4.4 VWO 5BE Kostprijs les 7 2025-2026

• Bedrijfseconomie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5,6

Begintaak

Pak je rekenmachine 

Je krijgt 3 vragen 

Wie heeft ze alledrie goed?

Een partij goederen met een vaste kostprijs van €8.000,- wordt verkocht voor €15.125,- inclusief 21% omzetbelasting.

15125/1,21-8.000 = 4.500

1. Het verkoopresultaat is € 4.500,-
2. Het verkoopresultaat is € 7.125,-
3. Het verkoopresultaat is € 12.500,-
4. Het verkoopresultaat is € 15.125,-

De formule (W-N)x C/N
berekent het:

1. Verkoopresultaat
2. Break-evenafzet
3. Bezettingsresultaat
4. Bedrijfsresultaat

Kostprijs € 14,40. Verkopen 400 stuks a € 18,50 en 750 stuks a € 18,75 ex BTW. Inkopen 600 stuks a € 11,90 en 500 stuks a € 12,15. Inkoopkosten € 2.800,-. Verkoopresultaat?
(zonder €, 2 decimalen)

400 x ( 18,50 - 14,40 ) = 1.640 750 x ( 18,75 - 14,40 ) = 3.262,50

1.640 + 3.262,50 = €4.902,50

 4.4 Kostprijs - Les 7

NACALCULATIE

Verschillenanalyse

Lesdoelen

1. Je kunt het gerealiseerde bedrijfsresultaat op twee manieren berekenen (werkelijke omzet minus werkelijke kosten, som van deelresultaten).
   
2. Je kunt het verschil tussen het verwachte en het gerealiseerde bedrijfsresultaat berekenen en verklaren met behulp van een verschillenanalyse.
   
3. Je kunt het verschil tussen het verwachte verkoopresultaat en het gerealiseerde verkoopresultaat uitsplitsen in twee oorzaken (hogere/lagere afzet en hogere/lagere verkoopprijs dan verwacht).

Programma

Terugblik

Maken 4.63 Sandan Holding en 4.64 Santa Lucia

Terugblik

Bij een productie van 15.000 stuks zijn de totale kosten € 48.000. Bij een productie van 10.000 stuks zijn de totale kosten € 38.000. De normale productie is 12.000 stuks; de begrote productie is 13.000 stuks. Bereken de standaard kostprijs

toename productie 15.000-10.000 = 5.000

Toename kosten 48.000-38.000 = 10.000

Dus V/W = 10.000/5.000 = 2 per product variabel

Totaal 48.000 - 2 x 15.000 = 18.000 dus C/N = 18.000/12.000 = 1,50

Totaal 2 + 1,50 = 3,50

1. € 3,20
2. € 3,50
3. € 3,40
4. € 3,80

Constant

Variabel

huur gebouw

salaris oproepkracht

grondstoffen

salaris directeur

interest

Integrale kostprijs formule

Integrale kostprijs =

______________________

______________________

+

Constante kosten

Normale productie

Variabel kosten 

Verwachte productie

Kostprijsberekening

Voorcalculatie                 nacalculatie                     verschillenanalyse

Voorcalculatie

De berekende kostprijs in de voorcalculatie is de standaardkostprijs ook wel toegestane kostprijs genoemd. 

De standaardkosten zijn de kosten die de organisatie onder normale omstandigheden moet maken (per product) 

 

Hoe bereken je het bedrijfsresultaat?

1. Bedrijfsresultaat = verkoopresultaat +/- budgetresultaten

2.Bedrijfsresultaat = Totale omzet - totale kosten 

Voorcalculatorische en nacalculatorische winst bij een handels- en productieonderneming

Voorcalculatorisch <---------------> Nacalculatorisch

Verwacht, Begroot                                     Werkelijk, Gerealiseerd

Voorcalculatorische en nacalculatorische winst bij een handels- en productieonderneming

Voorcalculatorisch <---------------> Nacalculatorisch

Verwacht, Begroot                                     Werkelijk, Gerealiseerd

Verschillenanalyse:

• Handel; vooral prijs-afzet verschillen
• Productie; komen daar bezetting-hoeveelheid-prijs verschillen bij in het productieapparaat

De onderneming neemt beleidsbeslissingen o.b.v. vergelijking tussen voor- en nacalculatie

Voorbeelden:

*Waarom was de verkoopprijs lager? Te vaak kortingen? Product oké?

*Waarom is de afzet veel hoger dan verwacht? Groeimarkt? P te laag?

De onderneming neemt beleidsbeslissingen o.b.v. vergelijking tussen voor- en nacalculatie

Voorbeelden:

*Waarom was de verkoopprijs lager? Te vaak kortingen? Product oké?

*Waarom is de afzet veel hoger dan verwacht? Groeimarkt? P te laag?

*Groot positief efficiencyresultaat op grondstoffen: kostprijs bijstellen?

*Negatief prijsresultaat op loonkosten: teveel dure overuren?

etc. etc.

Kleppen dicht

Kleppen open

Maken 4.63 Sandan Holding 

blz 290

Het verkoopresultaat

Voorcalculatorisch verkoopresultaat = verwachte afzet x (verwachte verkoopprijs - kostprijs)

Nacalculatorisch verkoopresultaat = werkelijke afzet x (werkelijke verkoopprijs - kostprijs)

Het verkoopresultaat hoeft dus niet gelijk te  zijn aan het resultaat van een onderneming. Waarom niet?

