Straattaal: Wat is het en waarom wordt het gebruikt?

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

Straattaal

Sinds de jaren '90 is straattaal een belangrijk onderwerp binnen de taalkunde en ook in het maatschappelijk debat. Maar wat ís straattaal eigenlijk? Is straattaal wel de juiste term voor dit fenomeen? En wat weten je leerlingen over oude en nieuwe straattaal-woorden?

Leerdoelen

Na het lezen en bespreken van het artikel kan de leerling in eigen woorden uitleggen wat straattaal is, hoe het zich verspreidt, en een eigen mening formuleren over de invloed ervan op de Nederlandse taal.

Begin de les door de leerdoelen te benoemen. Geef aan dat deze doelen aan het einde van de les behaald moeten worden.

Welke straattaal woorden ken je al?

Quizz

https://www.mentimeter.com/app/presentation/aljiydv65d7zw2fbqd59fxqvgb4zc99b/edit?question=i8sfsjx7o1ab 

LEZEN: 

https://onzetaal.nl/tijdschrift/01-2026/artikel/hoe-straattaal-heel-nederland-veroverde 

Wat is straattaal?

Straattaal is een informele manier van communiceren die vooral onder jongeren op straat wordt gebruikt. 

Het is een taal die voortkomt uit verschillende culturen en dialecten.

Leg uit wat straattaal is en wat het kenmerkt. Bespreek eventueel ook hoe straattaal zich verhoudt tot standaardtaal.

Vragen? 

Aan het eind van het artikel gaat het over het mogelijk stigmatiserende effect van het woord straattaal. Zijn jullie het hiermee eens? Welke andere term zou volgens jullie misschien beter passen?

- Straattaal-woorden komen soms in het woordenboek terecht, zoals fittie en doekoe. Is het dan nog straattaal? Waarom wel/niet?

- Zijn ze het eens met de zorgen van veel docenten dat straattaal een slechte invloed heeft op je taalvaardigheid? Waarom?

- Is straattaal alleen het gebruik van typische straattaal-woorden wanneer je met iemand spreekt, of zijn er meer talige aspecten die straattaal karakteriseren? Zo ja, welke?

Waarom gebruiken jongeren straattaal?

Jongeren gebruiken straattaal om zich te identificeren met een bepaalde groep of subcultuur. 

Daarnaast kan het ook dienen als geheimtaal, om bijvoorbeeld niet begrepen te worden door ouders of leraren.

Beschrijf waarom jongeren straattaal gebruiken en geef hier voorbeelden van. Vraag de studenten ook waarom zij denken dat jongeren straattaal gebruiken.

Voorbeelden van straattaal

Enkele voorbeelden van straattaal zijn: 'yo mattie', 'chillen', 'swag' en 'fissa'.

Laat enkele voorbeelden van straattaal zien en vraag de studenten of zij weten wat deze woorden betekenen.

Verschillen tussen straattaal en standaardtaal

Straattaal verschilt op verschillende punten van standaardtaal, zoals uitspraak, woordenschat en grammatica.

Maak een vergelijking tussen straattaal en standaardtaal en bespreek de verschillen.

Hoe ontstaat straattaal?

Straattaal ontstaat vaak spontaan en wordt door jongeren zelf bedacht. 

Het kan ook voortkomen uit andere talen en dialecten.

Geef aan hoe straattaal ontstaat en bespreek eventueel enkele voorbeelden.

Is straattaal slecht?

Straattaal is niet per se goed of slecht. Het is een manier van communiceren die past binnen bepaalde subculturen. 

Wel is het belangrijk om te weten wanneer het wel of niet gepast is om straattaal te gebruiken.

Bespreek of straattaal goed of slecht is en waarom. Ga ook in op wanneer het wel of niet gepast is om straattaal te gebruiken.

Hoe herken je straattaal?

Straattaal herken je aan bepaalde kenmerken, zoals verkorte woorden en afkortingen. 

Daarnaast worden vaak ook Engelse woorden gebruikt.

Beschrijf hoe je straattaal kunt herkennen en geef enkele voorbeelden.

Hoe kun je straattaal vermijden?

Je kunt straattaal vermijden door te kiezen voor standaardtaal. Dit is vooral belangrijk in formele situaties, zoals op school of op het werk.

Bespreek hoe je straattaal kunt vermijden en waarom dit belangrijk is in bepaalde situaties.

Voordelen van het kennen van straattaal

Het kennen van straattaal kan voordelen hebben, zoals het kunnen begrijpen van bepaalde groepen jongeren en het beter kunnen communiceren met deze groepen.

Geef aan wat de voordelen kunnen zijn van het kennen van straattaal en waarom dit belangrijk kan zijn.

Conclusie

In deze les hebben we geleerd wat straattaal is, waarom het gebruikt wordt en hoe het herkend kan worden. We hebben ook besproken wanneer het wel of niet gepast is om straattaal te gebruiken.

Besluit de les door de leerdoelen nogmaals te benoemen en te controleren of deze zijn behaald.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

De leerlingen voeren hier drie dingen in die ze in deze les hebben geleerd. Hiermee geven ze aan wat hun eigen leerrendement van deze les is.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

De leerlingen voeren hier twee dingen in waarover ze meer zouden willen weten. Hiermee vergroot je niet alleen betrokkenheid, maar geef je hen ook meer eigenaarschap.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

De leerlingen geven hier (in vraagvorm) aan met welk onderdeel van de stof ze nog moeite. Voor de docent biedt dit niet alleen inzicht in de mate waarin de stof de leerlingen begrijpen/beheersen, maar ook een goed startpunt voor een volgende les.