(maandag 1E, 1F. Dinsdag 1G) Rekenwoorden begrijpen en gebruiken

1 / 55
next
Slide 1: Slide
New lesson editorRekenenISK

This lesson contains 55 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

This item has no instructions



Niet door les heen praten

This item has no instructions

Wat gaan we doen vandaag?

  1. Huiswerk

  2. Woorden bij getallen

  3. Afsluiten 


This item has no instructions

Huiswerk voor de komende week:


Groep 1:

Werkboek 1F tot en met vraag 25

Groep 2:

Werkboek 2F tot en met vraag 23

This item has no instructions

Huiswerk voor de komende week:


Werkboek 1F tot en met opdracht 25


This item has no instructions

Huiswerk voor de komende week:



This item has no instructions

Rekenwoorden begrijpen

Open met het idee dat veel fouten niet alleen door rekenen komen, maar ook doordat leerlingen het rekenwoord in de vraag niet herkennen.

Dit ga ik leren

Ik kan veelvoorkomende rekenwoorden begrijpen en gebruiken, zodat ik woorden in opgaven, instructies en toetsvragen beter herken en de juiste berekening of bewerking kan kiezen.

This item has no instructions

Plus en optellen

  • plus en optellen horen bij elkaar

  • Je maakt een getal groter

  • Signaalwoorden: samen, totaal, erbij, toename

  • Voorbeeld: 12 + 5 = 17

Benadruk dat woorden als samen en totaal vaak naar optellen wijzen, maar dat leerlingen altijd de hele zin moeten lezen.

Min en aftrekken

  • min en aftrekken horen bij elkaar

  • Je maakt een getal kleiner

  • Signaalwoorden: over, rest, terug, af, nodig

  • Voorbeeld: 20 - 7 = 13

Leg uit dat nodig soms betekent: hoeveel moet er nog bij? Dat vraagt vaak om aftrekken om het verschil te vinden.

Keer en vermenigvuldigen

  • keer en vermenigvuldigen horen bij elkaar

  • Je rekent met gelijke groepjes

  • Signaalwoorden: per, elk, iedere, doosje van, sixpack

  • Voorbeeld: 4 doosjes met 6 stuks = 4 × 6 = 24

Koppel keer aan praktische contexten: sixpack, chocoladereep per stuk, tegels per doos, stoelen per rij.

Gedeeld door en delen

  • gedeeld door en delen horen bij elkaar

  • Je verdeelt iets in gelijke delen

  • Signaalwoorden: per, ieder, verdelen, hoeveel krijgt elk

  • Voorbeeld: 24 blikjes : 6 = 4

Maak onderscheid tussen per bij vermenigvuldigen en per bij delen: prijs per kg kan leiden tot keer of delen, afhankelijk van wat gevraagd wordt.

Welke bewerking kies je?

Lees niet alleen de getallen, maar vooral de woorden.


  • samen, totaal → vaak optellen

  • over, rest, terug → vaak aftrekken

  • elk, per, groepjes → vaak vermenigvuldigen of delen

  • Kies daarna pas de berekening.

Dit is de kern van het leerdoel: woorden koppelen aan bewerkingen.

Welk woord wijst vaak op optellen?

A

rest

B

samen

C

terug

D

gedeeld

Checkt de koppeling tussen signaalwoorden en bewerkingen uit slides 2-6.

Kies de goede rekenwoorden

Bij optellen wordt een getal groter. Woorden zoals totaal en samen passen daar vaak bij. Bij aftrekken blijft er soms een rest over. Bij een sixpack of per stuk denk je vaak aan keer of delen.

groter
totaal
rest
keer
kleiner
terug
helft
liter
saldo

Alle woorden komen uit het eerste blok over basisbewerkingen en signaalwoorden.

Getal en getallen

  • Een getal is één aantal of waarde

  • Getallen is meervoud

  • Getallen kunnen heel zijn: 3, 18, 250

  • Getallen kunnen ook anders geschreven zijn, zoals breuken of decimalen

Houd dit eenvoudig op A2-niveau: een getal is een manier om hoeveelheid of waarde te schrijven.

