Liedsoorten, opera en mis (Muziek vwo), les 3: Terugblik quiz

• New lesson editor
• Muziek
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Terugblik met quiz over liedsoorten, mis, requiem, opera, oratorium en tekstuitbeelding, met twee luistervragen.

VAKTHEORIE · LIEDSOORTEN

QUIZ

Terugblik: Liedsoorten, opera en mis

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Wolfgang Amadeus Mozart / Wikimedia Commons, publiek domein

Video: Palestrina: Sicut cervus (Stile Antico, kanaal: Stile Antico). Wat leerlingen horen: een meerstemmig koor zonder begeleiding op een Latijnse psalmtekst (Psalm 42). Het goede antwoord is motet. Veelgemaakte fout: madrigaal kiezen omdat ook een madrigaal meerstemmig en a cappella is. Een madrigaal heeft een wereldlijke tekst, een motet meestal een Latijnse geestelijke tekst.

Een koor zingt zonder begeleiding een Latijnse psalmtekst. Welke soort?

A

Een madrigaal

B

Een motet

C

Gospel

D

Een kunstlied

Goed: een motet, meerstemmig en met een Latijnse geestelijke tekst. Veelgemaakte fout: madrigaal kiezen omdat ook een madrigaal meerstemmig en a cappella is.

Video: Mozart: Le nozze di Figaro, Non più andrai (Sir Charles Mackerras, Scottish Chamber Orchestra, kanaal: Sir Charles Mackerras - Topic). Wat leerlingen horen: Figaro zingt tegen Cherubino een uitgewerkte melodie met volledig orkest. Het goede antwoord is aria. Veelgemaakte fout: recitativo accompagnato kiezen omdat het orkest meespeelt. Bij een aria staat de melodie voorop en wordt de tekst herhaald, bij een recitatief klinkt de zang als spraak.

Dit fragment komt uit Le nozze di Figaro. Welk onderdeel hoor je?

A

Recitativo secco

B

Recitativo accompagnato

C

Een ouverture

D

Een aria

Goed: een aria. Figaro zingt een uitgewerkte melodie met orkest. Veelgemaakte fout: recitativo accompagnato kiezen omdat het orkest meespeelt.

Welk onderdeel opent een opera meestal?

A

De ouverture

B

Het recitativo secco

C

De Dies irae

D

Het Kyrie

Een opera opent meestal met een ouverture. De Dies irae hoort bij een requiem en het Kyrie bij een mis.

Welk werk is een oratorium?

A

Le nozze di Figaro van Mozart

B

Die Fledermaus van Strauss

C

Die Schöpfung van Haydn

D

Erlkönig van Schubert

Die Schöpfung is een oratorium. Le nozze di Figaro is een opera, Die Fledermaus een operette en Erlkönig een kunstlied.

Vul in: wereldlijk en geestelijk

Een madrigaal is wereldlijk en meerstemmig, een motet heeft meestal een Latijnse geestelijke tekst.

madrigaal

motet

gospel

worksong

Veelgemaakte fout: de twee omdraaien. Madrigaal is wereldlijk, motet is geestelijk.

Hoe heet een nummer dat al decennia door veel jazzmuzikanten wordt gespeeld?

A

Een levenslied

B

Een worksong

C

Een standard

D

Een madrigaal

Zo'n nummer hoort bij het vaste jazzrepertoire: een standard.

Een Nederlandstalig lied over liefde en verdriet. Welke liedsoort is dit?

A

Een levenslied

B

Een spiritual

C

Een motet

D

Een standard

Nederlandstalig, sentimenteel en herkenbaar: een levenslied. Wie spiritual kiest, let alleen op het gevoel.

Waarom klinkt een accompagnato dramatisch?

Goed: het orkest begeleidt de zanger en geeft de tekst kleur en spanning. Verwachte fout: zeggen dat de zang harder is.

Bij het woord vliegen zingt een zanger een snelle reeks noten. Wat is dit?

A

Recitativo secco

B

Een ouverture

C

Een gevarieerd coupletlied

D

Tekstuitbeelding

De muziek laat horen wat het woord betekent: tekstuitbeelding. Wie recitativo secco kiest, let op het solistische karakter.

Zet de delen van de mis in de vaste volgorde

1

Credo

2

Sanctus

3

Kyrie

4

Gloria

5

Agnus Dei

De vaste volgorde van de mis is Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Agnus Dei. Veelgemaakte fout: het Gloria voor het Kyrie zetten.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ VAKTHEORIE · LIEDSOORTEN

GOED GEDAAN!

Je herkent nu liedsoorten van blues tot motet, je hoort het verschil tussen secco en accompagnato en je kunt tekstuitbeelding analyseren. Probeer het bij een onbekend werk: wat hoor je en wat zegt dat over de soort?