Beleving, betekenis, functie (Muziek havo), les 3: Terugblik quiz

• New lesson editor
• Muziek
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Terugblik met quiz over beleving, betekenis en functie: 10 vragen, waarvan 2 luistervragen, over aspecten, tekst en muziek, functies en spanning.

VAKTHEORIE · BELEVING EN BETEKENIS

QUIZ

Terugblik: Beleving, betekenis, functie

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Bruce Mars / Wikimedia Commons, CC0

Video: The Beatles: Eleanor Rigby, geremasterd 2015 (kanaal: The Beatles - Topic). Wat hoor je? Een strijkersensemble met korte, scherpe stoten en zang, zonder drumstel of elektrische gitaar. De tekst gaat over eenzame mensen. Goede antwoord: een strijkersensemble zonder drumstel.

Het lied gaat over eenzaamheid. Welke klankkleur sluit daar het best bij aan?

A

Een rockband met elektrische gitaar en drums

B

Een strijkersensemble zonder drumstel

C

Een synthesizer met drumcomputer

D

Een koperblazersensemble met trommels

Je hoort alleen strijkers en zang, geen drums. Dat klinkt sober en past bij de tekst over eenzame mensen.

Video: Louis Armstrong: What a Wonderful World (kanaal: LouisArmstrongVEVO). Wat hoor je? Een langzaam tempo, een warme, schorre zangstem en zachte begeleiding met strijkers. De tekst bezingt een mooie wereld. Goede antwoord: de warme klank en het rustige tempo versterken de sfeer van de tekst.

De tekst bezingt een mooie wereld. Hoe verhoudt de muziek zich daartoe?

A

Warme klank en rustig tempo versterken die sfeer

B

Een snelle, scherpe begeleiding spreekt de tekst tegen

C

Dreigende lage klanken maken de tekst ironisch

D

De muziek heeft geen enkele sfeer meegekregen

Je hoort een langzaam tempo, warme zang en zachte strijkers. Dat past bij de zachte, dankbare tekst, dus de muziek versterkt de sfeer.

Welk antwoord noemt een beleving en geen muzikaal aspect?

A

Het tempo is langzaam

B

De dynamiek is zacht

C

Het voelt als een warme omhelzing

D

De klank is die van een cello

Een gevoel is een beleving. Tempo, dynamiek en klank zijn hoorbare aspecten.

Welk antwoord beschrijft een functie en geen betekenis?

A

Het stuk drukt hevig verlangen naar thuis uit

B

Het stuk begeleidt studenten bij de intocht

C

Het stuk beeldt een zware storm op zee uit

D

Het stuk klinkt als een diepe eenzaamheid

Een functie gaat over gebruik in een situatie. De andere antwoorden beschrijven wat de muziek uitdrukt, dus de betekenis.

Een stuk gaat plotseling van fortissimo naar pianissimo. Wat interpreteer je?

A

Een geleidelijke ontspanning

B

Een langzaam oplopende spanning

C

Een gelijkmatige sfeer zonder verandering

D

Een contrast dat de aandacht trekt

Plotseling is het sleutelwoord: een groot dynamiekverschil is een contrast. Wie 'geleidelijke ontspanning' kiest, let niet op het woord plotseling.

Noem een aspect van een dreigende sfeer.

Goed: bijvoorbeeld lage tonen, een langzaam crescendo, dissonante samenklank, onregelmatig ritme of een donkere klankkleur. Verwachte fout: 'het klinkt eng'.

Welke zin hoort bij analyseren en niet bij interpreteren?

A

Daardoor klinkt de muziek angstig

B

De muziek drukt onrust uit

C

Het stuk beeldt een achtervolging uit

D

Het tempo wordt steeds sneller

Analyseren is benoemen wat je hoort: het tempo versnelt. De andere zinnen leggen uit wat de aspecten betekenen en horen dus bij interpreteren.

Een advertentie gebruikt een vrolijk liedje. Welke functie heeft de muziek?

A

Een uitvaartdienst begeleiden en troosten

B

Aandacht trekken en sfeer aan het product koppelen

C

De gemeente laten meezingen in de kerk

D

Een film spannend maken met lage tonen

Muziek in reclame heeft als functie aandacht te trekken en een sfeer aan het product te koppelen.

Een componist laat de strijkers razen bij het woord 'storm'. Hoe heet dat?

A

Beleving

B

Functie

C

Tekstuitbeelding

D

Analyseren

De muziek maakt de betekenis van een woord hoorbaar: tekstuitbeelding. Beleving is wat de luisteraar voelt, functie is het gebruik.

Zet de fasen van een spanningsboog op volgorde

1

Rustig begin

2

Hoogtepunt

3

Opbouw met crescendo

4

Ontspanning met decrescendo

Een spanningsboog begint rustig, bouwt op, bereikt een hoogtepunt en ontspant. Fout: het hoogtepunt voor de opbouw zetten.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ VAKTHEORIE · BELEVING EN BETEKENIS

GOED GEDAAN!

Goed gedaan. Onthoud: eerst luisteren, dan je beleving, dan het aspect waarmee je haar onderbouwt, en tot slot de betekenis of functie.