Decimaal getal

Een decimaal getal heeft een komma.


Voorbeelden:

  • 1,5 liter

  • 2,75 euro

  • 0,8 kilogram


Een decimaal getal kom je vaak tegen bij geld, gewicht en inhoud.

Noem dat in Nederland een komma wordt gebruikt, geen punt.

Breuk en deel

  • Een breuk laat een deel van een geheel zien

  • Een deel is een stuk van het totaal

  • Voorbeelden: 1/2, 1/3, 3/4

  • Breuken kom je tegen bij eten, geld en meten

Gebruik eenvoudige voorbeelden zoals een chocoladereep of pizza in stukken.

Helft, derde en kwart

  • helft = 1/2

  • derde = 1/3

  • kwart = 1/4


Voorbeelden:

  • een halve chocoladereep

  • een derde van de klas

  • een kwart van 20 = 5

Laat zien dat deze woorden vaak direct zeggen welke breuk gebruikt moet worden.

Vereenvoudigen van breuken

Bij vereenvoudigen van breuken schrijf je dezelfde waarde eenvoudiger.


Voorbeeld:

  • 2/4 = 1/2

  • 3/6 = 1/2


De breuk verandert van vorm, maar niet van waarde.

Noem alleen eenvoudige voorbeelden. Het doel is woordherkenning, niet uitgebreide breukenleer.

Welk getal is een decimaal getal?

A

3/4

B

1,5

C

100

D

1/2

Laat leerlingen letten op de komma als kenmerk van een decimaal getal.

Breuken en getallen

Een decimaal getal heeft een komma, zoals 2,75 euro. Een breuk laat een deel van een geheel zien. Een kwart is 1/4. Bij vereenvoudigen van breuken schrijf je dezelfde waarde eenvoudiger.

decimaal getal
breuk
kwart
vereenvoudigen
kilogram
helft
honderdtal
saldo
optellen

Herhaalt de kernwoorden uit slides 7-11.

Wat is het verschil tussen een breuk en een decimaal getal?

Bespreek dat een goed antwoord woorden noemt als: komma, deel van een geheel, 1/2 of 1/4, eenvoudiger schrijven maar dezelfde waarde houden.

Hoeveelheden meten

  • liter meet inhoud

  • kilogram meet gewicht

  • Voorbeelden: verf in liters, aardappels in kilogram

  • Let goed op het woord, want dat helpt bij de berekening

Koppel aan contextwoorden uit de opdracht: verf, groente, aardappel.

Geldwoorden

  • euro is geld

  • betalen of betaalt gaat over geld geven

  • kosten is de prijs

  • wisselgeld is geld dat je terugkrijgt

  • saldo is hoeveel geld er op een rekening staat

Voeg mondeling toe: rood staan betekent dat je saldo lager is dan nul.

Totaal, restbedrag en terug

  • totale kosten = alles samen betalen

  • restbedrag = wat nog betaald moet worden of overblijft

  • terug kan wijzen op wisselgeld


Voorbeeld:

Kosten 18 euro, je betaalt 20 euro → 2 euro terug.

Benadruk dat dezelfde context zowel optellen als aftrekken kan vragen: eerst totale kosten, daarna wisselgeld.

Mensen tellen en vergelijken

  • toeschouwers, leerlingen en bezoekers zijn aantallen mensen

  • Je rekent vaak met hoeveel, samen of totaal

  • Voorbeeld: 120 bezoekers en 35 leerlingen → samen 155 personen

Koppel aan situaties als bioscoop, sponsorloop, feest of verjaardag.

Reken uit en schrijf op

  • reken uit betekent: zoek het antwoord

  • berekening opschrijven betekent: laat zien hoe je rekent

  • Niet alleen het antwoord is belangrijk, maar ook de stap ervoor


Voorbeeld:

6 × 4 = 24

Maak duidelijk dat instructiewoorden in toetsen belangrijk zijn: soms moet je alleen antwoorden, soms ook de berekening tonen.

