat over 'welke cultuur beter is'.
Wat is culturele sensitiviteit?
verschillen opmerken zonder snel te oordelen
respectvol omgaan met andere gewoonten
openstaan voor andere perspectieven
je communicatie aanpassen als dat nodig is
Gebruik bewust de term culturele sensitiviteit, omdat die later terugkomt in portfolio en mondeling examen.
Waarom begint dat bij jezelf?
Je kijkt altijd met je eigen ervaringen naar anderen.
Je eigen normen voelen vaak vanzelfsprekend.
Pas als je je daarvan bewust bent, kun je beter begrijpen waarom iemand anders anders reageert.
Zelfkennis is daarom een eerste stap naar culturele sensitiviteit.
Dit sluit aan bij opdrachten over eigen cultuur en later het interview met een ander.
Waar werk je in deze periode naartoe?
je onderzoekt je eigen cultuur
je spreekt met iemand met een andere of deels andere achtergrond
je vergelijkt ervaringen, waarden en communicatie
je laat zien hoe jij cultureel sensitief kunt handelen
Noem dat dit de basis vormt voor portfolio 1 en het mondelinge examen later in het keuzedeel.
Samenvatting
Cultuur gaat over hoe mensen leven, denken en omgaan met elkaar.
Cultuur is zichtbaar én onzichtbaar.
Er zijn verschillende soorten cultuur, zoals familiecultuur, nationale cultuur en straatcultuur.
Waarden, normen en gewoonten spelen daarin een grote rol.
Begrip van cultuur helpt bij communicatie en respectvol samenwerken.
This item has no instructions
Waarom dit onderwerp belangrijk is
Je komt cultuur elke dag tegen.
Op school, thuis, online en op stage.
Mensen denken, praten en handelen niet altijd op dezelfde manier.
Als je cultuur beter begrijpt, kun je anderen beter begrijpen.
Dat helpt bij samenwerken en communiceren.
This item has no instructions
Begrippenlijst
cultuur - de manier waarop mensen leven, denken en met elkaar omgaan
zichtbare cultuur - dingen van cultuur die je makkelijk kunt zien, zoals kleding of eten
onzichtbare cultuur - waarden, ideeën en verwachtingen die je niet direct ziet
waarden - dingen die mensen belangrijk vinden
normen - regels over hoe je je hoort te gedragen
gewoonten - vaste manieren van doen in het dagelijks leven
identiteit - hoe iemand zichzelf ziet en met welke groepen iemand zich verbonden voelt
This item has no instructions
Begrippenlijst
nationale cultuur - kenmerken en gewoonten die vaak met een land verbonden worden
familiecultuur - regels, gewoonten en omgangsvormen binnen een gezin of familie
straatcultuur - taal, stijl en gedrag uit een bepaalde straat, buurt of groep
werkcultuur - de manier waarop mensen binnen een organisatie samenwerken en communiceren
communicatie - de manier waarop mensen informatie, gevoelens en ideeën overbrengen
culturele sensitiviteit - respectvol en bewust omgaan met culturele verschillen
This item has no instructions