OZT
Mamma chirurgie
OZT
Mamma chirurgie
Leerdoelen
OZT | Mamma chirurgie
Je kunt:
de pre- en postoperatieve zorg uitleggen;
de relevante informatie van het moment van de ingreep, het tijdstip van opereren, de indicatie, de operatietechniek, de patiëntgegevens en het team uitleggen;
de peroperatieve zorg voor de taken van de omloop, assisterende en instrumenterende uitleggen;
het gebruik en toepassing van de instrumenten/apparatuur en overige hulpmiddelen uitleggen;
de te verwachten per- en postoperatieve complicaties uitleggen, uitleggen hoe deze complicaties voorkomen kunnen worden en uitleggen hoe er geanticipeerd moet worden als de complicatie optreedt.
Onderwerpen
Desinfecteren
Afdekken
SNP
MST (lumpectomie)
OKT/OKD
Ablatio
GRM
Reconstructie na operatie
OZT | Mamma chirurgie
Mammachirurgie = afko’s
OZT | Mamma chirurgie
MST
OKD
SNP
OKT
SWK
GRM
TNM
ICG
NIR
Incidentie - vrouwen
Incidentie - mannen
Incidentie
Jaarlijks 18.000 diagnoses
Met 30% meest voorkomende vorm bij vrouwen
1 op de 7 vrouwen krijgt borstkanker
1 op de 27 vrouwen overlijdt aan borstkanker
OZT | Mamma chirurgie
Desinfecteren
OZT | Mamma chirurgie
Afdekken
OZT | Mamma chirurgie
Sentinel Node Procedure
OZT | Mamma chirurgie
Sentinel Node Procedure
Doel:
Opsporen, in beeld brengen én excideren van eerste schildwachtklier(en) (ter voorkoming van onnodige excisies) om lymfemetastasering uit te sluiten
Soorten SNP bij mamma chirurgie:
Lymfoscintigrafie met radioactief Technetium
Fluorescentie met Indocyanine groen (ICG) en Nabij-infrarood (NIR)
OZT | Mamma chirurgie
SNP: Lymfoscintigrafie
OZT | Mamma chirurgie
Lymfoscintigrafie = in beeld breng van lymfeafvoer
Isotopenmarkering (nucleaire geneeskunde):
Isotopenmarkering (radioacief technetium-99m) wordt alvorens de OK (subcutaan) ingebracht in de aangedane mamma t.h.v. de tumor(en) – op te sporen met een Geigerteller per operatief
Blauwe markering (op de OK):
Pré operatief wordt een blauwe
kleurstof (patent blue) subcutaan
ingespoten in de aangedane mamma
t.h.v. de tumor(en)
vaak gecombineerd
Geigerteller
SN-lymfoscintigrafie: Incisiefase
OZT | Mamma chirurgie
Met de steriel ingepakte geigerteller-probe incisie plaats bepalen
Incisie huid en subcutis met mesje 10 of diathermie
Inzetten scherpe haken vlg. Volkmann
Verrichten hemostase
SN-lymfoscintigrafie: Exploratiefase
OZT | Mamma chirurgie
Opzoeken SNP m.b.v. prepareerschaar vlg. Metzenbaum, atraumatisch pincet vlg. DeBakey en Langebeckse haken/scherpe haken vlg. Volkmann
> Bij opzoeken wordt Geigerteller-probe gebruikt
Op het preparaat een allisklem plaatsen
Preparaat vrijprepareren met prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey
SN-lymfoscintigrafie: Doelfase
OZT | Mamma chirurgie
Verwijderen preparaat met prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey
Meten restwaarde preparaat
SN-lymfoscintigrafie: Herstelfase
OZT | Mamma chirurgie
Inzetten ronde haken vlg. Middeldorpf (O-haken/ ronde haken/vensterhaken), evt. scherpe haken vlg. Volkmann
Controle hemostase met fijn chirurgisch pincet
Sluiten subcutis met naaldvoerder vlg. Hegar en grof/fijn chirurgisch pincet vlg.Gillies
Sluiten huid met naaldvoerder vlg. Hegar en fijn chirurgisch pincet vlg. Gillies
SN-lymfoscintigrafie: Postoperatief
OZT | Mamma chirurgie
Verzorging van de patiënt
Wond- en drainverzorging (pleister, meestal geen drain)
Verzorging instrumentarium, afval
Verzorging preparaat!
Fluorescentie-geleide SNP
OZT | Mamma chirurgie
Fluorescentie = het vermogen van een chemische stof (ICG) om zichtbaar licht uit te stralen, na absorptie van onzichtbare straling (NIR), door een detectiecamera.