Wat betekent wisselgeld?

A

geld op rekening

B

geld per kilogram

C

geld dat terugkomt

D

geld dat ontbreekt

Sluit aan bij slides 12-16 over geldwoorden, hoeveelheden en instructies.

Geld en meten

Verf meet je vaak in liter en aardappels in kilogram. Als iets 18 euro kost en je betaalt 20 euro, krijg je wisselgeld terug. Bij reken uit moet je het antwoord zoeken.

liter
kilogram
wisselgeld
reken uit
saldo
breuk
doosje
afronden
bezoekers

Toetst herkenning van woorden uit praktische contexten.

Honderdtal en duizendtal

  • Een honderdtal is een groep van 100

  • Een duizendtal is een groep van 1000

  • Deze woorden helpen bij afronden en schatten

  • Voorbeeld: 900 is 9 honderdtallen

Schatten kan mondeling genoemd worden, maar hoeft niet uitgebreid op de slide.

Afronden

Afronden betekent dat je een getal vervangt door een dichtbij getal.


Voorbeelden:

  • 48 afgerond op tiental = 50

  • 342 afgerond op honderdtal = 300

  • 1670 afgerond op duizendtal = 2000

Noem alleen honderdtal en duizendtal extra duidelijk, omdat die vaak letterlijk in toetsvragen staan.

Woorden voor vergelijken

  • hoeveel vraagt om een aantal of uitkomst

  • samen wijst vaak op optellen

  • over en rest wijzen vaak op aftrekken

  • nodig betekent vaak: wat ontbreekt nog?

Dit is een verzamel-slide met veelvoorkomende signaalwoorden die leerlingen vaak missen in tekstsommen.

342 afgerond op honderdtal wordt ...

A

300

B

340

C

400

D

350

Gebaseerd op slides 17-19 over afronden, honderdtal en duizendtal.

Afronden en vergelijken

Bij afronden vervang je een getal door een dichtbij getal. Een honderdtal is een groep van 100. Woorden zoals hoeveel vragen om een aantal. Het woord nodig betekent vaak: wat ontbreekt nog?

afronden
honderdtal
hoeveel
nodig
saldo
weekend
kwart
terug
doosje

Herhaling van toetswoorden die vaak letterlijk in opgaven staan.

Praktische verpakkingen

  • doosje, pallet, sixpack zeggen iets over groepjes

  • blikje is vaak één stuk

  • Deze woorden helpen bij kiezen van keer of delen

  • Voorbeeld: 3 sixpacks = 3 × 6 blikjes

Leg uit dat verpakkingswoorden vaak verborgen groepjes zijn.

Bouwen en klussen

  • tegels, raamkozijn en schutting komen voor in praktische opgaven

  • Vaak reken je met aantallen, maten of prijs

  • verf gebruik je vaak in liter

  • Lees goed wat er precies gevraagd wordt

Geen nieuwe rekeninhoud toevoegen; focus op woordenschat in context.

Eten en boodschappen

  • aardappel en groente worden vaak verkocht per kilogram

  • chocoladereep kan in stukken of breuken verdeeld worden

  • vis kan per stuk of per kilogram worden verkocht

  • Het woord per is hier heel belangrijk

Gebruik dit om prijs per kg te verbinden aan dagelijkse boodschappen.

Dagelijkse situaties

In opgaven kun je woorden tegenkomen uit het dagelijks leven:


  • kranten bezorgen

  • sponsorloop

  • meubels en kussens

  • schoolspullen, bioscoop, feest, telefoon


De situatie verandert, maar de rekenwoorden blijven belangrijk.

Benadruk transfer: andere context, dezelfde bewerkingen en signaalwoorden.

Saldo en bij- en afschrijvingen

  • saldo is wat er op je rekening staat

  • bijschrijving = geld komt erbij

  • afschrijving = geld gaat eraf

  • rood staan betekent: minder dan 0 euro

Koppel bijschrijving aan optellen en afschrijving aan aftrekken.

