Katheterzorg

• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 2

Katheterzorg

Katheterzorg

Leerdoelen

Voorbereiding op de  lessen katheterzorg

herkennen materialen

indicatie katheteriseren

Nieren 

produceren urine 

urine loopt via urineleiders naar blaas

Blaas

• tijdelijke opvang urine
• samentrekken zodat urine blaas 

    kan verlaten

Katheteriseren

Het inbrengen van een holle buis in de blaas met als doel het afvloeien van urine.

Urinebuis man

 20-25 cm lang

s-vormige bocht

vergrote prostaat kan de urinebuis vernauwen

vrouw

urinebuis 3-5 cm lang 

 loopt recht naar beneden

Indicatie 

● onvoldoende ledigen van de blaas (retentie)

● inbrengen van medicatie

● voor een operatie of onderzoek

• Toedienen blaasspoeling

● exact bijhouden urine output (bijvoorbeeld bij shock) 

● afnemen urinekweek

● het bieden van comfort in terminale fase

● Huidschade door incontinentie die niet wil genezen

Contra-indicaties

(alleen arts mag inbrengen)

• Zorgvragers met vergrote prostaat
• Vermoeden beschadigde urethra

Katheters

lumen: naam voor holle slang van de katheter

• enkel lumen: afloop urine
• dubbel lumen: afloop urine en ballon
• triple lumen: afloop urine, ballon en spoelen

Maatvoering: dikte katheter in Ch (Charriere) 

Ballon

op plaats houden van katheter

                                                 6-10 ml steriel water in ballon 

Ballon volledig vullen en daarna water terug laten lopen tot afgesproken hoeveelheid

Glijmiddel

Meestal meerder functies;

• verdovend
• glijmiddel
• desinfecterend
• vult plooien

eenmalig 

katheteriseren

intermitterend katheteriseren

heeft voorkeur boven verblijfskatheter

verkleint risico op infectie en complicaties

elasticiteit blaas blijft behouden

enkel lumen katheter 

Verblijfskatheter

Tijdsduur katheter

tijdsduur dat een katheter in de blaas kan blijven is afhankelijk van het materiaal van de katheter

• pvc
• latex (max 2 weken)
• siliconen (max 6 weken) of full siliconen (8 tot 12 weken)

Let op houdbaarheidsdatum!

complicatie bij inbrengen katheter

bloeding

weerstand (obstructie)

urine loopt niet af

beschadiging wand urethra

Complicatie blaaskatheter

• verstopping
• blaaskrampen
• urine langs katheter
• urineweginfectie

Beleving zorgvrager

Hee zou jij het vinden om een blaaskatheter te krijgen?

angst

onzeker

schaamte

pijn 

Suprapubische katheter

V

via de buikwand net boven het schaambeen

inbrengen verpleegkundige handeling

    Urineretentie

• Echo onderzoek
• Residu bepalen
• Oorzaak onderzoeken (vergrote prostaat, neurologische afwijkingen, zwelling urethramond)

Indicaties suprapubis katheter

● langdurig blaaskatheterisatie met complicaties

● tumor

● acute retentie ten gevolge van obstructie

● neurologische aandoening

● urinebuisafwijking

● prostaatvergroting

● wanneer urthrale katheter de seksualiteit beinvloed

Uitwendige katheter

Een condoomkatheter bestaat uit een wat steviger condoom met een trechtervormig uiteinde.

Deze is met een slangetje verbonden aan een urine-opvangzak.

Verzorging katheter

beleving client: angst, schaamte, verdriet, seksualiteit

observatie urine: geur, kleur, hoeveelheid, samenstelling

 observatie: fixatie katheter, wondjes, roodheid

verzorging: daglijks wassen geslachtsdelen en 

katheterslang dagelijks met water

verzorging suprapubis

aseptisch werken: binnen naar buiten

insteekopening dagelijks reinigen met water

splitgaas om insteekopening

Verwijderen van  blaaskatheter

zodra er geen indicatie meer is

1. Ballon legen (passief)

2. zorgvrager laten zuchten 

3. katheter verwijderen

4. 1e mictie binnen 8 uur