Fluorescentie geleide SNP
De SN kan worden opgespoord m.b.v. fluorescentie door de ICG/NIR-camera, o.b.v. de onderstaande stappen:
Injecteren: ICG (indocyanine groen) wordt pré operatief ingebracht subcutaan t.h.v. de tumor(en)
Fluoresceren: Het ICG fluoresceert onder nabij-infrarood licht (NIR) welke door de ICG/NIR-camera wordt uitgestraald
Detecteren: Sensoren in de ICG/NIR-camera detecteren het ontstane fluorescentielicht wat op de aangesloten beeldmonitor zichtbaar zal worden weergegeven
Voordelen fluorescentie t.o.v. conventionele technieken:
Veilig en effectief
Voorkomt blootstelling aan radioactieve straling en/of belastende contrastmiddelen
Beter en preciezer in beeld brengen van weefsel
Efficiëntere OK-planning
Minder stress en kortere opname duur voor de patiënt
Milieuvriendelijker
Kosten besparend
OZT | Mamma chirurgie
Fluorescentie-geleide SNP
SN-fluorescentie: Per operatief
OZT | Mamma chirurgie
Zelfde operatiestappen als SN-lymfoscintigrafie (dia’s 10-14).
Verschillen:
Gebruik van steriele ICG/NIR-camera i.p.v. steriel ingepakte geigerteller
Geen patent blauw
Voorbeelden SN-fluorescentie:
Incisieplaats bepalen SNP m.b.v. fluorescentie
Exploreren en excideren SN m.b.v. fluorescentie
Wat is het doel van een SNP?
MST/OKT/OKD/Ablatio/GRM
OZT | Mamma chirurgie
OZT | Mamma chirurgie
OZT-model, stap 1
Oriëntatie op de beroepssituatie
Welke operatietechniek
Wensen operateur
Complicaties bij de ingreep
Benodigdheden voor de ingreep
Patiëntgegevens
Team
OZT-model, stap 2
OZT | Mamma chirurgie
Plan de zorg; préoperatief, peroperatief, postoperatief
Klaarzetten/controle instrumentarium
Gebruiksklaar maken van apparatuur
Positioneren en diathermieplaat aanbrengen
Specifieke voorbereiding
Desinfecteren
Afdekken
Instrumenttafels opdekken
MST (mamma sparende therapie, lumpectomie)
OZT | Mamma chirurgie
Borstsparende lokale tumor excisie (z.n. met behulp van lokalisatie technieken)
Combinatie: SNP (OKT/OKD)
MST-lokalisatie technieken:
Draad markering
Jodiummarker
Pintuition
Fluorescentie (in ontwikkeling)
Draadgeleide lumpectomie
OZT | Mamma chirurgie
Voorafgaande operatie echo geleid ingebracht door radioloog.
Jodiummarker
Klein metalen staafje (rijst korrel) die een geringe hoeveelheid radioactief 125 jodium uitstraalt
Implantatie:
Voor neo-adjuvante therapie (bestraling voor OK)
Als tumor markering tijdens OK (Geigerteller)
OZT | Mamma chirurgie
Pintuition
Een tumor-lokalisatie techniek waarbij een magnetisch staafje (rijstkorrel) op de plek van de tumor wordt geplaatst en op de mm nauwkeurig kan worden opgespoord met de daarvoor bestemde pintuition-probe
OZT | Mamma chirurgie
Minder invasief dan draadgeleide markering
Pintuitionmarker wordt ingebracht met een naald (min. 7 dgn voor OK)
M.b.v. pintuitionmarker is tumor excisie tot op de mm nauwkeurig mogelijk
MST - Incisiefase
OZT | Mamma chirurgie
Incisie huid en subcutis met mesje 10 of diathermie
Inzetten scherpe haken vlg. Volkmann
MST - Exploratiefase
OZT | Mamma chirurgie
Vrijprepareren mamma met diathermie, evt. prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey
M.b.v. mst-lokalisatie-tool; draadmarkering, geigerteller-probe of pintuition-probe
Huid opspannen met scherpe haken vlg. Volkmann
MST - Doelfase
OZT | Mamma chirurgie
Verwijderen mamma biopt met diathermie
M.b.v. mst-lokalisatie-tool; draadmarkering, geigerteller-probe of pintuition-probe
Controleren radicaliteit wondgebied met mst-lokalisatie-tool, evt. her-excisie
Preparaat markeren met markeringsdraadjes