Prijs per kg en verrekenen

  • prijs per kg betekent: prijs van 1 kilogram

  • verrekenen betekent: bedragen met elkaar meenemen in de berekening

  • sparen betekent: geld apart houden of erbij krijgen


Voorbeeld:

2 kg groente van 3 euro per kg = 6 euro

Noem dat verrekenen vaak voorkomt als kosten en korting of meerdere bedragen samen worden berekend.

Tijd en verblijf

  • nacht, midweek en weekend gaan over tijd en prijs

  • Je ziet vaak een tarief per nacht of per weekend

  • Voorbeeld: 3 nachten van 45 euro = 135 euro

Koppel aan contexten als kamer of kampeerboerderij.

Totale toename

Totale toename betekent dat iets meer wordt.


Voorbeelden:

  • meer deelnemers bij een sponsorloop

  • meer geld op een rekening

  • meer bezoekers in de bioscoop


Vaak past hier een optelling bij.

Zet dit af tegen afname, maar houd de slide bij totale toename als toetswoord.

Wat betekent prijs per kg?

A

prijs van 10 kg

B

prijs van 1 kg

C

prijs met korting

D

prijs per stuk

Checkt begrip van 'per' in boodschappen- en geldcontext.

Contextwoorden begrijpen

Een sixpack is een groepje blikjes. Groente wordt vaak verkocht per kilogram. Op je rekening is je saldo het geld dat erop staat. Bij meer bezoekers spreek je van totale toename.

sixpack
kilogram
saldo
toename
liter
aftrekken
nacht
kwart
raamkozijn

Verbindt praktische contextwoorden aan bekende rekenbegrippen uit slides 20-27.

Welk rekenwoord onthoud jij het best?

This item has no instructions

Wat vond jij het moeilijkst in deze les?

This item has no instructions

Eén woord: wat hielp jou vandaag?

Gebruik de antwoorden voor korte nabespreking: voorbeelden, plaatjes, signaalwoorden, oefenen, uitleg.

Begrippenlijst

plus - erbij doen

min - eraf doen

keer - vermenigvuldigen met gelijke groepjes

gedeeld door - verdelen in gelijke delen

optellen - getallen samenvoegen

aftrekken - een deel eraf halen

vermenigvuldigen - vaak rekenen met groepjes

This item has no instructions

Begrippenlijst

delen - een hoeveelheid verdelen

getal - een geschreven aantal of waarde

decimaal getal - getal met een komma

breuk - deel van een geheel

helft - een van twee gelijke delen

derde - een van drie gelijke delen

kwart - een van vier gelijke delen

This item has no instructions

Begrippenlijst

liter - maat voor inhoud

kilogram - maat voor gewicht

euro - geldbedrag

saldo - geld op een rekening

wisselgeld - geld dat je terugkrijgt

totale kosten - alles samen dat betaald moet worden

restbedrag - bedrag dat overblijft of nog betaald moet worden

This item has no instructions

Begrippenlijst

reken uit - zoek het antwoord

berekening opschrijven - laten zien hoe je rekent

vereenvoudigen van breuken - dezelfde breuk eenvoudiger schrijven

afronden - vervangen door een dichtbij getal

honderdtal - groep van 100

duizendtal - groep van 1000

per - voor elke of voor één

This item has no instructions

Begrippenlijst

bijschrijving - geld dat erbij komt

afschrijving - geld dat eraf gaat

prijs per kg - prijs van één kilogram

totale toename - alles wat erbij komt

midweek - verblijf van een paar dagen in de week

weekend - verblijf op zaterdag en zondag of rond die dagen

verrekenen - bedragen samen in de berekening meenemen

This item has no instructions

Afsluiten:

  • Opruimen 

  • Op je stoel zitten

  • lesdoelen bespreken

  • Telefoons? Stoelen?

  • en...

This item has no instructions

This item has no instructions