(totale omzet - totale kosten = nettowinst)

Het begrote/werkelijke bezettingsresultaat

constante kosten zijn volledig gedekt als geldt:

normale productie = begrote/werkelijke productie

Als de begrote/werkelijke productie > normale productie zal de ondernemer meer dan de constante kosten terugverdienen en zo een overbezettingswinst boeken

Als begrote/werkelijke  productie < normale productie dan onderbezettingsverlies

begrote bezettingsresultaat =

werkelijke bezettingsresultaat =  

(B−N)​N​​C​​

(W−N)​N​​C​​

Bezettingsresultaat in grafiek

een negatief gerealiseerd bezettingsresultaat is:

1. het verschil tussen de begrote en werkelijke constante kosten bij een hogere bezetting
2. het verschil tussen de begrote en werkelijke totale kosten bij een hogere bezetting
3. het deel van de constante kosten dat niet gedekt is omdat de werkelijke bezetting afwijkt van de verwachte bezetting
4. het deel van de constante kosten dat niet gedekt is omdat de werkelijke bezetting afwijkt van de normale bezetting

voorcalculatorisch resultaat

Constante kosten moeten worden terugverdiend. Door deze op te nemen in een standaardkostprijs (gebaseerd op de normale afzet) kan je het voorcalculatorisch resultaat bepalen zodra je een inschatting kan maken van de verwachte / begrote afzet.

Dit kan op 2 manieren:

1. Voorcalculatorisch resultaat = totale verwachte opbrengst - totale verwachte kosten

2. Voorcalculatorisch resultaat = verkoopresultaat + bezettingsresultaat

(verkoopprijs - standaardkostprijs) x afzet

(B-N)x (C/N)

Budgetresultaat

Bij de begroting stel je vast wat het budget voor de komende periode is voor de begrote productie. 

Na afloop stel je de werkelijke kosten vast. Het verschil ten opzichte van de begroting wordt uitgesplitst in budgetresultaten. 

1e manier:

Budgetresultaat = toegestane kosten - werkelijke kosten

nacalculatorisch resultaat

Er is nu meer informatie beschikbaar. Naast gerealiseerd verkoopresultaat en bezettingsresultaat kunnen er ook nog verschillen zijn ontstaan door:

- prijsresultaat op constante kosten:                                                                         Cb - Cw

- prijsresultaat op variabele kosten                                                                          (sp -wp) x wh

(meer of minder arbeidsuren/grondstoffen gebruikt dan toegestaan)

- efficiencyresultaat op variabele kosten:                                                            (sh - wh) x sp

(meer of minder betaald voor arbeidsuren/grondstoffen dan toegestaan)

sp = standaardprijs (bijv. per kg, per uur of per m2)

wp = werkelijke prijs (bijv. per kg, per uur of per m2)

wh = werkelijke hoeveelheid (bijv. het aantal verbruikte kg, uren of m2)

sh = standaardhoeveelheid (bijv. het aantal kg of arbeidsuren dat is toegestaan)

wh = werkelijke hoeveelheid (bijv. het aantal kg of arbeidsuren)

sp = standaardprijs (bijv. per kg, per uur of per m2)

Cb = begrote totale constante kosten

Cw = werkelijke totale constante kosten

Prijsresultaat variabele kosten (sp-wp) x wh

SP = prijs per kilo/ uur/ ...bij standaard kostprijs 

Efficiencyresultaat (sh -wh) x sp

SH = standaard hoeveelheid verbruik materiaal of aantal uren, herrekenen naar toegestaan verbruik bij werkelijke productie

grondstoffen

standaardhoeveelheid?

standaardprijs?

werkelijke hoeveelheid?

werkelijke prijs?

3 kg x 18.000 stuks = 54.000kg

€ 8 per kg

55.000 kg

418.000 / 55.000 = € 7,60

Bereken het prijsresultaat
op de grondstofkosten. Geef aan
of dit voor- of nadelig is.

Bereken het prijsresultaat
op de arbeidsuren. Geef aan
of dit voor- of nadelig is.

Bereken het efficiencyresultaat
op de grondstofkosten. Geef aan
of dit voor- of nadelig is.

Bereken het efficiencyresultaat
op de arbeidsuren. Geef aan
of dit voor- of nadelig is.

Budgetresultaat

1e manier

Budgetresultaat = toegestane kosten - werkelijke kosten

of

2e manier

Budgetresultaat = efficiencyresultaat + prijsresultaat + bezettingsresultaat

nacalculatorisch resultaat

prijsresultaat constante kosten (Cb - Cw)

gerealiseerd bezettingsresultaat (W - N) x C/N

prijsresultaat variabele kosten (sp - wp) x wh

efficiencyresultaat (sh - wh) x sp

_________________________________________________ +

Gerealiseerde budgetresultaat

Gerealiseerde resultaat = gerealiseerde verkoopresultaat + gerealiseerde budgetresultaat

(verkoopprijs - standaardkostprijs) x afzet

Maken 4.44 Santa Lucia blz 291

Lesdoelen: check?

Lesdoelen

1. Je kunt het gerealiseerde bedrijfsresultaat op twee manieren berekenen (werkelijke omzet minus werkelijke kosten, som van deelresultaten).
   
2. Je kunt het verschil tussen het verwachte en het gerealiseerde bedrijfsresultaat berekenen en verklaren met behulp van een verschillenanalyse.
   
3. Je kunt het verschil tussen het verwachte verkoopresultaat en het gerealiseerde verkoopresultaat uitsplitsen in twee oorzaken (hogere/lagere afzet en hogere/lagere verkoopprijs dan verwacht).

Welke smiley past er bij jouw beheersing van een van de leerdoelen van deze les?

Het budgetresultaat berekenen door gebruik te maken van de toegestane-en werkelijke kosten

😒🙁😐🙂😃

Maken is leren

4.50 de volledige voor en na calculatie blz 256

4.53 Rammel blz 261