§6.1 Rekenen met breuken (leerjaar 1)

6

Procenten

Paragraaf 6.1

Rekenen met breuken

Jij eet 2 stukken pizza, je vriend 3. Welk deel van de pizza is dan op? Met breuken weet je het precies.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

This lesson contains 15 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Introduction

Leerlingen herhalen wat teller en noemer zijn, tellen breuken met dezelfde noemer op en trekken ze af, vereenvoudigen breuken en berekenen een breuk van een getal. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 1, hoofdstuk 6 Procenten, paragraaf 6.1. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Items in this lesson

6

Procenten

Paragraaf 6.1

Rekenen met breuken

Jij eet 2 stukken pizza, je vriend 3. Welk deel van de pizza is dan op? Met breuken weet je het precies.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 6 Procenten, paragraaf 6.1 Rekenen met breuken. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

6.1  Rekenen met breuken

Leerdoelen

6.1.1

Je kunt de teller en de noemer van een breuk aanwijzen en uitleggen wat ze betekenen.

6.1.2

Je kunt breuken met dezelfde noemer optellen en aftrekken en een breuk vereenvoudigen.

6.1.3

Je kunt een breuk van een getal berekenen, bijvoorbeeld 2/5 van 30 euro.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Startvraag

De pizza

Een pizza heeft 8 stukken. Jij eet er 2, je vriend 3. Welk deel is op?

A

5/16

B

5/8

C

6/8

D

1/8

Laat eerst stemmen. 2/8 + 3/8 = 5/8: de noemer 8 blijft staan, alleen de tellers tellen mee. Wie 5/16 kiest, telt ook de noemers op (8 + 8). Wie 6/8 kiest, vermenigvuldigt de tellers (2 · 3). Wie 1/8 kiest, trekt af in plaats van op te tellen. Doorvraag: welk deel van de pizza is nog over? Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Teller en noemer

Een breuk laat een deel van een geheel zien. Bij 3/4 is het geheel in 4 gelijke delen verdeeld.

  • de noemer (onder) zegt in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld

  • de teller (boven) zegt hoeveel delen je neemt

Bij 3/4 neem je dus 3 van de 4 delen.

Laat in de figuur zien dat de delen even groot moeten zijn: anders klopt de breuk niet. Vraag een leerling om 1/4 aan te wijzen en daarna 4/4. Een heel geheel is altijd evenveel delen genomen als de noemer. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Opdrachten Kennis

1

Wat is de noemer van de breuk 5/12?

A

5

B

7

C

17

D

12

De noemer staat onder de streep: 12. Wie 5 kiest, verwisselt teller en noemer. Wie 7 kiest, trekt de getallen van elkaar af (12 − 5) en wie 17 kiest, telt ze op. Doorvraag: wat is dan de teller?

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Optellen en aftrekken

Bij optellen en aftrekken kijk je eerst naar de noemers.

Zelfde noemer

De noemer blijft staan. Je telt alleen de tellers op of trekt ze af: 2/8 + 3/8 = 5/8 en 7/8 − 4/8 = 3/8.

Andere noemer

Maak de noemers eerst gelijk. 1/2 is hetzelfde als 2/4, dus 1/2 + 1/4 = 2/4 + 1/4 = 3/4.

Het tweede kaartje is een kijkje vooruit: leerlingen hoeven het nog niet zelf te kunnen. Het gaat erom dat ze zien dat je alleen delen van dezelfde grootte bij elkaar kunt tellen, zoals je geen appels en peren optelt. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Voorbeeldopdracht 1

Vereenvoudig 6/8 tot een breuk met een kleinere noemer.

gegeven

6/8

teller 6, noemer 8

uitwerking

6 en 8 zijn allebei deelbaar door 2

6 : 2 = 3 en 8 : 2 = 4

antwoord

6/8 = 3/4

Je deelt teller en noemer door hetzelfde getal, dus de breuk blijft evenveel waard. De getallenlijn laat dat zien: 6/8 en 3/4 zijn hetzelfde punt. Doorvraag: kan 3/4 nog verder vereenvoudigd worden? Nee, 3 en 4 hebben geen gemeenschappelijke deler. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Opdrachten Kennis

2

Bereken 3/10 + 4/10. Schrijf je antwoord als breuk.

De noemer blijft 10, de tellers: 3 + 4 = 7. Antwoord 7/10. Wie 7/20 antwoordt, heeft de noemers ook opgeteld. Wie 12/10 antwoordt, heeft de tellers vermenigvuldigd.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Een breuk van een getal

Wil je 3/4 van 20 euro weten? Deel eerst door de noemer en vermenigvuldig dan met de teller.

20 : 4 = 5, dat is 1/4 van 20 euro

3 · 5 = 15, dat is 3/4 van 20 euro

De tabel laat zien dat elk kwart 5 euro is. Dat is hetzelfde als een verhoudingstabel. Laat leerlingen zelf 2/4 aflezen en vragen of ze dat ook als 1/2 kunnen schrijven. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Vul de ontbrekende getallen in.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Opdrachten Toepassing

3

1/4 van 20 is 5.

3/4 van 20 is 15.

2/5 van 30 is 12.

5
15
12
10
6
60

2/5 van 30: 30 : 5 = 6, dan 2 · 6 = 12. De afleider 6 is 1/5 van 30 (teller vergeten), 10 is de helft van 20 en 60 komt van 2 · 30. Laat leerlingen hardop zeggen: eerst delen, dan vermenigvuldigen.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Opdrachten Toepassing

4

Sam eet 3/8 van een pizza en Lisa 2/8. Welk deel is nog over?

A

3/8

B

5/8

C

1/8

D

5/16

Samen eten ze 5/8, dus er is 8/8 − 5/8 = 3/8 over. Wie 5/8 kiest, geeft het deel dat op is. Wie 1/8 kiest, vergelijkt alleen Sam en Lisa (3/8 − 2/8). Wie 5/16 kiest, telt de noemers op. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Opdrachten Toepassing

★ 5

Mila heeft 20 euro. Ze geeft 2/5 uit aan een pet. Hoeveel euro kost de pet?

20 : 5 = 4 euro per vijfde deel, 2 · 4 = 8 euro. Wie 4 antwoordt, vergeet te vermenigvuldigen met de teller. Doorvraag: hoeveel euro houdt Mila over? Dat is 3/5 van 20 = 12 euro.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

V E R D E R K I J K E R

Breuken van de Egyptenaren

De oude Egyptenaren schreven bijna elke breuk als een som van breuken met teller 1. Zo is 3/4 = 1/2 + 1/4. Kun je 5/8 ook zo schrijven? Gebruik 1/2 en 1/8.

5/8 = 1/2 + 1/8, want 4/8 + 1/8 = 5/8. Laat leerlingen zelf 3/8 proberen: 1/4 + 1/8. Er is vaak meer dan één manier, dat maakt het een mooie puzzel voor snelle leerlingen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.1

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

6.1.1 Teller en noemer uitleggen

2

6.1.2 Optellen, aftrekken, vereenvoudigen

3

6.1.3 Een breuk van een getal berekenen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

6.1

Klik hier

Image credit: LessonUp