Meestal wond markeren met clips
MST - Herstelfase
OZT | Mamma chirurgie
Controle hemostase met fijn chirurgisch pincet of atraumatisch pincet vlg. DeBakey
Evt. inbrengen low-vac drain
Sluiten huid met naaldvoerder vlg. Hegar en fijn chirurgisch pincet vlg. Gillies of huidnietjes
Okselklier toilet/dissectie (OKT/OKD)
OZT | Mamma chirurgie
Wat is een lokalisatie manier
voor een mammatumor
Probering
Pintuition
Chloorhexion
Adjuvante therapie
Behandelingen
OKT/OKD
OZT | Mamma chirurgie
Bij positieve SNP/SWK (bijv. na VC)
MST
Ablatio
GRM
OKT-Incisiefase
OZT | Mamma chirurgie
Incisie huid en subcutis met mesje 10 of diathermie
Inzetten scherpe haken/vlg. Volkmann
OKT-Exploratiefase
OZT | Mamma chirurgie
Opzoeken okselklieren met diathermie, evt. met prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey (lang)
Inzetten speculum vlg. Doyen
Opzoeken zenuwen in de oksel:
n. thoracodorsalis
n. thoracicus longus
OKT-Doelfase
OZT | Mamma chirurgie
Evt. plaatsen allisklem op preparaat
Verwijderen okselklier met diathermie of prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey
Onderbinden vaatjes met vicryl 0/2-0 (op zweep)
Okseltop markeren m.b.v. markeringsdraadjes/clips/ hechting
OKT-Herstelfase
OZT | Mamma chirurgie
Controle hemostase met fijn chirurgisch pincet of atraumatisch pincet vlg. DeBakey
Soms markeren wond met clips
Evt. inbrengen drain
Sluiten huid met naaldvoerder vlg. Hegar en fijn chirurgisch pincet vlg. Gillies
Ablatio mamma (/GRM)
OZT | Mamma chirurgie
Ablatio indicaties
OZT | Mamma chirurgie
Verhouding tumor <-> borstweefsel
Grote tumor (Ø< 5cm)
Multicentrische mamma tumoren
Recidief mamma tumor(en)
Preventief (BRCA-1 gen)
Ablatio-Incisiefase
OZT | Mamma chirurgie
Vooraf aftekenen incisie
Ellipsvormige incisie met mesje 10
Diathermie
OZT | Mamma chirurgie
Ablatio-Exploratiefase
OZT | Mamma chirurgie
Inzetten scherpe haken/gillies haakjes
-> huid recht omhoog trekken!
Waarom?
Vrijprepareren borstklierweefsel met diathermie, evt. prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey
Onderbinden vaatjes met losse draden 2-0/3-0, evt. op zweep
OZT | Mamma chirurgie
OZT | Mamma chirurgie
Ablatio-Doelfase
OZT | Mamma chirurgie
Mamma tumor verwijderen van de m. pectoralis major met diathermie en/of prepareerschaar vlg. Metzenbaum en atraumatisch pincet vlg. DeBakey. Evt. met depper
Preparaat markeren m.b.v. markeringsdraadjes of clips
Wondgebied markeren met clips i.v.m. selectieve adjuvante bestraling
A-traumatische weefselklemmem
OZT | Mamma chirurgie
Allis Duval Babcock
OZT | Mamma chirurgie
OZT | Mamma chirurgie
OZT | Mamma chirurgie
Ablatio-Herstelfase
OZT | Mamma chirurgie
Eventueel redon inbrengen
Sluiten subcutis met vicryl 0/2-0
Sluiten huid intracutaan met naaldvoerder vlg. Hegar en fijn chirurgisch pincet vlg. Gillies of met huidnietjes
OZT | Mamma chirurgie
OZT | Mamma chirurgie
GRM
OZT | Mamma chirurgie
Gemodificeerde radicale mastectomie
Verwijderen gehele borst (incl. tepel) met okselklieren en fascie van de m. pecoralis major
Operatie is combinatie van uitgebreide Ablatio en OKT
Bij tumor ingroei in thoraxwand wordt vaak neoadjuvante bestraling uitgevoerd
OZT | Mamma chirurgie
Reconstructie na amputatie
OZT | Mamma chirurgie
Directe reconstructie met prothese of TE
TE, daarna prothese
LD-flap = Latissimus Dorsi flap
TRAM-flap = Transverse Rectus Abdominal Myocutaneous flap
DIEP-flap = Deep Inferior Epigastric Perforator flap
Diep reconstructie
OZT | Mamma chirurgie
VRAGEN
OZT | Mamma chirurgie